Khi đức tin vượt qua khoảng cách
kẻo cháu nó chết mất
Có những khoảnh khắc trong cuộc đời khi con người cảm thấy mình hoàn toàn bất lực trước nỗi đau và sự mong manh của kiếp người. Khi bệnh tật ập đến, khi sự sống dường như đang tuột khỏi bàn tay, khi mọi khả năng của con người đều trở nên nhỏ bé và giới hạn, người ta mới nhận ra rằng mình không phải là chủ của sự sống. Chính trong những giây phút ấy, con người bắt đầu tìm kiếm một điều gì đó lớn hơn mình, một hy vọng vượt lên trên khả năng của con người.
Tin Mừng hôm nay kể lại một câu chuyện rất nhân bản và cũng rất sâu sắc về đức tin. Câu chuyện được ghi lại trong Tin Mừng Gioan (x. Ga 4,46–54). Chúa Giêsu đang ở Cana miền Galilê thì một viên sĩ quan của nhà vua từ Caphácnaum tìm đến với Ngài. Tin Mừng gọi ông là “viên chức của nhà vua”, có thể là một quan chức phục vụ trong triều đình của vua Hêrôđê Antipas. Ông là người có địa vị, có quyền lực, có thể quen ra lệnh và được người khác phục tùng. Nhưng trước bệnh tật của đứa con trai yêu quý, tất cả quyền lực ấy trở nên vô nghĩa. Con ông đang hấp hối tại Caphácnaum, còn Chúa Giêsu ở Cana, cách đó khoảng ba mươi cây số. Tình yêu của một người cha khiến ông không ngần ngại lên đường. Ông bỏ lại sau lưng địa vị của mình, vượt qua một quãng đường dài chỉ với một hy vọng mong manh: nếu Chúa Giêsu chịu đến với ông, con ông có thể được cứu sống.
Trong suốt hành trình ấy, hẳn ông chỉ nghĩ đến một điều duy nhất là phải đưa Chúa Giêsu về nhà mình. Trong suy nghĩ của ông, Chúa Giêsu cần phải hiện diện, phải đến tận nơi, phải chạm đến đứa trẻ thì phép lạ mới có thể xảy ra. Đó cũng là cách con người thường nghĩ về Thiên Chúa. Chúng ta muốn thấy, muốn chạm, muốn có những dấu hiệu cụ thể để tin rằng Thiên Chúa đang hành động.
Khi gặp Chúa Giêsu, người cha ấy khẩn khoản nài xin: “Thưa Ngài, xin Ngài xuống cho, kẻo cháu nó chết mất” (Ga 4,49). Đó không chỉ là một lời cầu xin, mà còn là tiếng kêu của một trái tim đang đau đớn. Đó cũng là lời của một người cha đứng trước ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết của đứa con mình. Nhưng phản ứng đầu tiên của Chúa Giêsu dường như làm chúng ta ngạc nhiên. Ngài nói: “Các ông mà không thấy dấu lạ điềm thiêng thì các ông sẽ chẳng tin đâu” (Ga 4,48). Thoạt nghe, câu nói ấy có vẻ như một sự từ chối. Nhưng thực ra, đó là một lời mời gọi. Chúa Giêsu muốn dẫn con người đến một đức tin sâu hơn, đó là đức tin không chỉ dựa vào những gì mắt thấy, nhưng còn tin vào chính lời của Ngài.
Người cha ấy vẫn tiếp tục nài xin: “Thưa Ngài, xin Ngài xuống cho, kẻo cháu nó chết mất” (Ga 4,49). Và rồi Chúa Giêsu nói một câu rất đơn giản: “Ông cứ về đi, con ông sống” (Ga 4,50) . Không có một cử chỉ ngoạn mục nào. Không có phép lạ nào diễn ra trước mắt. Cũng không có sự hiện diện trực tiếp tại nơi đứa trẻ đang hấp hối. Chỉ có một lời nói. Nhưng Tin Mừng ghi lại một chi tiết rất quan trọng: “Ông tin vào lời Đức Giêsu nói với mình và ra về” (Ga 4,50). Đó chính là khoảnh khắc quyết định của câu chuyện. Người cha ấy đã chọn tin. Ông không thấy gì cả. Con ông vẫn ở rất xa. Không có bằng chứng nào cho thấy điều kỳ diệu đã xảy ra. Nhưng ông tin vào lời của Chúa Giêsu và bắt đầu hành trình trở về.
Có lẽ suốt quãng đường ấy, ông vẫn mang trong lòng nhiều câu hỏi. Liệu điều đó có thật không? Liệu con ông có sống không? Nhưng ông vẫn bước đi. Đức tin của ông không phải là một sự chắc chắn tuyệt đối, nhưng là một sự phó thác vào lời của Chúa Giêsu. Và rồi điều kỳ diệu đã xảy ra. Khi ông còn đang trên đường, các gia nhân chạy ra đón và báo tin rằng con ông đã sống. Khi hỏi lại giờ đứa trẻ bắt đầu khỏi bệnh, ông nhận ra đó chính là lúc Chúa Giêsu nói với ông: “Con ông sống” (Ga 4,53). Khoảnh khắc ấy hẳn đã làm rung động trái tim người cha. Ông hiểu rằng lời của Chúa Giêsu không chỉ là một lời an ủi, mà lời ấy còn mang trong mình quyền năng ban sự sống. Và Tin Mừng kết thúc bằng một chi tiết rất đẹp: “Ông và cả nhà đều tin” (Ga 4,53). Phép lạ không chỉ cứu sống một đứa trẻ, nhưng còn mở ra đức tin cho cả một gia đình.
Câu chuyện này giúp chúng ta hiểu một chân lý rất sâu xa của đức tin Kitô giáo: lời của Thiên Chúa có quyền năng ban sự sống. Ngay từ những trang đầu tiên của Kinh Thánh, chúng ta đã thấy quyền năng ấy. Trong Sách Sáng Thế, việc sáng tạo vũ trụ bắt đầu bằng lời của Thiên Chúa: “Thiên Chúa phán: ‘Hãy có ánh sáng.’ Và liền có ánh sáng” (St 1,3). Lời của Thiên Chúa không chỉ diễn tả một ý tưởng, nhưng lời ấy còn thực hiện điều mà Ngài nói. Ngôn sứ Isaia sau này cũng khẳng định: “Lời Ta… sẽ không trở về với Ta nếu chưa thực hiện ý Ta muốn và đạt kết quả Ta sai đi” (Is 55,11). Chúa Giêsu chính là Ngôi Lời của Thiên Chúa làm người. Tin Mừng theo thánh Gioan mở đầu bằng một lời tuyên xưng rất sâu sắc: “Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời… và Ngôi Lời là Thiên Chúa” (Ga 1,1). Vì thế, khi Chúa Giêsu nói, lời của Ngài không chỉ là âm thanh, mà lời ấy còn mang trong mình quyền năng sáng tạo và quyền năng cứu độ. Một lời của Ngài có thể làm yên biển động (x. Mc 4,39), tha thứ tội lỗi (x. Mc 2,5) và thậm chí gọi kẻ chết sống lại như trong câu chuyện của Ladarô: “Ladarô, hãy ra khỏi mồ!” (Ga 11,43). Nhưng điều đáng chú ý trong câu chuyện hôm nay là phép lạ xảy ra dù có một khoảng cách rất lớn giữa Chúa Giêsu và đứa trẻ. Ngài ở Cana, còn đứa trẻ ở Caphácnaum. Chúa Giêsu không đến tận nơi. Ngài không đặt tay trên đứa trẻ. Chỉ có lời của Ngài vang lên. Khoảng cách ấy lại trở thành nơi đức tin được thử thách và trưởng thành. Nếu Chúa Giêsu đến tận nơi và đặt tay trên đứa trẻ, người cha có lẽ đã tin ngay lập tức. Nhưng khi chỉ nghe một lời và phải trở về trong bóng tối của sự không chắc chắn, ông buộc phải bước đi trong đức tin. Đó cũng chính là kinh nghiệm của đời sống thiêng liêng hôm nay. Chúng ta không thấy Thiên Chúa bằng đôi mắt. Chúng ta cũng không chạm vào Ngài bằng bàn tay. Nhưng chúng ta được mời gọi tin vào lời của Ngài.
Trong đời sống thiêng liêng hôm nay, chúng ta cũng gặp rất nhiều người giống như viên sĩ quan trong Tin Mừng. Họ đến với Thiên Chúa khi đứng trước những khủng hoảng: bệnh tật, gia đình đổ vỡ, lo âu về tương lai, hay những vết thương sâu kín trong tâm hồn. Có khi họ không tìm thấy ngay câu trả lời. Có khi Thiên Chúa dường như vẫn im lặng. Nhưng Tin Mừng hôm nay nhắc chúng ta rằng: Lời của Đức Kitô vẫn đang hoạt động. Có thể chúng ta chưa thấy phép lạ ngay lập tức. Có thể sự thay đổi diễn ra rất chậm. Nhưng khi một người bắt đầu tin vào Lời Chúa và bước đi theo lời ấy, sự sống của Thiên Chúa bắt đầu âm thầm hoạt động trong đời họ. Cũng giống như người cha trong Tin Mừng. Phép lạ đã xảy ra ngay khi ông bắt đầu hành trình trở về.
Có lẽ đó là điều mà Tin Mừng hôm nay muốn nói với mỗi người chúng ta. Đức Kitô vẫn đang nói với chúng ta qua Tin Mừng, qua Lời Chúa được công bố mỗi ngày, qua những lời rất đơn sơ nhưng chứa đựng một sức mạnh vô cùng lớn lao. Và khi chúng ta tin vào lời ấy, khi chúng ta để lời ấy dẫn dắt cuộc đời mình, một điều kỳ diệu bắt đầu xảy ra, đó là sự sống của Thiên Chúa dần dần chảy vào trong tâm hồn chúng ta. Có thể chúng ta không nhận ra ngay lập tức. Có thể phải qua một hành trình dài. Nhưng đến một ngày, khi nhìn lại cuộc đời, chúng ta sẽ nhận ra rằng chính lời của Đức Kitô đã âm thầm chữa lành, nâng đỡ và biến đổi chúng ta. Bởi vì lời của Ngài không chỉ là lời nói, mà lời ấy còn là lời ban sự sống.