Lễ các thánh và tinh thần hy vọng của Thánh Đa Minh
31 tháng 10, 2025
Tháng Mười Một về, bầu khí phụng vụ của Giáo Hội được bao trùm bởi sự linh thiêng của những lời kinh, những nén hương và lấp lánh ánh nến trên các phần mộ. Đây là khoảng thời gian mà sợi dây liên kết giữa các thánh, những người đang sống và các linh hồn nơi luyện ngục trở nên thật gần gũi.
Ngày đầu tiên, Giáo Hội cử hành trọng thể Lễ Các Thánh, để chiêm ngắm đoàn người đã chiến thắng, những chứng nhân của niềm tin, tình yêu và hy vọng. Liền sau đó, trong Lễ Các Linh Hồn, chúng ta cùng cầu nguyện cho những anh chị em còn đang thanh luyện. Hai ngày này biểu lộ rõ ràng niềm hy vọng Kitô giáo, rằng mỗi người luôn luôn được nâng đỡ trong sự hiệp thông, không ai bước đi một mình nhưng đều được bao bọc trong tình yêu và lời cầu nguyện của Hội Thánh. Những người đã đạt tới vinh quang trở nên nguồn khích lệ cho người đang chiến đấu; còn những ai còn thanh luyện được nâng đỡ bằng lời cầu và hy sinh của người còn sống.
Cách riêng với những người đang sống linh đạo của Thánh Đa Minh, ngày lễ Các Thánh không chỉ là dịp tôn vinh, mà còn là lời mời gọi sinh động hóa nguồn cảm hứng về hy vọng được khơi nguồn từ Thánh tổ phụ.
• Mầu nhiệm các thánh – dấu chỉ của niềm hy vọng
Ngày lễ Các Thánh Nam Nữ hôm nay, chúng ta không chỉ mừng kính các vị được đề cập trong lịch phụng vụ hoặc trong sách hạnh Các Thánh, nhưng còn rất nhiều vị mà chúng ta không biết đến. Có vô số những người đã sống cuộc sống trần thế một cách tốt lành và thánh thiện. Có rất nhiều người âm thầm hy sinh cuộc đời vì tha nhân, tận tụy chu toàn bổn phận của mình trong âm thầm, khiêm tốn phục vụ người khác nơi môi trường làm việc, trong gia đình và các tổ chức Giáo Hội,…
Các Thánh không phải là những con người sinh ra đã hoàn hảo, thánh thiện, càng không phải là những người bất thường kỳ dị. Không ai bẩm sinh đã là Thánh. Họ là những con người bình thường như mọi người, nhưng đã sống những điều bình thường một cách phi thường. Nhờ Ơn Chúa trợ lực, các ngài đã cố gắng tiến tới mẫu mực của mình là Chúa Kitô. Bí quyết nên thánh của các Ngài là sống tám mối phúc thật, sống đức tin, niềm hy vọng và lòng mến trong kiên trì đến cùng.
Khi nhìn vào mẫu gương các Thánh, chúng ta không nhìn vào một thực tại siêu thực, nhưng nhìn vào những câu chuyện có thật và sống động trong hành trình sống đức tin. Ở đó, ta có thể tự hỏi mình: “Ông này bà nọ nên Thánh, tại sao tôi lại không?” Thêm nữa, Mầu Nhiệm Các Thánh Thông Công nói với những người còn đang sống rằng, chúng ta luôn được bao bọc bằng tình bác ái huynh đệ thiêng liêng. Có thể nói như tác giả thư Do Thái: “Chúng ta được ngần ấy nhân chứng đức tin như đám mây bao quanh” (x.Dt 12,1). “Đám mây” này chắc chắn giúp chúng ta vượt thắng những tăm tối ở đời này, cùng giữ vững niềm hy vọng được chia sẻ sự sống của Chúa với chính Chúa.
• Tinh thần hy vọng của linh đạo Đa Minh
Đối với con cái Thánh Đa Minh, ngài là gương mẫu sống “niềm hy vọng”. Thánh nhân sống vào thế kỷ XII đầu thế kỷ XIII, đó là thời điểm Giáo hội gặp nhiều khủng hoảng. Lạc giáo phát triển mạnh mẽ, trong khi đời sống đức tin của hàng giáo sĩ thì nguội lạnh, bệ rạc. Nhưng chính lúc ấy, Thánh Đa Minh đã đón nhận niềm hy vọng nơi Chúa bằng Lời Chúa và việc cầu nguyện suốt ngày đêm. Ngài không bi quan, mà đem ánh sáng chân lý và lòng thương xót để chữa lành.
Đối diện bóng tối, ngài không chọn con đường cải cách bằng bạo lực, nhưng dấn thân trong yêu thương và cầu nguyện. Niềm hy vọng nơi Thiên Chúa khiến ngài kiên trì gieo hạt giống Tin Mừng bằng chính đời sống khó nghèo, khiêm nhường và niềm vui rao giảng. Với con cái ngài hôm nay, Thánh Đa Minh nhắc cho chúng ta niềm hy vọng giữa những thử thách của thời đại: ánh sáng sẽ tỏa lan ngay cả trong đau khổ tăm tối nhất.
Trong lời trối trăn cuối đời, Thánh Đa Minh nói với anh em: “Đừng khóc nữa. Cha sẽ đem lại nhiều ơn ích cho anh em khi cha qua đi, hơn là khi sống trên trần gian này.” (Libellus, số 93). Đây không phải là sự khiêm nhường giả tạo, mà là một sự xác tín vào sức mạnh chuyển cầu của các vị thánh trên trời. (Chuyện về một nhà Giảng Thuyết, Donald J. Goergen, OP). Với thánh nhân, sự chết không phải là kết thúc, nhưng là ngưỡng cửa mở ra sự hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa, nơi ngài tiếp tục hiện diện cách linh thiêng và hiệu lực hơn giữa các con cái mình. Trong tình liên đới thiêng liêng, Thánh Đa Minh không rời xa Dòng của ngài, nhưng ở lại giữa anh em trong lời chuyển cầu, trong tình hiệp thông và trong sức mạnh của ân sủng. Lời trối trăn ấy trở thành nền tảng cho niềm hy vọng Đa Minh, gắn kết toàn thể các thành phần gia đình Đa Minh trong cùng một thân thể mầu nhiệm của Hội Thánh, nơi các thánh, các linh hồn, và người lữ hành trên dương thế cùng sống trong một dòng chảy yêu thương.
Bước vào tháng của ký ức và hiệp thông, Giáo Hội cho chúng ta chiêm ngắm niềm hy vọng lớn lao vào sự sống vĩnh cửu, khởi đi từ Đức Kitô và tiếp nối nơi đoàn người đã trung thành bước theo Người. Đồng thời, Giáo hội mời gọi người tín hữu sống lại niềm hy vọng ấy bằng tràng chuỗi Mân Côi, bằng những lời nguyện chân thành, đơn sơ, bằng tất cả hy sinh nhỏ bé mỗi ngày. Và cũng đừng để niềm hy vọng này chỉ tồn tại trong hạn kỳ một tháng, mà hãy kéo dài nó mãi trong suốt dọc dài hành trình đức tin của mỗi người.