Lời mời gọi đặt nền tảng trên thánh ý Thiên Chúa
mà đem ra thực hành,
thì ví được như người khôn xây nhà trên đá”
(Mt 7,24)
Cuộc đời mỗi con người giống như một công trình đang được xây dựng từng ngày. Mỗi suy nghĩ, mỗi chọn lựa, mỗi quyết định và mỗi hành động đều là những viên gạch góp phần hình thành nên ngôi nhà của cuộc đời. Nhiều người dành cả đời để xây dựng sự nghiệp, tích lũy của cải, tìm kiếm danh vọng hay vun đắp những giá trị mà họ cho là bảo đảm cho tương lai. Thế nhưng Đức Giêsu trong trang Tin Mừng hôm nay lại không đặt câu hỏi ngôi nhà ấy lớn hay nhỏ, đẹp hay xấu, nhưng Ngài đặt một câu hỏi quan trọng hơn nhiều: ngôi nhà ấy được xây trên nền đá hay trên cát? Bởi chính nền móng mới quyết định sự bền vững của toàn bộ công trình.
Dụ ngôn người khôn xây nhà trên đá và người dại xây nhà trên cát là lời kết thúc Bài Giảng Trên Núi, như một lời mời gọi đưa tất cả những gì Đức Giêsu đã dạy vào đời sống cụ thể. Người khôn không phải là người biết nhiều, cũng không phải là người nói hay về Thiên Chúa, nhưng là người “nghe và thực hành”. Ngược lại, người dại không phải là người không nghe Lời Chúa, nhưng là người nghe mà không sống. Điểm khác biệt không nằm ở kiến thức nhưng ở sự đáp trả. Cả hai đều xây nhà, cả hai đều đối diện với mưa sa, nước cuốn và bão táp, nhưng chỉ một ngôi nhà đứng vững. Điều làm nên sự khác biệt không phải là cơn bão mà là nền móng.
Trong đời sống thiêng liêng cũng vậy. Có những người rất chăm chỉ tham dự các sinh hoạt đạo đức, hiểu biết giáo lý, thậm chí có thể nói rất nhiều về Thiên Chúa, nhưng đời sống lại không phản ánh Tin Mừng. Đức Giêsu đã cảnh báo: “Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’ là sẽ được vào Nước Trời, nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy” (Mt 7,21). Những lời này luôn mang tính thời sự, bởi vì người Kitô hữu rất dễ rơi vào cám dỗ đồng hóa đức tin với những thực hành bên ngoài mà quên rằng điều Thiên Chúa tìm kiếm trước hết là một trái tim biết vâng phục.
Thánh Giacôbê cũng nhắc nhở cộng đoàn tiên khởi: “Anh em hãy đem Lời ra thực hành, chứ đừng nghe suông mà lừa dối chính mình” (Gc 1,22). Đức tin không phải là một ý tưởng để suy ngẫm nhưng là một con đường để bước đi. Lời Chúa chỉ thực sự trở thành nền đá khi được chuyển hóa thành những sự chọn lựa cụ thể trong cuộc sống hằng ngày. Một người tha thứ cho người xúc phạm mình, một người trung thực giữa môi trường đầy gian dối, một người quảng đại giữa xã hội ích kỷ, một người trung tín trong thử thách, đó là những người đang xây nhà trên đá.
Điều đáng chú ý là Chúa Giêsu không hứa rằng người xây nhà trên đá sẽ không gặp bão tố. Mưa vẫn rơi, nước vẫn cuốn và gió vẫn thổi. Cuộc đời người môn đệ không miễn trừ đau khổ, thất bại hay thử thách. Các thánh cũng từng trải qua những đêm tối đức tin, những hiểu lầm và bách hại. Nhưng điều làm nên sự khác biệt là họ có một nền móng vững chắc. Khi mọi sự bên ngoài sụp đổ, họ vẫn đứng vững vì đặt trọn niềm tin nơi Thiên Chúa.
Chúng ta nhớ đến ông Gióp trong Cựu Ước. Chỉ trong một thời gian ngắn, ông mất tài sản, mất con cái và mất cả sức khỏe. Thế nhưng giữa những đau khổ tột cùng, ông vẫn tuyên xưng: “Đức Chúa đã ban cho, Đức Chúa lại lấy đi; xin chúc tụng danh Đức Chúa” (G 1,21). Nền móng đức tin của ông không dựa trên những điều ông sở hữu nhưng dựa trên chính Thiên Chúa. Vì thế, dù cơn bão cuộc đời dữ dội đến đâu, ông vẫn không đánh mất niềm tín thác.
Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI nhấn mạnh rằng: “Ai có hy vọng thì sống khác; người ấy đã được ban cho một đời sống mới” (Spe Salvi, 2). Người đặt nền móng cuộc đời trên Thiên Chúa sẽ nhìn mọi biến cố bằng đôi mắt của hy vọng. Họ hiểu rằng thành công không phải là điều bảo đảm cho hạnh phúc, và thất bại cũng không phải là dấu chấm hết. Điều quan trọng nhất là luôn ở lại trong thánh ý Chúa.
Thực tế cho thấy nhiều nền móng mà con người xây dựng hôm nay rất mong manh. Có người đặt nền móng trên tiền bạc, nhưng tiền bạc có thể mất đi. Có người xây đời mình trên danh vọng, nhưng danh vọng có thể phai tàn. Có người dựa vào quyền lực, sức khỏe hay tài năng, nhưng tất cả đều hữu hạn. Thánh Augustinô đã từng trải nghiệm điều đó khi tìm kiếm hạnh phúc nơi tri thức, thành công và những thú vui trần thế. Cuối cùng, ngài nhận ra: “Lòng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa”. Chỉ Thiên Chúa mới là nền đá không bao giờ lay chuyển.
Thánh vịnh gia cũng đã tuyên xưng: “Chỉ trong Thiên Chúa mà thôi, hồn tôi mới được nghỉ ngơi yên hàn; ơn cứu độ tôi bởi Người mà đến. Chỉ mình Người là núi đá, là ơn cứu độ, là thành trì bảo vệ tôi” (Tv 62,2-3). Đây không chỉ là một lời cầu nguyện nhưng còn là một kinh nghiệm sống. Những ai xây dựng cuộc đời trên Thiên Chúa sẽ khám phá được sự bình an mà thế gian không thể ban tặng.
Như vậy, trang Tin Mừng hôm nay mời gọi mỗi người tự hỏi: nền móng của trái tim tôi là gì? Tôi đang đặt niềm tin vào ai? Tôi đang xây dựng cuộc đời trên những giá trị vĩnh cửu hay trên những điều chóng qua? Tôi có thực sự tìm kiếm và thi hành thánh ý Thiên Chúa hay chỉ đang theo đuổi những dự tính riêng của mình? Bởi đến một lúc nào đó, những cơn bão của cuộc đời sẽ đến, và chính khi ấy nền móng thật sự sẽ được bộc lộ.
Ước gì mỗi ngày chúng ta biết dành thời gian lắng nghe Lời Chúa, nhưng không dừng lại ở việc lắng nghe mà còn can đảm đem Lời ấy ra thực hành. Ước gì chúng ta biết đặt những quyết định, những ước mơ và cả tương lai của mình trên nền đá là Đức Kitô. Và khi những cơn bão của cuộc đời xuất hiện, chúng ta vẫn có thể đứng vững trong bình an, vì biết rằng mình đang xây dựng cuộc đời trên nền tảng không bao giờ sụp đổ, đó chính là thánh ý yêu thương của Thiên Chúa.
Giọng đọc: Phan Anh