Mến Chúa bằng cả trái tim và yêu người bằng chính cuộc đời
như chính mình”
(Mt 22,39)
Có những người sống rất lâu mà vẫn chưa thực sự biết mình sống để làm gì. Người ta có thể có một công việc tốt, một mái ấm, những thành công đáng kể, nhưng sâu thẳm trong lòng vẫn có một khoảng trống mà tiền bạc, danh vọng hay những thú vui không thể lấp đầy. Trang Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta trở về với điều cốt lõi nhất của đời người, đó chính là tình yêu. Khi được hỏi điều răn nào trọng nhất, Chúa Giêsu không đưa ra một danh sách dài, nhưng quy về một điều duy nhất: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi” (Mt 22,37). Và ngay sau đó, Ngài nối liền tình yêu ấy với một điều không thể tách rời: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22,39).
Chúa Giêsu không nói “hãy yêu Chúa khi thuận tiện”, cũng không nói “hãy yêu người khi họ tốt với mình”. Nhưng Ngài nói “hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn”. Nghĩa là Thiên Chúa không muốn một phần đời của chúng ta, nhưng muốn cả con người chúng ta. Tình yêu đích thực không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, nhưng là một sự trao ban. Thánh Gioan diễn tả rất đẹp: “Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta trước” (x. 1Ga 4,19). Chính vì được yêu trước, chúng ta học cách yêu lại. Và tình yêu dành cho Thiên Chúa chỉ trở nên chân thật khi được diễn tả bằng cách chúng ta đối xử với những người đang sống bên cạnh mình.
Thánh Gioan còn nói một lời rất mạnh: “Nếu ai nói: ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối” (1Ga 4,20). Như thế, tình yêu Chúa không thể chỉ nằm trong những giờ kinh, những Thánh lễ hay những lời đạo đức. Tình yêu ấy phải bước ra khỏi nhà thờ và đi vào đời sống: vào cách chúng ta nói với cha mẹ, cách chúng ta đối xử với người bạn đời, cách chúng ta kiên nhẫn với con cái, cách chúng ta cư xử với một người làm chúng ta khó chịu, cách chúng ta nhìn đến người nghèo, người cô đơn, người đang cần được nâng đỡ. Mến Chúa bằng cả trái tim, nhưng phải yêu người bằng chính cuộc đời.
Chính Chúa Giêsu đã cho chúng ta một chuẩn mực thật cụ thể: “Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta” (Mt 25,40). Điều đáng ngạc nhiên là Chúa không nói: mỗi lần các ngươi làm một việc lớn lao cho Ta. Ngài nói: mỗi lần các ngươi làm một điều gì đó cho người bé nhỏ nhất. Một bữa cơm được trao đi, một lời an ủi, một lần tha thứ, một sự kiên nhẫn, một bàn tay chìa ra đúng lúc… tất cả đều có thể trở thành nơi tình yêu Thiên Chúa hiện diện.
Thánh Têrêsa Calcutta từng nói: “Không phải tất cả chúng ta đều có thể làm những điều lớn lao. Nhưng chúng ta có thể làm những điều nhỏ bé với tình yêu lớn lao” . Có lẽ đó chính là con đường rất gần với mỗi người chúng ta. Không phải ai cũng có thể làm những việc phi thường, nhưng ai cũng có thể yêu thương trong những điều rất bình thường. Một người mẹ thức khuya chăm con; một người cha âm thầm hy sinh cho gia đình; một người con kiên nhẫn với cha mẹ già; một người tín hữu biết dừng lại trước nỗi đau của người khác, những điều ấy có thể không được ai nhắc đến, nhưng trước mặt Thiên Chúa, chúng mang giá trị của tình yêu.
Thế nhưng, yêu người “như chính mình” không phải lúc nào cũng dễ dàng. Có những người chúng ta thương rất tự nhiên; nhưng cũng có những người khiến chúng ta phải cố gắng mới có thể yêu. Có những vết thương cũ khiến lòng người khó mở ra. Có những lời nói làm ta tổn thương đến mức muốn giữ khoảng cách mãi mãi. Chính ở đó, Tin Mừng mời gọi chúng ta đi xa hơn cảm xúc của mình. Chúa Giêsu nói: “Anh em hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em” (Mt 5,44). Tình yêu Kitô giáo không có nghĩa là phủ nhận điều sai trái, nhưng là không để oán hận trở thành chủ nhân của trái tim mình.
Tha thứ, vì thế, không phải là quên hết mọi tổn thương, nhưng là trao lại cho Thiên Chúa quyền phán xét và chọn không để sự tổn thương quyết định con người mình. Khi tha thứ, chúng ta không làm cho người khác trở nên vô tội; nhưng chúng ta giải thoát chính trái tim mình khỏi sự cay đắng. Khi yêu thương, chúng ta không trở nên yếu đuối; trái lại, chúng ta để cho sức mạnh của Thiên Chúa hoạt động trong mình.
Thánh Phaolô đã diễn tả vẻ đẹp của tình yêu bằng những lời rất quen thuộc nhưng luôn mới mẻ: “Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc… Đức mến không bao giờ chấm dứt” (1Cr 13,4.8). Tình yêu như thế không được đo bằng những lời ta nói về Chúa, nhưng bằng sự nhẫn nhục, hiền hậu và quảng đại mà người khác có thể cảm nhận nơi chúng ta. Có khi điều làm một người nhận ra Thiên Chúa không phải là một bài giảng thật hay, nhưng chỉ là một Kitô hữu biết lắng nghe họ, biết tha thứ cho họ và ở bên họ khi họ đau khổ.
Sau cùng, Chúa Giêsu cho chúng ta thấy chính Ngài là mẫu gương trọn vẹn của tình yêu. “Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình” (Ga 15,13). Trên thập giá, Chúa Giêsu không chỉ nói về tình yêu; Ngài còn biến tình yêu thành chính cuộc đời mình. Ngài yêu đến cùng (x. Ga 13,1). Vì thế, chúng ta cũng được mời gọi không chỉ “có tình yêu”, nhưng để tình yêu trở thành lẽ sống: yêu Chúa trong mọi hoàn cảnh, yêu người trong những điều bình thường, yêu cả khi không được đáp lại, và biết biến những hy sinh nhỏ bé mỗi ngày thành một lời “xin vâng” âm thầm dâng lên Thiên Chúa.
Có lẽ cuối cùng, điều Thiên Chúa hỏi chúng ta không phải là: “Con đã làm được bao nhiêu việc lớn?” nhưng là: “Con đã yêu như thế nào?” Bởi tất cả rồi sẽ qua đi, chỉ có tình yêu còn lại. Như thánh Phaolô xác tín: “Hiện nay đức tin, đức cậy, đức mến, cả ba đều tồn tại, nhưng cao trọng hơn cả là đức mến” (1Cr 13,13).
Ước gì mỗi ngày sống của chúng ta trở thành một lời đáp cho điều răn lớn nhất của Chúa Giêsu: mến Chúa bằng cả trái tim và yêu người bằng chính cuộc đời. Để đến cuối hành trình, chúng ta có thể nhận ra rằng mình đã không sống vô ích, bởi đã biết yêu; và trong tình yêu ấy, chúng ta đã gặp được chính Thiên Chúa.
Giọng đọc: Phan Anh