Phúc thật không nằm ở những gì ta sở hữu
là những kẻ nghèo khó,
vì Nước Thiên Chúa là của anh em”
(Lc 6,20)
Có những điều thế gian gọi là hạnh phúc, nhưng Đức Giêsu lại gọi là “khốn”. Có những điều người đời sợ hãi, tránh né, nhưng Ngài lại gọi là “phúc”. Trang Tin Mừng hôm nay mở ra trước chúng ta một cuộc đảo ngược rất mạnh mẽ: Thiên Chúa không nhìn hạnh phúc theo cách con người thường nhìn.
Đức Giêsu ngước mắt lên các môn đệ và nói: “Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, vì Nước Thiên Chúa là của anh em” (Lc 6,20). Ngài tiếp tục: “Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải đói... đang phải khóc” (Lc 6,21). Nhưng ngay sau đó lại là những lời cảnh báo: “Khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có, vì các ngươi đã được phần an ủi của mình rồi” (Lc 6,24). Đức Giêsu có phải đang nói rằng nghèo luôn tốt còn giàu luôn xấu không? Không. Điều Ngài muốn chạm đến sâu hơn là nơi chúng ta đặt niềm tin và kho tàng của mình.
Một người có thể nghèo tiền bạc nhưng lại rất giàu lòng kiêu ngạo. Một người có thể giàu có nhưng vẫn khiêm nhường, quảng đại và biết chia sẻ. Vấn đề không chỉ là chúng ta có bao nhiêu, mà là những gì chúng ta có đang chiếm chỗ nào trong trái tim chúng ta.
Thánh Matthêu diễn tả rõ hơn tinh thần ấy khi ngài nói: “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ” (Mt 5,3). Nghèo khó trước hết là nhận ra rằng mình cần Thiên Chúa. Khi còn nghĩ mình có thể tự lo liệu tất cả, chúng ta dễ quên cầu nguyện. Khi có tiền bạc, địa vị, tài năng và các mối quan hệ, chúng ta dễ tưởng rằng mình không cần ai. Nhưng một biến cố bất ngờ có thể cho chúng ta thấy mọi thứ mong manh biết bao.
Tiền bạc có thể mua một chiếc giường, nhưng không mua được giấc ngủ bình an. Có thể mua thuốc men, nhưng không mua được sức khỏe. Có thể mua một ngôi nhà, nhưng không bảo đảm một mái ấm. Có thể mua sự chú ý của nhiều người, nhưng không mua được một tình yêu chân thành. Và chắc chắn, không có thứ gì trên đời có thể mua được sự sống đời đời.
Đức Giêsu hỏi: “Người ta được cả thế giới, mà phải thiệt mất mạng sống mình, thì nào có lợi gì?” (Mt 16,26). Thế giới thường dạy chúng ta: Có nhiều hơn thì hạnh phúc hơn. Đức Giêsu lại nói: Hãy biết mình cần Thiên Chúa, rồi con mới biết thế nào là hạnh phúc. Thánh Phaolô cũng nhắc nhở: “Chúng ta đã không mang gì vào thế gian, thì cũng chẳng thể đem gì ra khỏi đó” (1Tm 6,7). Của cải không xấu; nhưng nếu chúng trở thành mục đích cuối cùng, chúng có thể biến thành chiếc lưới giữ chặt trái tim.
Chúa Giêsu từng kể dụ ngôn về một người giàu có chỉ nghĩ đến việc xây những kho lẫm lớn hơn để tích trữ của cải. Ông tự nhủ: “Hồn ta hỡi, mình bây giờ ê hề của cải, dư xài nhiều năm” (Lc 12,19). Nhưng ngay trong đêm ấy, Thiên Chúa nói với ông: “Đồ ngốc! Nội đêm nay, người ta sẽ đòi lại mạng ngươi” (Lc 12,20). Bi kịch của người ấy không phải là ông có nhiều của cải. Bi kịch là ông có rất nhiều thứ, nhưng không còn chỗ cho Thiên Chúa trong cuộc đời mình. Đó cũng là lời cảnh tỉnh cho chúng ta.
Có khi chúng ta không giàu tiền bạc, nhưng lại rất giàu những thứ khác: giàu tự ái, giàu tham vọng, giàu nhu cầu được người khác công nhận, giàu những tổn thương không chịu buông bỏ. Có khi bàn tay chúng ta đầy những thứ mình muốn giữ, đến nỗi không còn đủ chỗ để đón nhận Chúa. Vì thế, các Mối Phúc không phải là lời ca tụng sự thiếu thốn, cũng không phải lời kết án những người có của cải. Đó là lời mời gọi đặt lại trật tự cho cuộc đời: Thiên Chúa phải ở trên hết, còn mọi sự khác chỉ là phương tiện.
Thánh Gioan Phaolô II từng nhắc rằng con người không thể tìm thấy sự viên mãn nơi những gì mình sở hữu, nhưng nơi việc trao ban chính mình. Bởi con người chỉ thực sự tìm thấy mình khi biết sống cho người khác. Đó chính là nghịch lý của Tin Mừng: muốn nhận lại, phải biết cho đi; muốn được sống, phải biết trao ban; muốn giàu có trước mặt Thiên Chúa, phải biết trở nên nghèo khó trong tâm hồn.
Có lẽ hôm nay Chúa không hỏi chúng ta: “Con có bao nhiêu?” Nhưng Ngài hỏi: “Điều gì đang chiếm chỗ lớn nhất trong trái tim con?” Nếu đó là tiền bạc, chúng ta có thể mất bình an khi tiền bạc mất đi. Nếu đó là danh vọng, chúng ta sẽ đau khổ khi không còn được ca tụng. Nếu đó là quyền lực, chúng ta sẽ sợ hãi khi quyền lực qua đi. Nhưng nếu kho tàng của chúng ta là Thiên Chúa, thì giữa những sự đổi thay của cuộc đời, chúng ta vẫn còn một nơi để trở về.
Thánh Phaolô nói: “Tôi đã học sống thế nào cho đủ với những gì mình có... Tôi biết sống thiếu thốn, tôi cũng biết sống dư dật” (Pl 4,11-12). Đó là sự tự do nội tâm của người không để hoàn cảnh quyết định hạnh phúc của mình.
Ước mong chúng ta biết sống giữa thế gian mà không để thế gian chiếm lấy trái tim. Biết sử dụng của cải nhưng không để của cải sử dụng mình. Biết đón nhận những niềm vui nhưng không biến chúng thành thần tượng. Biết đón nhận những đau khổ mà vẫn tin rằng Thiên Chúa đang ở đó. Bởi phúc thật không phải là có tất cả những gì mình muốn, nhưng là có Thiên Chúa ngay cả khi mình không có tất cả những gì mình muốn. Và khi Thiên Chúa trở thành kho tàng của đời mình, chúng ta sẽ hiểu được nghịch lý đẹp nhất của Tin Mừng: người tưởng mình có ít lại có thể là người giàu nhất, còn người tưởng mình có tất cả lại có thể là người nghèo nhất. Phúc thật không nằm ở những gì chúng ta sở hữu, nhưng ở Đấng đang chiếm hữu trái tim chúng ta.
Giọng đọc: Phan Anh