Nguồn mạch duy nhất của mọi hoa trái thiêng liêng
không phải là một ý niệm trừu tượng,
nhưng là một thực tại có thể sống mỗi ngày
Có những lúc trong hành trình cuộc sống, chúng ta miệt mài tìm kiếm ý nghĩa nơi những điều mình làm được. Chúng ta đo lường giá trị bằng thành công, bằng kết quả, bằng những “hoa trái” hữu hình của nỗ lực cá nhân. Thế nhưng, càng đi sâu vào đời, càng có những lúc chúng ta chợt nhận ra một sự thật âm thầm mà sâu sắc, đó là có những cố gắng không đem lại sự sống, có những thành tựu không mang lại bình an, và có những “hoa trái” tưởng như phong phú, nhưng lại nhanh chóng héo tàn.
Chính trong kinh nghiệm rất thật ấy, lời của Chúa Giêsu vang lên như một ánh sáng soi chiếu tận căn: “Thầy là cây nho, anh em là cành… không có Thầy, anh em chẳng làm gì được” (Ga 15,5). Một lời khẳng định vừa đơn sơ, vừa triệt để. Không phải chỉ là “làm ít hơn” hay “làm không trọn vẹn”, nhưng là “chẳng làm gì được”. Nghĩa là, nếu tách rời khỏi Đức Kitô, mọi nỗ lực của chúng ta có thể vẫn tạo nên những kết quả bên ngoài, nhưng lại không thể sinh ra sự sống đích thực.
Hình ảnh cây nho và cành nho mà Chúa Giêsu dùng không chỉ là một minh họa, nhưng còn là một mặc khải về mầu nhiệm hiệp thông. Cành nho không sống nhờ chính mình. Nó không tự tạo ra nhựa sống, không tự sinh hoa trái. Tất cả những gì nó có, đều đến từ sự gắn liền với thân nho. Và khi sự gắn kết ấy bị cắt đứt, cành nho không chỉ ngừng sinh trái, mà còn dần khô héo.
Cũng vậy, đời sống thiêng liêng của chúng ta không thể tách rời khỏi nguồn mạch là chính Đức Kitô. Nhưng “ở lại” trong Ngài không phải là một hành động bề ngoài, cũng không phải là một nghi thức đơn thuần, mà là một sự gắn bó nội tâm, một sự kết hiệp sống động. Đó là khi chúng ta để cho lời của Ngài ở lại trong mình, để cho sự sống của Ngài chảy vào từng suy nghĩ, từng chọn lựa, từng nhịp đập của con tim.
Có lẽ nhiều khi chúng ta vẫn nghĩ rằng hoa trái là kết quả của nỗ lực cá nhân. Nhưng Tin Mừng lại mở ra một cái nhìn khác, đó là hoa trái đích thực là kết quả của sự hiệp thông. Khi cành nho ở lại trong cây, hoa trái sẽ đến như một điều tự nhiên. Không cần gượng ép, không cần phô trương, nhưng âm thầm lớn lên từ bên trong. Điều này cũng giải thích một nghịch lý trong đời sống đức tin rằng có những người hoạt động rất nhiều, nhưng lại cảm thấy khô khan; và cũng có những người sống âm thầm, nhưng lại mang lại sự sống cho nhiều người khác. Sự khác biệt không nằm ở số lượng việc làm, nhưng ở chiều sâu của sự hiệp thông. Bởi vì chỉ khi ở lại trong Đức Kitô, chúng ta mới thực sự trở thành khí cụ của sự sống.
Thế nhưng, hành trình hiệp thông không phải lúc nào cũng dễ dàng. Chúa Giêsu nói đến việc Chúa Cha “cắt tỉa” những cành nho sinh hoa trái để chúng sinh nhiều hoa trái hơn. Hình ảnh ấy có thể khiến chúng ta e ngại, bởi vì cắt tỉa luôn đi kèm với đau đớn. Nhưng đó lại là một phần không thể thiếu của tình yêu. Chúa Cha không cắt bỏ để hủy diệt, nhưng để thanh luyện; không làm tổn thương để loại trừ, nhưng để giúp sự sống được triển nở trọn vẹn hơn.
Có những biến cố trong đời khiến chúng ta cảm thấy như bị “cắt đi”: một mất mát, một thất bại, hay một giới hạn không thể vượt qua. Nhưng nếu nhìn trong ánh sáng của mầu nhiệm hiệp thông, những điều ấy có thể trở thành nơi Thiên Chúa đang âm thầm làm việc. Khi chúng ta vẫn chọn ở lại trong Ngài, vẫn tin tưởng dù không hiểu hết, thì chính những “vết cắt” ấy lại trở thành con đường dẫn đến hoa trái phong phú hơn. “Anh em hãy ở lại trong Thầy, như Thầy ở lại trong anh em” (Ga 15,4). Đây không chỉ là một lời mời gọi, nhưng còn là một lời hứa. Đức Kitô không đòi hỏi chung ta phải tự mình đạt tới sự hiệp thông, nhưng chính Ngài là Đấng chủ động ở lại trước. Ngài đến, Ngài ở lại, và Ngài trao ban chính sự sống của mình. Phần của chúng ta là mở lòng, là đón nhận, là ở lại trong tình yêu ấy. Và khi sự hiệp thông ấy trở nên sống động, một điều kỳ diệu xảy ra là chugs ta bắt đầu sinh hoa trái, không phải cho riêng mình, nhưng cho vinh quang Thiên Chúa và lợi ích của tha nhân. Hoa trái ấy có thể không luôn hữu hình, nhưng lại rất thật: đó là tình yêu, niềm vui, bình an, sự kiên nhẫn, lòng nhân hậu, … những điều làm cho cuộc sống trở nên có ý nghĩa và làm cho thế giới trở nên đáng sống hơn.
Có thể chúng ta vẫn còn đó những lúc cảm thấy khô cằn, những lúc tưởng như mình không sinh được hoa trái nào. Nhưng chính trong những lúc ấy, lời của Chúa Giêsu lại trở nên một lời mời gọi tha thiết hơn: đừng tìm kiếm hoa trái trước, nhưng hãy ở lại. Đừng lo lắng về kết quả, nhưng hãy chăm sóc mối tương quan. Bởi vì khi gắn bó với nguồn mạch, hoa trái sẽ đến, theo cách của Thiên Chúa và trong thời gian của Ngài. Và rồi, một ngày kia, khi nhìn lại hành trình đã qua, có thể chúng ta sẽ nhận ra rằng điều làm nên giá trị của cuộc đời không phải là những gì chúng ta đã làm, nhưng là chúng ta đã ở lại với ai. Không phải là số lượng thành tựu, nhưng là chiều sâu của tình yêu. Cũng không phải là những gì chúng ta giữ lại cho mình, nhưng là sự sống chúng ta đã để cho Thiên Chúa trao ban qua mình.
Như thế, mầu nhiệm hiệp thông không phải là một ý niệm trừu tượng, nhưng là một thực tại có thể sống mỗi ngày. Trong cầu nguyện, trong Lời Chúa, trong các bí tích, và trong từng chọn lựa yêu thương, chúng ta được mời gọi gắn bó với Đức Kitô như cành nho gắn liền với thân nho. Và chính trong sự gắn bó ấy, một sự sống mới không ngừng tuôn chảy.
Ước gì, giữa những tất bật của cuộc sống, chúng ta luôn nhớ rằng điều quan trọng nhất không phải là làm nhiều, nhưng là ở lại sâu. Ước gì mỗi ngày sống của chúng ta là một bước đi trở về với nguồn mạch, một lần gắn bó hơn với Đức Kitô. Và ước gì, trong một khoảnh khắc nào đó của ân sủng, chúng ta nhận ra rằng mình không còn phải cố gắng để “tạo ra” hoa trái, nhưng chỉ cần ở lại, và để cho sự sống của Thiên Chúa âm thầm sinh hoa trái nơi mình. Và khi ấy, cuộc đời của mỗi người chúng ta, dù âm thầm hay nhỏ bé, cũng sẽ trở thành một cành nho trĩu quả. Không phải vì chúng ta mạnh mẽ, nhưng vì chúng ta đã ở lại trong Đấng là nguồn mạch. Không phải vì chúng ta xứng đáng, nhưng vì chúng ta đã để cho tình yêu dẫn dắt. Và trong sự hiệp thông ấy, mọi sự sẽ dần đạt tới sự viên mãn, nơi Thiên Chúa được tôn vinh, và chúng ta tìm thấy ý nghĩa đích thực của đời mình.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh