Đó là một buổi sáng thức dậy, khi mà cả đêm dài lênh đênh trên con sóng lúc nóng lúc lạnh, và bước chân đi qua từ vùng đất chân núi mù sương đến những ánh đèn phố thị, tôi bắt đầu thấy mình kiệt sức, lim dim trong giấc ngủ chập chờn tính bằng giây. Tô cháo thịt băm nấu với cà rốt thái hạt lựu, rắc thêm lá hành thơm phức, được chị em vất vả dậy nấu từ ba rưỡi sáng, mà tôi thấy nhạt tệch. Cầm túi bột canh, tôi lóng ngóng đổ gần phân nửa, cố kiếm lấy vị mặn quen thuộc. Uống xong liều thuốc, tôi như cánh chim thiên di bắt đầu di trú về miền cố hương, nơi có cả bầu trời ký ức về vị muối đời cha và men nồng tình mẹ trong nôi nhỏ yêu thương của gia đình.
Ở miền quê mà mùa hè có sức nóng khô cả con đập, mùa đông rét lụi cả ruộng mạ mới cấy lại ghim bao dáng hình của cha mẹ nơi mọi hướng đường, để sau này dù tôi có đi xa vẫn không thôi nhớ về nơi ấy cả trong tâm tưởng và trái tim mình. Đứng đầu ngọn gió, tôi như nghe thấy tiếng vi vút của rừng bạch đàn, tiếng xào xạc của đồi sắn va đập vào nhau, và cả tiếng rì rào, sóng sánh như hơi thở của cánh đồng lúa đương thời con gái. Từng hạt lúa, bắp ngô, củ khoai, củ sắn,… như bùi vị mặn của triệu triệu giọt mồ hôi thấm nhanh vào đất mềm. Một chút hình dung, tôi thấy dáng mẹ lọt thỏm vào tiếng ri ri của dế mèn nhẫn nại bền bỉ hòa tấu trong đêm. Dưới ánh trăng vành vạnh, mẹ lặng thầm vá lại những mắt lưới, đan thành cái quạng cho bố bắt ếch giữa đêm khuya. Len qua từng bờ ao, lội qua từng ruộng nước giữa đồng, cùng ánh đèn pin leo lét, bố dầm mình trong lớp sương đêm lạnh buốt, chấp nhận tan đi sức khỏe và giấc ngủ để ướp mặn tương lai cho các con bằng những đồng tiền lẻ chắt chiu mỗi ngày.
Khi thời thế đổi thay, ao làng bị lấp gần hết, vị mặn đời cha vẫn không ngừng thầm lặng tan biến vào sương đêm của đất trời với một nghề mới. Mỗi lần chạy xe qua cầu Ngọc Tháp, nhìn sông Hồng bồi từng lớp phù sa, tôi nhớ về bóng dáng mỗi ngày tiều tụy đi vì sương gió của cha mẹ. Ngồi nhìn móng tay mẹ ngả một màu vàng nâu, cắm cúi đếm từng đồng tiền lẻ đượm mùi mồ hôi, mùi hành, mùi cá…Như phù sa làm cho hoa màu tươi tốt, thì chính cha mẹ cũng hy sinh thầm lặng để mang lại giá trị cho tương lai của các con sau này.
Cũng tại nơi con sông lặng lẽ chảy, tôi thấy mình nghĩ nhiều hơn những gì viết ra, và nhớ những vụn vặt nhiều hơn những điều trọng đại. Mẹ chẳng làm gì to tát cả, nhưng vùi mình vào những việc nhỏ bé và bền bỉ như nấu cơm, khâu vá quần áo, nhắc con đọc kinh, đi lễ, giữ nếp người, nếp nhà. Trong gia đình, vị mặn và vị nồng giống như chất bảo quản và men ủ cho các con nên người; như nhành cây âm thầm đâm rễ để rồi sinh hoa kết trái. Để sau này, khi bước vào tuổi đôi mươi rực rỡ hay lúc tóc đã ngả bạc, các con vẫn thấy sáng lên một mái nhà đầy lửa đức tin và yêu thương, như ánh đèn hắt xuống mặt sông vắng giữa đêm thâu.
Có những hình ảnh giản đơn nhưng lại tiềm tàng mãnh liệt, ghim chặt vào lòng tôi những nụ cười rạng rỡ bình an, tôi len lén nép vào quãng tối của con đường để lau đi những giọt nước mắt hạnh phúc. Đó là những lời kinh râm ran, những khúc hát chân thành của bà con xóm đạo trong các buổi đọc kinh liên gia. Đức Mẹ sẽ ở với, ở trong, ở cùng gia đình ấy một tuần, mọi người đến đọc kinh rồi tuần sau lại rước Mẹ sang nhà khác. Vòng xoay cứ thế tiếp nối theo năm tháng, như niềm hy vọng lan tỏa, cả xóm đạo bảo nhau, cùng nhau giữ muối giữ men, giữ nếp sống đức tin trong một xóm đạo nhỏ bé mà không phải ngày nào cũng có lễ. Mỗi ngày tôi thức dậy bởi tiếng chuông, cũng có khi là tiếng xe máy bành bạch của của bố đã vén màn sương khuya để chạy lên tỉnh lấy hàng về cho mẹ kịp bán
Nhiều năm tôi đi xa, học thêm vài con chữ, tôi thấy mình lớn lên không chỉ bằng cơm gạo mà bằng sự tan đi trong bao vất vả của cha và sự ủ mình vén vun cho nếp đức tin của mẹ. Giờ đây tôi thấy mình cần bắt đầu và lại bắt đầu thể hiện ý chí bằng bản lĩnh nữ nhi của mình để sống cái men nồng của mẹ bằng lòng trắc ẩn, bình an, sự dung thứ và yêu thương mà Chúa đã dạy. Vì tình yêu được lớn lên bằng sự tan biến lặng thầm không tên.
Không biết tôi đã đi qua bao cung đường ngày ấy, nhưng tiếng nói cười trẻ thơ của nhà xứ Lạng Sơn kế bên làm tôi tỉnh giấc. Vài tia nắng xuyên qua giỏ lan đô la treo cửa sổ chiếu vào tôi một hy vọng mới. Cựa mình, vươn vai, tôi nghe thấy tiếng chị em ngoài cửa đang hỏi nhau: Túi bột canh nãy em để đây đâu rồi chị nhỉ?