Đối thoại liên tôn đã trở thành một trong những ưu tiên của Giáo hội kể từ Công đồng Vaticanô II. Năm 1964, Đức Giáo hoàng Phaolô VI thành lập Văn phòng Thư ký về những người ngoài Kitô giáo, tiền thân của Bộ Đối thoại Liên tôn ngày nay.
Trong lịch sử này có sự hiện diện của KAICIID – một nền tảng đối thoại liên tôn được hình thành sau cuộc gặp giữa Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI và Quốc vương Abdullah của Ả Rập Xê Út năm 2007. Cơ cấu của tổ chức quy tụ các chính phủ và những nhà lãnh đạo tôn giáo thuộc nhiều truyền thống khác nhau.
Giải thích về ý nghĩa của đối thoại, Đức Thượng phụ Emmanuel, Giám mục Chính tòa Chalcedon, nói rằng:
“Đối thoại là sự trao đổi giữa những người có quan điểm khác nhau, nhưng cùng gặp gỡ vì một mục đích: tiếp tục trò chuyện với nhau, nhìn nhận người khác không phải là kẻ thù, nhưng là người mà chúng ta có thể cùng xây dựng, đồng hành và tiếp tục đối thoại”.
Ả Rập Xê Út vẫn là một yếu tố quan trọng trong tiến trình này. Tại đây, việc công khai thực hành các tôn giáo ngoài Hồi giáo vẫn bị cấm và không có nơi thờ tự dành cho các tôn giáo khác.
Đức Thượng phụ Emmanuel nhận định rằng: “Những giải pháp chắc chắn nằm trong tay các nhà chính trị. Nhưng về phía các tôn giáo, tôi nghĩ chúng ta cần mang đến cho công việc này một linh hồn. Linh hồn ấy chính là niềm hy vọng tìm ra giải pháp hòa bình và những điểm chung cho tất cả mọi người trong khu vực, đặc biệt là tại Trung Đông”.
Tuy nhiên, một câu hỏi không thể tránh khỏi được đặt ra: Điều gì sẽ diễn ra sau khi các bên ngồi lại với nhau để đối thoại?
Cha Laurent Basanese, Bộ Đối thoại Liên tôn, chỉ ra một trong những thách thức của các cuộc gặp gỡ liên tôn và liên văn hóa:
“Đây thực sự là một trong những vấn đề của những cuộc gặp gỡ liên tôn hoặc liên văn hóa. Chúng ta gặp nhau, rồi trở về nhà và chẳng có gì thay đổi, hoặc nếu có thì cũng rất ít. Đúng là những cuộc đối thoại như thế này có thể thúc đẩy sự thay đổi, nhưng đôi khi đó là những thay đổi diễn ra rất chậm, cần thời gian dài mới có thể nhận thấy”.
Vấn đề này cũng được đưa đến quảng trường Thánh Phêrô. Cuộc gặp gỡ của nền tảng KAICIID kết thúc bằng buổi tiếp kiến chung với Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
Đức Giáo hoàng cảm ơn các thành viên của nền tảng vì sự cộng tác, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với những nỗ lực thúc đẩy sự chung sống hòa bình tại thế giới Ả Rập.
Trong giai đoạn tiếp theo, các thành viên hy vọng đối thoại sẽ góp phần ngăn ngừa xung đột và củng cố sự chung sống hòa bình giữa các cộng đồng.
Nhấn mạnh vai trò của các nhà lãnh đạo tôn giáo, ông António de Almeida-Ribeiro, Tổng Thư ký KAICIID, cho biết:
“Nếu nhìn vào thực tế rằng 80% dân số thế giới có mối liên hệ với một tôn giáo nào đó, chúng ta sẽ thấy các nhà lãnh đạo tôn giáo có vai trò rất quan trọng. Khi họ lên tiếng, tiếng nói của họ có thể đến với 80% dân số thế giới. Chẳng hạn, khi Đức Giáo hoàng lên tiếng, ngài không chỉ nói với người Công giáo. Những lời của ngài được lắng nghe trên khắp thế giới”.
Một nền tảng đang nỗ lực tìm kiếm những điểm chung giữa các tôn giáo, bất chấp những khác biệt về niềm tin và truyền thống.