Mùa Hoa Và Sa Mạc
Thực tại đời tu và sứ vụ của người môn đệ thừa sai giàu lòng trắc ẩn
SAU MÙA HOA LÀ SA MẠC
Tháng Tám hằng năm luôn là một cột mốc tràn ngập niềm vui và hồng ân đối với Hội dòng chúng ta. Những ngày hè dần khép lại với biết bao biến cố thiêng liêng trọng đại: tiếp nhận ứng sinh, nghi thức mặc áo dòng gia nhập Tập viện, những lời Tuyên khấn lần đầu chan chứa ước mơ và quảng đại dấn thân, những lời Vĩnh khấn âm trầm trao hiến cuộc đời, cùng những khúc ca tạ ơn kỷ niệm Ngân khánh, Kim khánh, Ngọc khánh… khấn dòng.
Đó thật sự là một “mùa hoa” của Hội dòng – mùa của những lời cam kết, những vòng hoa chúc mừng, những nụ cười, những giọt nước mắt hạnh phúc và những lời tạ ơn dâng lên Thiên Chúa vì biết bao hồng ân trên hành trình ơn gọi.
Nhưng mùa hoa nào rồi cũng qua.
Khi những tràng hoa mừng chúc dần khép lại, những bài hát Tạ ơn lắng xuống, những bộ áo dòng mới được cất đi và những hình ảnh của ngày vui trở thành kỷ niệm, tất cả chúng ta lại trở về với nhịp sống thường ngày.
Các em vừa bước vào Tập viện trở về với những giờ học và giờ cầu nguyện. Những chị em vừa tuyên khấn trở lại với chương trình huấn luyện và sứ vụ. Những chị em khấn trọn tiếp tục công việc được trao phó. Các cộng đoàn lại trở về với những bữa cơm chung, những công việc quen thuộc, những giờ kinh, những lớp học, những bệnh nhân, những người nghèo, những trách nhiệm đôi khi rất nhỏ bé nhưng đòi hỏi sự trung thành mỗi ngày.
Và chính ở đó, sa mạc của đời tu bắt đầu hiện ra.
Không còn ánh đèn của ngày lễ, không còn những lời chúc mừng, không còn cảm xúc dạt dào của những giây phút đặc biệt; chỉ còn lại một đời sống rất bình thường, với những đòi hỏi của ba Lời khấn, những khác biệt trong đời sống cộng đoàn, những áp lực của sứ vụ, những mệt mỏi âm thầm và cả những giới hạn rất thật của phận người.
Nhưng sa mạc không phải là dấu chấm hết của mùa hoa. Trái lại, đó chính là nơi những gì đã được gieo trong ngày khấn được thử thách, bén rễ và trưởng thành. Bởi lẽ, ơn gọi không được đo bằng một ngày tuyên khấn thật đẹp, nhưng bằng cách chúng ta sống lời đã cam kết mỗi ngày sau đó.
Là những nữ tu Đa Minh Gò Vấp được sai đi trong định hướng của Tổng hội: “Người môn đệ thừa sai với lòng trắc ẩn”, chúng ta được mời gọi nhìn lại thực tại đời mình để nhận ra rằng: sa mạc không phải là sự vắng bóng của Thiên Chúa, nhưng có thể trở thành nơi Ngài thanh luyện, dẫn đưa và làm cho hồng ân được đơm hoa kết trái.
Và trong sa mạc ấy, một trong những điều quan trọng nhất chúng ta cần tìm lại chính là sự tự do nội tâm – bởi chỉ một tâm hồn tự do mới có thể yêu thương cách nhưng không và sống lòng trắc ẩn cách chân thành.
Tin Mừng Mátthêu thuật lại:
“Sau khi chịu phép rửa, Đức Giêsu được Thần Khí dẫn vào hoang địa để chịu quỷ cám dỗ. Người ăn chay bốn mươi ngày đêm, và sau đó, Người thấy đói.” (Mt 4,1-2)
Điều đáng chú ý là sa mạc đến ngay sau biến cố Đức Giêsu chịu phép rửa, khi Người vừa nghe tiếng Chúa Cha xác nhận tình yêu: “Đây là Con yêu dấu của Ta”.
Điều ấy cũng rất gần với kinh nghiệm đời tu của chúng ta.
Có thể trong những ngày khấn dòng đầy niềm vui, chúng ta cảm thấy mình được nâng đỡ, được khích lệ và xác tín hơn về ơn gọi. Nhưng rồi, khi trở về với đời thường, những thử thách bắt đầu xuất hiện. Cám dỗ thường không đến khi chúng ta đang tràn đầy cảm xúc và nhiệt huyết, nhưng có thể đến khi chúng ta mệt mỏi, cô đơn, bị tổn thương, thất vọng hoặc cảm thấy những gì mình cố gắng không được nhìn nhận.
Sa mạc không nhất thiết là một nơi hoang vắng. Chúng ta có thể sống giữa một cộng đoàn đông chị em, đứng lớp giữa những tiếng trẻ thơ ríu rít, làm việc giữa bao người, tham gia những hoạt động mục vụ nhộn nhịp… nhưng sâu thẳm trong lòng vẫn có thể là một sa mạc khô cằn.
CÁM DỖ NƠI SA MẠC ĐỜI TU
1. Trong đời sống thiêng liêng
Sa mạc của đời sống thiêng liêng thường bắt đầu rất âm thầm: một chút khô khan, một chút nguội lạnh, một cảm giác như Thiên Chúa đang ở rất xa trong những giờ cầu nguyện.
Khi công việc, lớp học, nhà trường hay các hoạt động tông đồ chiếm trọn tâm trí, thời gian dành cho Chúa dễ bị thu hẹp. Kinh nguyện có thể dần trở thành một việc phải hoàn thành, một bổn phận phải giữ, hơn là một cuộc gặp gỡ thân tình với Đấng mình yêu mến.
Cám dỗ lúc này là sự xao lãng và vội vã: cầu nguyện nhưng tâm trí luôn ở nơi khác; đọc Lời Chúa nhưng không để Lời Chúa chạm đến mình; tìm những thú vui và sự an ủi mau qua nơi điện thoại, mạng xã hội hay những mối quan hệ bên ngoài thay vì trở về với nguồn mạch đích thực là Thiên Chúa.
Một tâm hồn thiếu đời sống nội tâm sẽ dần cạn kiệt sức sống thiêng liêng, dễ nản lòng và đánh mất niềm vui ban đầu của ơn gọi.
2. Trong đời sống thánh hiến
Trong đời sống thánh hiến, sa mạc được cảm nhận rất rõ qua những thử thách của ba Lời khấn: Khiết tịnh, Khó nghèo và Vâng phục.
Lời khấn Khiết tịnh có thể bị thử thách bởi những lúc cô đơn, thiếu thốn tình cảm, những nhu cầu được yêu thương và được quan tâm. Điều quan trọng không phải là phủ nhận những nhu cầu rất con người ấy, nhưng là học cách đem chúng vào trong tương quan với Chúa và sống chúng cách trưởng thành, tự do.
Lời khấn Khó nghèo có thể bị lung lay trước một đời sống ngày càng tiện nghi, trước sự so đo hơn thiệt về vật chất, hoặc tâm lý muốn giữ lại cho riêng mình thay vì quảng đại chia sẻ và phó thác.
Lời khấn Vâng phục có thể trở thành gánh nặng khi cái tôi bị tổn thương, khi quyết định của Bề trên không giống điều mình mong muốn, hoặc khi cách sống và cách làm của chị em khác với mình.
Những hờn giận âm thầm, những khoảng cách không được hóa giải, sự chia rẽ ngầm hay thái độ tự cô lập có thể tạo nên những “ốc đảo riêng” ngay giữa lòng cộng đoàn, nơi dòng nước tình huynh đệ dần trở nên khô cạn.
3. Trong sứ vụ tông đồ và học tập
Sa mạc của sứ vụ không chỉ xuất hiện nơi những chị em đang trực tiếp làm việc mục vụ. Nó cũng hiện diện nơi những chị em trẻ đang miệt mài đèn sách tại trường học, học viện. Học tập chính là một sứ vụ được Hội dòng trao phó trong giai đoạn huấn luyện. Áp lực bài vở, điểm số, những kỳ thi, sự mệt mỏi và tâm lý hơn thua có thể làm cho việc học trở thành gánh nặng. Cám dỗ là xao nhãng, buông xuôi, lãng phí thời gian hoặc học chỉ để có bằng cấp, thay vì trau dồi tri thức để phục vụ Tin Mừng và con người.
Đối với những chị em đang trực tiếp phục vụ nơi bục giảng, nhà trẻ, bệnh xá hay các hoạt động bác ái xã hội, sa mạc có thể xuất hiện khi sứ vụ không còn được nuôi dưỡng bằng tình yêu mến Chúa, nhưng dần trở thành công việc mang tính hành chính, thói quen hoặc thành tích. Khi ấy, người nữ tu có thể hoạt động rất nhiều nhưng bên trong lại ngày càng trống rỗng. Cám dỗ có thể là sự mệt mỏi, chán nản trước những đòi hỏi của công việc, thái độ dửng dưng trước nỗi đau của người khác; hoặc ngược lại, là nhu cầu được ghi nhận, được khen ngợi, được nhìn thấy thành quả của mình.
Khi sứ vụ – dù là học tập hay tông đồ – mất đi hơi thở của tình yêu và lòng trắc ẩn, người môn đệ thừa sai rất dễ đánh mất niềm vui của người được sai đi.
TỪ TỰ DO NỘI TÂM ĐẾN SỨ VỤ MÔN ĐỆ THỪA SAI GIÀU LÒNG TRẮC ẨN
Chủ đề của Tổng hội: “Người môn đệ thừa sai với lòng trắc ẩn” mời gọi chúng ta đi qua sự thanh luyện của sa mạc để nhận ra điều gì đang thực sự chi phối trái tim mình.
Lòng trắc ẩn không thể phát xuất từ một trái tim bị đóng kín, đầy tổn thương, ích kỷ hay luôn quy mọi sự về mình. Chỉ khi dám đối diện với những yếu đuối, những “cơn đói” và những khoảng trống trong chính mình, đồng thời để cho Lời Chúa chữa lành và biến đổi, chúng ta mới có thể đạt tới sự tự do nội tâm đích thực.
Tự do nội tâm là tự do khỏi cái tôi, khỏi nhu cầu được công nhận, khỏi những định kiến và những đòi hỏi ích kỷ nơi chính mình. Khi ấy, trái tim mới có thể mở ra trước tha nhân.
Một nữ tu Đa Minh sống lòng trắc ẩn không nhất thiết phải làm những điều lớn lao phi thường. Lòng trắc ẩn có thể bắt đầu từ một ánh mắt biết thấu hiểu, một nụ cười bao dung, một lời nói nhẹ nhàng, một sự tha thứ chân thành, một chút kiên nhẫn với chị em, hay một bàn tay sẵn sàng chia sẻ gánh nặng của người khác.
Đó cũng là biết dịu dàng với những yếu đuối của chị em trong cộng đoàn; biết kiên nhẫn với những bước tiến còn chậm của các chị em trẻ; biết nhìn thấy phía sau một thái độ khó chịu có thể là một nỗi đau chưa được nói thành lời; và biết nhận ra phía sau một người nghèo, một đứa trẻ khó khăn hay một bệnh nhân đau yếu là chính Đức Kitô đang chờ chúng ta cúi xuống phục vụ.
SAU MÙA HOA, HÃY TRỞ VỀ VỚI ĐỜI THƯỜNG
Có lẽ đây là điều chúng ta cần đặc biệt ghi nhớ sau những ngày lễ khấn. Ngày khấn là một ngày rất đẹp, nhưng đời tu không chỉ được sống trong những ngày đẹp ấy. Sau những lời chúc mừng là những ngày bình thường. Sau những vòng hoa là những công việc quen thuộc. Sau những giây phút xúc động là những giờ cầu nguyện có khi khô khan. Sau những bữa tiệc mừng là những bữa cơm cộng đoàn rất đỗi bình thường. Sau những lời tung hô là những việc âm thầm chẳng ai nhìn thấy.
Và chính những ngày bình thường ấy mới là nơi lời khấn được sống cách cụ thể nhất.
Không phải ngày nào chúng ta cũng cảm thấy mình yêu mến như ngày tuyên khấn. Không phải ngày nào chúng ta cũng có một tâm hồn tràn đầy nhiệt huyết. Có những ngày chúng ta chỉ có thể trung thành bằng một bước nhỏ: vẫn đi cầu nguyện dù không cảm thấy gì; vẫn làm việc được trao dù đang mệt; vẫn nói một lời tử tế khi lòng đang khó chịu; vẫn tha thứ dù chưa hoàn toàn nguôi ngoai; vẫn ở lại với cộng đoàn khi muốn khép mình; vẫn tiếp tục yêu thương khi không được đáp lại.
Đó chính là lúc mùa hoa được cắm rễ trong sa mạc.
Nếu những ngày lễ khấn là lúc chúng ta nói với Chúa: “Con thuộc về Ngài”, thì những ngày bình thường là lúc chúng ta âm thầm trả lời bằng chính cuộc sống:
“Con vẫn thuộc về Ngài, dù hôm nay không có hoa, không có tiếng vỗ tay, không có những cảm xúc đẹp đẽ.”
Đó có lẽ là vẻ đẹp sâu xa nhất của đời thánh hiến: trung thành trong những điều bình thường, yêu thương trong những điều nhỏ bé và quảng đại ngay cả khi không ai nhìn thấy.
LỜI KẾT
Nhìn lại những cám dỗ và thử thách nơi sa mạc không phải để chúng ta lo âu hay tự trách, nhưng để nhận ra sự mong manh của chính mình và nhu cầu luôn cần đến ân sủng Thiên Chúa.
Đức Giêsu đã đi vào sa mạc trước chúng ta. Người đã nếm trải cái đói, sự cô đơn và những lời mời gọi của tên cám dỗ. Vì thế, Người hiểu từng giọt nước mắt, từng phút giây chao đảo và từng cuộc chiến âm thầm của chúng ta trên hành trình dâng hiến.
Mùa hoa rồi sẽ qua. Sa mạc rồi cũng sẽ đến. Nhưng cả mùa hoa lẫn sa mạc đều nằm trong hành trình Thiên Chúa dẫn đưa mỗi người.
Ước gì sau những ngày rực rỡ của lễ khấn, chúng ta biết trở về với đời thường bằng một tâm hồn bình an hơn; biết đón nhận những ngày khô khan như một cơ hội trưởng thành; biết để cho Chúa thanh luyện những gì còn chưa thuộc về Người; và biết tìm thấy vẻ đẹp của ơn gọi ngay giữa những điều rất nhỏ bé của mỗi ngày.
Nhờ ơn Chúa, sự nâng đỡ của Mẹ Mân Côi, lời chuyển cầu của Cha Thánh Đa Minh và tình huynh đệ trong cộng đoàn, ước gì chúng ta không sợ sa mạc.
Để rồi từ sa mạc, chúng ta trở nên những nữ tu Đa Minh Gò Vấp tự do hơn, sâu lắng hơn, nhân bản hơn và giàu lòng trắc ẩn hơn – những người môn đệ thừa sai biết mang tình yêu của Đức Giêsu đến với thế giới hôm nay, không chỉ bằng những công việc lớn lao, nhưng bằng chính một đời sống trung thành trong những điều bình thường mỗi ngày.
Chia sẻ tháng 9/2026