Khi yêu thương trở thành điều tự nhiên của một người thuộc về Chúa
vì Chúa đã yêu thương chúng ta trước”
(1Ga 4,19).
Có những việc chúng ta làm vì bổn phận, có những việc làm vì trách nhiệm, và cũng có những việc được thực hiện chỉ vì yêu thương. Khi còn phải tự nhắc mình: “Tôi phải làm điều này” , thì việc tốt đôi khi vẫn mang dáng dấp của một nghĩa vụ. Nhưng khi tình yêu đã thực sự bén rễ trong tâm hồn, người ta không còn làm vì bị buộc phải làm, mà làm vì không thể không làm. Người mẹ chăm sóc con, người bạn âm thầm nâng đỡ bạn mình, một người sẵn sàng tha thứ cho người đã làm mình tổn thương... nhiều khi chẳng cần ai ra lệnh. Tình yêu tự tìm được con đường của nó.
Trang Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến một chiều sâu như thế của đời sống người môn đệ. Chúa Giêsu nói: “Khi đã làm tất cả những gì theo lệnh phải làm, thì hãy nói: chúng tôi là những đầy tớ vô dụng, chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi” (Lc 17,10). Thoạt nghe, câu nói ấy có vẻ nghiêm khắc. Nhưng Chúa Giêsu không muốn làm cho con người cảm thấy mình vô giá trị. Ngài muốn giải thoát chúng ta khỏi một thứ tính toán rất tinh vi rằng: làm điều tốt rồi chờ được ghi nhận, phục vụ rồi mong được cảm ơn, hy sinh rồi âm thầm chờ người khác mắc nợ mình.
Trong đời sống đức tin, có một cám dỗ rất dễ xảy ra: chúng ta biến việc phục vụ Thiên Chúa thành một cuộc trao đổi. Con đã làm việc này cho Chúa, vậy Chúa phải ban cho con điều kia. Con đã hy sinh nhiều, tại sao Chúa chưa đáp lại? Con đã sống tốt, tại sao con vẫn gặp đau khổ? Khi ấy, điều đáng lẽ là tình yêu lại trở thành một bản liệt kê công trạng. Chúng ta không còn phục vụ vì yêu, nhưng vì mong nhận được một phần thưởng tương xứng.
Chúa Giêsu mời gọi chúng ta bước ra khỏi cách sống ấy. Ngài muốn chúng ta làm điều tốt không phải để trở thành “người có công” trước mặt Thiên Chúa, nhưng vì chúng ta đã thuộc về Ngài. Một người thực sự yêu Chúa sẽ dần dần khám phá rằng phục vụ không còn là một gánh nặng phải mang, mà trở thành cách tự nhiên để diễn tả tình yêu. Như cành cây sinh trái không phải để chứng minh mình tốt, nhưng vì nó đang sống; cũng vậy, người sống trong tình yêu Thiên Chúa sẽ tự nhiên muốn trao ban.
Thánh Gioan đã nói một câu rất đẹp: “Chúng ta yêu mến, vì Chúa đã yêu thương chúng ta trước” (1Ga 4,19). Đây chính là nền tảng của mọi việc phục vụ Kitô giáo. Chúng ta không bắt đầu bằng việc mình làm cho Chúa, nhưng bằng điều Chúa đã làm cho chúng ta. Trước khi chúng ta tìm kiếm Chúa, Ngài đã tìm kiếm chúng ta. Trước khi chúng ta trao ban, Chúa đã trao ban chính mình. Trước khi chúng ta yêu, Chúa đã yêu chúng ta đến cùng.
Khi nhận ra mình được yêu như thế, lòng người sẽ thay đổi. Chúng ta không còn cần phải làm thật nhiều để chứng minh giá trị của mình. Chúng ta cũng không cần phải được mọi người biết đến mới cảm thấy việc mình làm có ý nghĩa. Có những việc tốt đẹp nhất lại được thực hiện trong âm thầm: một lời nói dịu dàng, một lần nhẫn nhịn, một sự tha thứ không ai biết, một lời cầu nguyện cho người khác, một hy sinh nhỏ bé được trao đi mà không cần ai cảm ơn. Trước mắt người đời, những điều ấy có thể rất nhỏ. Nhưng trong trái tim của người thuộc về Chúa, đó là những biểu hiện chân thật của tình yêu.
Có lẽ điều khó nhất không phải là làm việc tốt, nhưng là làm việc tốt mà không cần được nhìn nhận. Chúng ta dễ vui khi được khen, dễ nhiệt tình khi được biết đến, nhưng lại mệt mỏi khi những hy sinh của mình bị xem là điều bình thường. Khi ấy, câu nói của Chúa Giêsu trở thành một lời nhắc nhở rất sâu: “Chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi” . Nếu thật sự làm vì yêu mến, tại sao lại cần người khác phải nhớ? Nếu thật sự phục vụ Chúa, tại sao phải cần một lời tuyên dương? Tình yêu trưởng thành không sống bằng tiếng vỗ tay.
Điều này đặc biệt đúng trong đời sống gia đình và cộng đoàn. Có biết bao người âm thầm làm những việc không ai để ý. Một người mẹ chuẩn bị bữa cơm, một người cha lo toan cho gia đình, một người tận tụy với công việc chung, một người kiên nhẫn chăm sóc người đau yếu. Có khi những điều ấy được đón nhận như một chuyện đương nhiên. Nhưng tình yêu đích thực không phải lúc nào cũng chờ một lời cảm ơn mới tiếp tục yêu mến. Người thuộc về Chúa học cách trao ban không phải vì người khác luôn xứng đáng, nhưng vì chính mình đã nhận được quá nhiều từ tình yêu của Thiên Chúa.
Tuy nhiên, “làm mọi sự vì lòng yêu mến” không có nghĩa là cứ phải làm thật nhiều. Đôi khi tình yêu lại dạy chúng ta biết dừng lại, biết lắng nghe, biết nói một lời đúng lúc, biết không đáp trả một lời xúc phạm, biết nhường chỗ cho người khác, biết tha thứ khi có thể. Có những lúc yêu thương là hành động; có những lúc yêu thương là im lặng. Có những lúc yêu thương là cho đi; có những lúc yêu thương là chấp nhận để người khác được tự do. Khi trái tim thuộc về Chúa, ngay cả những điều rất bình thường cũng có thể trở thành một hành vi yêu mến.
Sau cùng, điều Thiên Chúa muốn nơi chúng ta không phải là một bảng thành tích dài, nhưng là một trái tim biết yêu. Chúa không cần chúng ta trở thành những con người vĩ đại theo tiêu chuẩn của thế gian. Ngài chỉ mong chúng ta trung thành với điều nhỏ bé được trao vào tay mình và làm điều ấy bằng một tình yêu lớn lao. Một việc rất nhỏ được làm vì yêu Chúa có thể đẹp hơn rất nhiều việc lớn được làm chỉ để tìm kiếm sự công nhận.
Ước gì mỗi ngày chúng ta có thể sống đơn sơ như một người đầy tớ trung thành: làm điều cần làm, yêu người cần yêu, tha thứ khi cần tha thứ, phục vụ khi có thể phục vụ, rồi bình an trao tất cả vào tay Chúa. Không cần ai biết, không cần ai nhớ, không cần một phần thưởng nào khác ngoài niềm vui được thuộc về Chúa. Bởi khi tình yêu đã trở thành lý do để sống, chúng ta sẽ không còn hỏi: “Tôi được gì sau khi cho đi?” , nhưng chỉ còn biết nói: “Lạy Chúa, con làm điều này vì con yêu Chúa”. Và khi ấy, yêu thương không còn là một việc phải cố gắng thực hiện, nhưng trở thành điều tự nhiên của một người thật sự thuộc về Chúa.
Giọng đọc: Phan Anh