Để Chúa chiến thắng những bóng tối trong lòng mình
xin hãy trị đến trong con”
Có những bóng tối không ai nhìn thấy. Chúng không nằm bên ngoài, nhưng âm thầm ở trong lòng: một nỗi giận chưa được buông xuống, một vết thương chưa được chữa lành, một sự ghen tị chúng ta không muốn nhận ra, một thói quen xấu cứ quay trở lại, hay một khoảng trống khiến chúng ta luôn cần người khác công nhận mình. Có khi bên ngoài chúng ta vẫn bình thường, vẫn cầu nguyện, vẫn làm những việc đạo đức, nhưng bên trong lại có những vùng mà chính mình cũng không muốn để Chúa chạm tới. Trang Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến một câu hỏi rất căn bản: Ai đang thực sự làm chủ ngôi nhà tâm hồn tôi?
Chúa Giêsu nói: “Nếu tôi dùng ngón tay Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì quả là Triều Đại Thiên Chúa đã đến giữa các ông” (Lc 11,20). Triều Đại Thiên Chúa trước hết không phải là một nơi chốn, nhưng là sự hiện diện và quyền làm chủ của Thiên Chúa. Nơi nào Ngài được đón nhận, nơi đó bóng tối bắt đầu nhường chỗ cho ánh sáng; nơi nào Ngài được để cho hành động, nơi đó sự sống được phục hồi. Đức Giáo hoàng Phanxicô từng nhắc rằng Triều Đại Thiên Chúa không phải là điều chỉ chờ đợi trong tương lai: Thiên Chúa đến để thiết lập quyền cai trị của tình yêu Ngài trong lịch sử, hôm nay, mỗi ngày và trong chính đời sống chúng ta.
Nhưng điều ấy cũng có nghĩa là Triều Đại Thiên Chúa đòi một sự chọn lựa. Không thể vừa muốn Chúa làm chủ, vừa giữ lại cho mình những vùng không muốn trao phó. Chúa Giêsu nói rất rõ: “Ai không đi với tôi là chống lại tôi, và ai không cùng tôi thu góp là phân tán” (Lc 11,23). Đời sống đức tin không có một khoảng trung gian vô nghĩa, nơi chúng ta có thể để Chúa làm chủ một phần còn phần khác vẫn thuộc về những điều kéo chúng ta xa Ngài. Có những cuộc chiến lớn nhất không diễn ra giữa chúng ta và một thế lực bên ngoài, nhưng diễn ra ngay trong lòng: giữa điều chúng ta biết là đúng và điều chúng ta vẫn cố giữ; giữa ước muốn sống theo Tin Mừng và những quyến luyến không muốn từ bỏ.
Vì thế, để Triều Đại Thiên Chúa đến, trước hết cần có một cuộc trở về của trái tim. Sách Giáo lý gọi hoán cải nội tâm là một sự “định hướng lại toàn bộ đời sống”, trở về với Thiên Chúa bằng cả tâm hồn, từ bỏ tội lỗi và đặt niềm hy vọng nơi lòng thương xót cùng ân sủng của Ngài (x. GLHTCG, 1431). Hoán cải không đơn giản là sửa vài hành vi bên ngoài để mình trở nên “tốt hơn”. Đó là để Chúa đi sâu hơn vào nơi mình thường muốn tự quyết định, để Ngài thay đổi cách chúng ta nghĩ, cách chúng ta yêu, cách chúng ta phản ứng và cả những điều chúng ta âm thầm tìm kiếm.
Có một chi tiết rất đáng suy nghĩ trong phần cuối trang Tin Mừng: một người được giải thoát khỏi thần ô uế, ngôi nhà được “quét tước, dọn dẹp hẳn hoi”, nhưng rồi tình trạng lại trở nên tệ hơn (x. Lc 11, 25-26). Hình ảnh ấy nhắc rằng đời sống thiêng liêng không thể chỉ dừng lại ở việc loại bỏ điều xấu. Một tâm hồn có thể sạch hơn nhưng vẫn trống rỗng; có thể bỏ được một thói quen nhưng chưa thật sự tìm thấy Chúa; có thể tránh được một tội nhưng chưa để tình yêu Thiên Chúa chiếm lấy trung tâm đời mình. Chúa không chỉ muốn một “ngôi nhà sạch”, Chúa muốn một ngôi nhà có Ngài ở.
Đó là lý do hoán cải Kitô giáo không phải chỉ là cố gắng bằng ý chí. Giáo lý Hội Thánh nhấn mạnh rằng hoán cải trước hết là công trình của ân sủng Thiên Chúa, Đấng làm cho trái tim chúng ta trở về với Ngài và ban sức mạnh để bắt đầu lại. Chúa Giêsu không đến chỉ để bảo chúng ta phải tự mình chiến thắng bóng tối, nhưng để chính Ngài chiến thắng bóng tối trong chúng ta. Nơi Ngài, Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần; nơi Ngài, con người có thể được giải thoát và bắt đầu lại.
Có lẽ vì thế, điều Chúa muốn nơi chúng ta không phải là một cuộc đời không bao giờ có bóng tối, nhưng là một trái tim không còn muốn thuộc về bóng tối. Chúng ta có thể yếu đuối, có thể vấp ngã, có thể còn những vùng chưa được chữa lành. Nhưng điều quan trọng là đừng đóng cửa. Hãy để Chúa bước vào chính nơi chúng ta xấu hổ nhất, đau đớn nhất và bất lực nhất. Bởi chỉ khi ánh sáng đi vào bóng tối, bóng tối mới thực sự mất quyền lực.
Đôi khi chúng ta muốn Chúa thay đổi hoàn cảnh, nhưng Ngài lại bắt đầu bằng việc thay đổi trái tim. Chúng ta muốn Ngài lấy khỏi mình một khó khăn, nhưng Ngài muốn ban cho chúng ta một sức mạnh mới để bước qua. Chúng ta muốn Ngài cất đi một người hay một biến cố khiến mình đau khổ, nhưng Ngài muốn chữa lành cách chúng ta nhìn và cách chúng ta yêu. Đức Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh rằng lời mời gọi hoán cải của Chúa Giêsu không phải là một lời kết án, nhưng là lời mời để trái tim và tâm trí trở nên mới, được tình yêu Thiên Chúa chạm đến và biến đổi.
Vì thế, khi cầu nguyện “Nước Cha trị đến”, chúng ta không chỉ xin cho thế giới được tốt đẹp hơn. Chúng ta cũng đang thưa: “Lạy Chúa, xin hãy trị đến trong con”. Xin trị đến trong những suy nghĩ của con, để con không nuôi dưỡng điều làm tổn thương người khác. Xin trị đến trong ký ức của con, để những vết thương không biến thành cay đắng. Xin trị đến trong những ước muốn của con, để con không biến mình thành trung tâm. Xin trị đến trong những mối tương quan của con, để con biết yêu thương thay vì chiếm hữu, tha thứ thay vì trả đũa, phục vụ thay vì tìm kiếm mình.
Triều Đại Thiên Chúa đôi khi đến rất âm thầm. Nó bắt đầu khi một người biết dừng lại trước một lời nói có thể làm người khác đau. Khi một người chọn tha thứ thay vì giữ mãi một món nợ trong lòng. Khi một người đủ khiêm tốn để nhận lỗi. Khi một trái tim đang khô cằn lại biết cầu nguyện. Khi một người từng tuyệt vọng bắt đầu hy vọng trở lại. Những điều ấy có thể rất nhỏ trước mắt thế gian, nhưng đó chính là những dấu chỉ cho thấy “ngón tay Thiên Chúa” đang chạm vào một cuộc đời.
Sau cùng, chiến thắng của Đức Kitô không phải là một chiến thắng chỉ xảy ra ở bên ngoài chúng ta. Đó là chiến thắng Ngài muốn thực hiện ngay trong lòng chúng ta. Nơi nào chúng ta còn sợ hãi, Ngài muốn đem bình an. Nơi nào chúng ta còn ích kỷ, Ngài muốn gieo tình yêu. Nơi nào chúng ta còn cay đắng, Ngài muốn mở ra con đường tha thứ. Nơi nào chúng ta còn trống rỗng, Ngài muốn cư ngụ. Và nơi nào chúng ta tưởng mình không thể thay đổi, Ngài nhắc chúng ta rằng ân sủng vẫn có thể bắt đầu một điều mới.
Ước mong, mỗi ngày chúng ta biết mở rộng thêm một khoảng nhỏ trong tâm hồn cho Thiên Chúa. Xin cho Triều Đại của Ngài không chỉ là điều chúng ta chờ đợi mai sau, nhưng trở thành một thực tại đang lớn lên trong chính đời mình: khi bóng tối nhường chỗ cho ánh sáng, ích kỷ nhường chỗ cho tình yêu, sợ hãi nhường chỗ cho bình an. Và xin cho chúng ta đủ khiêm tốn để thưa với Chúa: “Lạy Chúa, xin đừng chỉ quét dọn ngôi nhà tâm hồn con; xin chính Ngài ở lại và làm chủ ngôi nhà ấy”.
Giọng đọc: Phan Anh