Ngày 22 tháng 5 năm 1972, các trang nhất của nhiều tờ báo đồng loạt đăng tin bức tượng Pietà nổi tiếng của Michelangelo đã bị phá hoại trong một cuộc tấn công dữ dội nhằm vào một trong những kiệt tác vĩ đại nhất của nhân loại.
Mọi chuyện xảy ra vào sáng Chúa Nhật lễ Hiện Xuống, tức ngày hôm trước. Khoảng 11 giờ 30 sáng, một nhà địa chất người Hungary, tóc vàng, có râu và mặc vest, bước vào Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Ban đầu mọi thứ vẫn hoàn toàn bình thường, cho đến khi chuyện này xảy ra…
Seàn-Patrick Lovett, Chuyên gia truyền thông Vatican nói rằng: “Tôi không có mặt ở đó, nhưng tôi ở khá gần với sự kiện ấy vì tôi biết những người từng biết Laszlo Toth. Người đàn ông Hungary 33 tuổi này, theo nhiều người kể lại, từ lâu đã tin rằng mình là hiện thân tái sinh của Chúa Giêsu Kitô. Và rồi ông ta đến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, nhảy qua lan can cung thánh với chiếc búa trên tay, vốn là dụng cụ ông ta thường sử dụng trong công việc, vừa hét lớn: ‘Ta là Chúa Giêsu Kitô tái sinh đây!’ Rồi ông ta bắt đầu đập phá bức tượng trước khi mọi người lao vào khống chế và kéo ông ta xuống”.
Đây là những hình ảnh của vụ tấn công: lực lượng an ninh chỉ khống chế được Toth sau khi ông ta đã giáng 15 nhát búa vào bức tượng. Ông ta làm gãy cánh tay trái, phá hỏng một phần con mắt và chiếc mũi của Đức Mẹ. Hơn 100 mảnh đá cẩm thạch văng tung tóe trên sàn nhà, nhưng một trong những mảnh quan trọng nhất thì không bao giờ được tìm thấy.
Seàn-Patrick Lovett cho biết: “Các du khách đã nhặt những mảnh vỡ lên và bỏ vào túi như những món quà lưu niệm. Khi các chuyên gia phục chế của Vatican bắt đầu công việc kéo dài suốt mười tháng để cẩn thận ghép lại từng mảnh, họ phát hiện chiếc mũi của Đức Mẹ đã biến mất. Có ai đó đã lấy chiếc mũi ấy và bỏ vào túi mang đi. Để tái tạo lại phần mũi, họ phải đục một mảnh đá cẩm thạch mới, sử dụng chính loại đá Carrara giống với chất liệu ban đầu, lấy từ mặt sau của bức tượng để điêu khắc lại chiếc mũi”.
Sean-Patrick giải thích rằng Toth cho rằng Chúa Giêsu là Thiên Chúa, nên theo suy nghĩ lệch lạc của ông ta, Người không thể có một người mẹ. Vì thế, những nhát búa được nhắm vào Đức Maria chứ không phải Chúa Giêsu. Cuối cùng, ông ta không bị truy tố hình sự. Tại Ý, ông chỉ bị xem là một người nguy hiểm, bị đưa vào bệnh viện tâm thần, rồi sau đó bị trục xuất sang Úc.
Sau biến cố ấy, một hệ thống an ninh nghiêm ngặt đã được lắp đặt quanh tượng Pietà và liên tục được tăng cường theo thời gian. Hiện nay, bức tượng còn được bảo vệ bằng lớp kính chống đạn.
Seàn-Patrick Lovett chia sẻ rằng: “Tội nghiệp Michelangelo, hẳn ông sẽ rất buồn khi thấy lớp kính ấy, bởi ý tưởng của ông là để người ta có thể chiêm ngưỡng bức tượng từ mọi góc độ, có thể bước quanh nó. Làm việc tại Vatican, tôi từng có cơ hội đi vào phía sau lớp kính và chạm vào bức tượng, liệu tôi có thể nói điều này trên truyền hình không nhỉ, chạm vào nó. Thật kỳ lạ… nó mềm mại. Đá cẩm thạch không hề tạo cảm giác cứng lạnh. Nó thật sự giống như làn da của một con người”.
Hơn 50 năm đã trôi qua, vẫn còn nhiều người nhớ rõ biến cố ấy và cú sốc mà nó gây ra cho cả thế giới. Và dù một mảnh nguyên gốc của bức tượng vẫn còn thất lạc, có lẽ sẽ không bao giờ được tìm thấy, điều đó cũng không ngăn được kiệt tác nổi tiếng này tiếp tục thu hút hàng triệu khách hành hương và du khách mỗi năm.