Khi tình yêu chiến thắng khải hoàn
Có những chiến thắng không mang hình dáng của vinh quang, không có tiếng reo hò, không có ánh hào quang rực rỡ, cũng không có dấu hiệu nào cho thấy một sự thành công theo cách con người vẫn quen hiểu. Trái lại, có những chiến thắng diễn ra trong thinh lặng, trong đau đớn, và thậm chí trong dáng vẻ của thất bại. Thập giá của Đức Kitô chính là một chiến thắng như thế, một chiến thắng mà nếu chỉ nhìn bằng đôi mắt tự nhiên, người ta khó có thể nhận ra.
Trên đồi Sọ, mọi sự dường như đã kết thúc. Một con người bị kết án, bị sỉ nhục, bị đóng đinh, và cuối cùng trút hơi thở trong cô đơn. Những lời chế giễu vẫn còn vang vọng: “Hắn cứu được thiên hạ, mà chẳng cứu nổi mình” (Mt 27,42). Đó là logic của thế gian: ai mạnh thì thắng, ai yếu thì thua, ai tự bảo vệ được mình thì mới có thể cứu người khác. Nhưng Đức Giêsu không bước vào logic ấy. Ngài không xuống khỏi thập giá để chứng minh quyền năng. Ngài ở lại, không phải vì bất lực, nhưng vì yêu đến cùng.
Ở lại trên thập giá, đó không phải là sự chịu đựng thụ động, nhưng là một chọn lựa chủ động của tình yêu. Tình yêu không tìm cách tránh né đau khổ bằng mọi giá, nhưng sẵn sàng đi vào đau khổ để biến đổi nó từ bên trong. Như Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI đã khẳng định: “Tình yêu của Thiên Chúa được biểu lộ trọn vẹn nơi Đức Kitô chịu đóng đinh” (Deus Caritas Est, 12). Trên thập giá, Thiên Chúa không giải thích đau khổ bằng lý luận, nhưng trả lời bằng chính sự hiện diện của Ngài trong đau khổ. Ngài không đứng ngoài để quan sát, nhưng bước vào để chia sẻ đến tận cùng.
Có một nghịch lý sâu xa nơi thập giá đó là chính khi Đức Giêsu bị treo lên, bị nâng cao trong sự nhục nhã, thì cũng là lúc tình yêu được nâng cao đến đỉnh điểm. Điều mà con người tưởng là thất bại, lại trở thành nơi mặc khải vinh quang. Như Công Đồng Vaticanô II dạy rằng: “Mầu nhiệm con người chỉ thực sự sáng tỏ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể” (Gaudium et Spes, 22) . Và chính trên thập giá, mầu nhiệm ấy đạt tới sự trọn vẹn, con người được thấy mình có giá trị đến mức nào trong cái nhìn của Thiên Chúa, đến mức Ngài sẵn sàng hiến mạng vì con người.
Thập giá không xóa bỏ sự dữ bằng sức mạnh áp đảo, nhưng bằng tình yêu tự hiến. Nó không phá hủy hận thù bằng bạo lực, nhưng bằng tha thứ. Khi Đức Giêsu cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ” (Lc 23,34) , Ngài đã mở ra một con đường hoàn toàn mới, con đường mà tình yêu không chỉ mạnh hơn sự chết, mà còn biến đổi chính sự chết thành lối đi dẫn đến sự sống. Điều này không dễ chấp nhận. Bởi vì trong kinh nghiệm thường ngày, chúng ta vẫn quen tìm kiếm những giải pháp nhanh chóng, những câu trả lời rõ ràng, những cách thức giúp tránh né đau khổ. Nhưng thập giá không đưa ra một lối thoát dễ dàng. Thập giá mời gọi chúng ta đi vào một hành trình sâu hơn, đó là hành trình tin rằng tình yêu vẫn đang hoạt động, ngay cả khi mọi sự dường như tối tăm. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô nhắc nhở rằng: “Đức tin không xua tan mọi bóng tối, nhưng soi sáng con đường ngay trong đêm tối” (Lumen Fidei, 57). Ánh sáng của thập giá không làm cho đau khổ biến mất, nhưng làm cho đau khổ không còn vô nghĩa. Khi được kết hiệp với Đức Kitô, đau khổ không còn là dấu chấm hết, nhưng trở thành một phần của hành trình dẫn đến sự sống mới.
Trong đời sống của chúng ta hôm nay, thập giá vẫn hiện diện, không chỉ như một biểu tượng, nhưng như một thực tại rất cụ thể. Đó có thể là những thất bại không mong đợi, những hiểu lầm không thể giải thích, những vết thương chưa lành, hay những gánh nặng âm thầm mà không ai nhìn thấy. Và giữa tất cả những điều ấy, câu hỏi vẫn vang lên: đâu là chiến thắng?
Tin Mừng không đưa ra một câu trả lời theo kiểu dễ dàng. Chiến thắng không phải là không còn đau khổ, nhưng là không để đau khổ có tiếng nói cuối cùng. Chiến thắng không hệ tại ở việc thoát khỏi thập giá, nhưng ở cách chúng ta sống thập giá với tình yêu. Khi một người chọn tha thứ thay vì giữ lại oán hận, chọn kiên nhẫn thay vì buông xuôi, chọn trao ban thay vì khép lại, thì ngay trong những điều nhỏ bé ấy, mầu nhiệm thập giá đang âm thầm được thực hiện.
Vì thế, con đường của chúng ta không bắt đầu từ những điều lớn lao, nhưng từ những bước rất nhỏ mỗi ngày. Một lời nói được giữ lại, một cái tôi được hạ xuống, một hy sinh không ai biết đến, … chính trong những điều tưởng chừng rất bình thường ấy, tình yêu bắt đầu lớn lên và sự sống mới được hình thành. Thập giá, vì thế, không còn chỉ là một gánh nặng phải mang, nhưng trở thành một không gian nơi tình yêu được trưởng thành.
Thập giá cũng không phải là điểm kết thúc, nhưng là một cánh cửa. Khi Đức Giêsu trao Thần Khí, đó không phải là lúc mọi sự chấm dứt, nhưng là lúc tình yêu đạt tới sự viên mãn, và từ đó, một khởi đầu mới được mở ra. Điều này đòi hỏi nơi chúng ta không phải là hiểu hết, nhưng là dám tin và dám bước theo. Tin rằng Thiên Chúa vẫn đang hành động, ngay cả khi chúng ta không thấy; và tin rằng tình yêu vẫn có thể nảy mầm, ngay cả trong những hoàn cảnh tưởng như khép kín.
Sẽ có những lúc con đường này trở nên nặng nề và tối tăm. Nhưng chính trong những lúc ấy, chúng ta được mời gọi nhớ rằng mình không bước đi một mình. Đấng đã đi trước trên con đường thập giá vẫn đang hiện diện, không để cất đi mọi khó khăn ngay lập tức, nhưng để ở lại, nâng đỡ và biến đổi từ bên trong. Và dần dần, chúng ta sẽ nhận ra rằng thập giá không còn là nơi của cô đơn, nhưng là nơi của gặp gỡ, gặp một Thiên Chúa yêu đến cùng, và học lại cách yêu như Ngài.
Ước gì, giữa những ngày rất bình thường của đời sống, chúng ta biết dừng lại một chút. Không phải để tìm câu trả lời, nhưng để lắng nghe. Và có lẽ, chỉ cần một câu hỏi rất nhỏ: hôm nay, tôi có thể yêu thêm một chút ở đâu? Vì biết đâu, chính trong câu trả lời rất nhỏ ấy, một điều lớn lao đang được bắt đầu. Và chính trong những thập giá âm thầm ấy, tình yêu vẫn đang từng ngày chiến thắng.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh