--- Hoa trái của việc gặp gỡ Chúa Kitô Phục Sinh ---
cái nhanh, cái tiện, … nhưng họ chọn cái đúng,
điều hợp với ý Chúa, dù phải trả giá
Có những trang Tin Mừng như cơn gió thổi qua tâm hồn, không ầm ĩ nhưng đủ để làm lung lay những bức tường cũ kỹ mà chúng ta dựng lên qua năm tháng, những thói quen đạo đức đã nhạt màu, những lớp bụi vô hình phủ lên sự sốt sắng ban đầu. Cơn gió ấy không quật ngã, nhưng nhắc nhở chúng ta phải nhìn lại cách mà mình đang sống đức tin. Cũng có những lời của Chúa Giêsu như lưỡi gươm sắc bén, không để làm tổn thương, nhưng để tách biệt điều chân thật khỏi những ảo tưởng mà chúng ta tự tạo, lột bỏ sự hình thức để phơi bày phần chân thành ẩn sâu. Lưỡi gươm ấy chạm khẽ nhưng đủ để mọi vỏ bọc rơi xuống, để lại một khoảng trống mà từ đó sự đổi mới có thể bắt đầu.
Hôm nay, lời Chúa vang lên như tiếng chuông trong sương sớm: “Không phải ai thưa với Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’ là được vào Nước Trời, nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy” (Mt 7,21). Tiếng chuông ấy không gây sợ hãi, nhưng đủ mạnh để đánh thức chúng ta khỏi sự yên vị, và soi vào những lời mà chúng ta nói nhưng chưa sống, những việc đạo đức thiếu lửa, hay những lần chúng ta gọi “Lạy Chúa” chỉ bằng môi miệng. Và thật kỳ lạ, dù nghiêm khắc, lời ấy lại làm cho lòng của chúng ta ấm lên, như giọt dầu nhỏ xuống ngọn đèn đời chúng ta, giúp nó cháy sáng hơn và thật hơn. Đây không phải lời trách mắng, nhưng là lời mời, mời gọi chúng ta trở thành người biết yêu điều mình tin, sống điều mình cầu nguyện, và để Tin Mừng trở thành hơi thở, là nhịp đập thật sự của cuộc đời.
Trong đời sống đạo, chúng ta quen thưa “Lạy Chúa, xin Chúa giúp, xin Chúa thương”… Những lời ấy đẹp, thân thương, chân thật, nhưng có một nguy cơ tinh tế là lời cầu có thể trở thành thói quen ngoài môi miệng, trong khi đời sống bên trong lại không mang cùng một hướng. Chúa Giêsu không trách những lời kêu xin, mà Ngài chỉ cảnh giác về một kiểu đức tin chỉ dùng lời nói để che đi sự không hoán cải bên trong. Người Do Thái thời Chúa Giêsu rất đạo đức: đọc Kinh Thánh, giữ Luật, cầu nguyện đều đặn. Nhưng Chúa Giêsu cho họ thấy rằng tin không chỉ là biết Chúa, nhưng là để Chúa định hướng đời mình. Bởi vậy, câu hỏi dành cho mỗi người chúng ta là: Tôi đang thưa “Lạy Chúa” bằng môi miệng hay bằng cả cuộc đời? Có điều gì Chúa mời gọi tôi thay đổi mà tôi vẫn lờ đi? Hay có lời nào trong Tin Mừng chạm vào tôi nhưng tôi vẫn chưa dám bước theo? Đời sống thiêng liêng nhiều khi bị tách đôi: đầu thì hiểu – môi thì nói – nhưng tay chân lại không thực hành. Chúa Giêsu chữa lành sự tách đôi đó bằng lời mời gọi xây đời sống của mình trên nền đá: nền đá của sự vâng phục, nền đá của sự biến đổi, hay nền đá của việc đưa Lời Chúa vào thực tại sống.
Chúa Giêsu đưa ra một hình ảnh mà ai cũng hiểu: xây nhà. Người khôn ngoan là người xây nhà trên đá. Kẻ ngu dại là người xây nhà trên cát. Cả hai người đều xây nhà, đều làm việc, đều cố gắng, nhưng điều khác nhau chính là nền móng. Tại sao nền móng lại quan trọng đến vậy? Vì nền móng quyết định khả năng đứng vững trước những điều không ai tránh được: mưa sa, nước cuốn, bão táp. Đó là hình ảnh sâu sắc của những biến cố trong cuộc đời: bệnh tật bất ngờ, thất vọng, đổ vỡ trong tương quan, khủng hoảng đức tin, tội lỗi và yếu đuối, mất mát và đau thương, những “đêm tối của linh hồn”. Không ai miễn nhiễm với những cơn bão đó. Câu hỏi không phải là: “Có bão hay không?” nhưng là: “Khi bão đến, tôi đứng vững hay sụp đổ?” Người khôn ngoan trong Tin Mừng là ai? Chắc rằng họ không phải người giỏi tính toán, không phải là người biết nhiều giáo lý, cũng không phải là người đọc Kinh Thánh nhiều nhất. Nhưng người khôn ngoan, ở đây, là người nghe Lời Chúa và đem ra thực hành. Họ không sống theo cảm xúc nhất thời, không xây đời mình trên những lời hay ý đẹp, cũng không xây đức tin trên những cảm giác đạo đức nhất thời. Họ chỉ đơn giản: Nghe – suy – làm. Đó là đường đi của một người môn đệ khôn ngoan đích thật.
Trong Kinh Thánh, “nghe” không chỉ là hành động của tai, mà nghe có nghĩa là: đón nhận, khắc ghi, để lời ấy định hướng suy nghĩ, thay đổi thói quen, và uốn nắn cách sống. Người Do Thái có câu cầu nguyện: “Shema Israel” - “Hãy nghe đây, hỡi Israel”. “Nghe” ở đây đồng nghĩa với “tuân theo”, “đi theo”, “trung thành”. Chúa Giêsu, Con yêu dấu của Chúa Cha, đã sống điều đó: “Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Cha Thầy” (Ga 4,34). Và Ngài mời gọi chúng ta bước theo cùng một con đường. Nhiều khi, chúng ta nghe Lời Chúa nhưng để nó nằm trong trí, không để nó chảy xuống trái tim và đi vào đôi tay. Chúng ta nghe về tha thứ, nhưng vẫn giữ chấp nhất. Chúng ta nghe về khiêm nhường, nhưng vẫn để cái tôi dẫn dắt. Chúng ta nghe về quảng đại, nhưng vẫn sống khép kín. Hay chúng ta nghe về tin tưởng, nhưng vẫn nặng gánh lo âu. Vì vậy, Chúa Giêsu nhắc nhẹ nhưng rất mạnh: nghe mà không thực hành là tự đánh mất nền móng của chính mình.
Nhiều người nghĩ rằng thực hành Lời Chúa nghĩa là làm những điều lớn lao. Nhưng Lời Chúa muốn chúng ta thực hành thường bắt đầu từ những điều nhỏ, thật nhỏ là một lời xin lỗi chân thành, một hành động phục vụ âm thầm, một sự hy sinh không ai biết, một lần nhẫn nhịn không cãi lại, một quyết định không nói xấu, một buổi cầu nguyện ngắn nhưng đều đặn, một ánh mắt xót thương thay vì phán xét, hay một lần dám buông bỏ cái tôi để giữ hòa khí. Những viên đá nền ấy tuy nhỏ, nhưng khi tích tụ lại sẽ thành nền móng vững bền. Khôn ngoan là biết xây từng ngày. Đức tin không phải công trình dựng ngày một ngày hai. Vì vậy, người khôn ngoan không chạy theo cái dễ, cái nhanh, cái tiện, … nhưng họ chọn cái đúng, điều hợp với ý Chúa, dù phải trả giá. Ý Chúa không phải điều gì đó mơ hồ, nhưng ý Chúa thường rất gần gũi: ở trong những đòi hỏi của bổn phận hằng ngày, trong những tiếng thì thầm của lương tâm, trong những đòi hỏi của tình yêu đích thực, trong sự thúc đẩy của Chúa Thánh Thần, hay trong những lời Kinh Thánh đánh động, và trong những thách đố mời gọi chúng ta lớn lên.
Có thể có những giai đoạn chúng ta sống đạo chỉ theo thói quen. Có khi chúng ta dừng lại ở việc đọc – nghe – tham dự, nhưng thiếu thực hành. Nếu trung thực, chúng ta sẽ thấy một số dấu hiệu: chúng ta dễ nổi nóng, dễ phán xét, dễ tuyệt vọng khi gặp thử thách, dễ buông xuôi khi cầu nguyện khô khan, dễ trách Chúa khi biến cố xảy đến, và dễ để thế gian định hướng lựa chọn. Những dấu hiệu ấy cho thấy nền móng chưa thực sự là Lời Chúa. Vì vậy, Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta trở lại với nền tảng, trở lại với Đá Tảng là Đức Kitô.
Chúa Giêsu không dạy điều mà Ngài không sống. Ngài chính là “nhà xây trên đá”, vì cả đời của Chúa Giêsu chỉ tìm kiếm một điều: “Xin đừng theo ý Con, nhưng theo ý Cha” (x. Lc 22,42; Mc 14,36; Mt 26,39). Trong hoang địa, khi bị cám dỗ, Ngài chọn ý Cha. Giữa đám đông tung hô, Ngài chọn ý Cha. Khi đứng trước cái chết, Ngài vẫn chọn ý Cha. Sự khôn ngoan của Chúa Giêsu là sự phó thác, là lòng tin tuyệt đối vào Cha, là tình yêu biến thành vâng phục. Vì thế, Ngài mời gọi chúng ta đi vào cùng một con đường: đường của nghe – tin – sống.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất trong đời sống đức tin không phải là chúng ta làm gì cho Chúa, nhưng là Chúa được làm gì trong chúng ta. Muốn như vậy, chúng ta cần mở lòng ra cho Lời Chúa thấm nhập để lắng nghe mà không biện minh, để đón nhận mà không né tránh, để thực hành dù phải đánh đổi. Tin rằng Lời ấy sẽ làm cho đời chúng ta vững hơn, bình an hơn, đẹp đẽ hơn. Khi để Chúa hành động, chúng ta sẽ từ từ biến đổi: sự nóng nảy thành hiền hòa, sự ích kỷ thành quảng đại, sự lo lắng thành tín thác, sự cứng đầu thành vâng phục, sự kiêu ngạo thành khiêm nhường, và sự sợ hãi trở nên mạnh mẽ. Đó chính là hoa trái của sư khôn ngoan trong đức tin.
Như vậy, trang Tin Mừng hôm nay không mời gọi chúng ta thay đổi một lần cho tất cả, nhưng mời ta kiên trì xây từng ngày: xây bằng những chọn lựa nhỏ, xây bằng trung tín, xây bằng vâng phục, xây bằng lắng nghe Lời Chúa mỗi ngày, và xây bằng lòng tin rằng Chúa biết điều tốt nhất cho chúng ta. Khôn ngoan trong đức tin, vì thế, không phải là biết nhiều, nhưng là sống đúng, cũng không phải là làm điều lớn lao, nhưng là trung tín với điều Chúa mời gọi chúng ta hôm nay.