Cơn gió vừa đi qua, những cánh hoa xoan tím liền chao đảo rời cành, rơi lã chã trên nền đất. Từng bậc thang, lối đi lên sân thượng đầy những cánh hoa bay lả tả, vật lên theo gió rồi tả tơi nằm xuống đất. Sân thượng, thực ra em thấy các dì hay gọi đó là tum, vì nó giống như nhà kho bịt kín, duy chỉ có lối rẽ phía bên phải cầu thang, đối diện cây xoan nhà hàng xóm là có chút khoảng trống, để hoa lá xoan được tự do biểu diễn những cơn mưa hoa theo vũ điệu gió trời.
Em thích màu tím phải không? Đó là câu hỏi trọn vẹn của dì mà mãi sau này em mới viết đầy đủ vào trang nhật ký.
Dì nhặt cánh hoa xoan tím, rồi để sát áo tím em đang mặc và đưa hai ngón tay trỏ đặt song song với nhau. Em ngây người nhìn dì giây lát, rồi lập tức bật lên tia hy vọng hiểu ra vấn đề. Dì là giáo viên dạy ngôn ngữ ký hiệu!
Ngày…tháng…năm…
Lúc đầu em không thích hoa xoan, vì cái mùi quả hăng hắc của xoan làm em khó chịu. Hôm qua dì hỏi vì nó trùng màu áo. Thực ra cái áo tím cũng không còn tím, nó bị loang lổ nhựa bùn khi em bị giày xéo giữa ruộng ngô vượt ngang đầu, trong một chiều cuối đông vắng người qua lại. Chút tia nắng sau lưng chiều soi sáng cho một người nông dân cứu em ra từ đó. Mẹ giặt vội chiếc áo, rồi gấp vào ba lô. Chiếc áo còn nhựa bùn tựa vết thương lòng của em bị nhàu như cánh xoan mỏng, loạn xạ và sợ hãi dính chặt ở đó. Hôm sau em được đưa đến một nơi xa thật xa, một mái ấm.
Ngày…tháng…năm…
Hôm nay dì dạy đánh vần tên chị em trong nhà. Từng chữ cái ghép lại thành một cái tên, cái tên ấy được gọi đích danh từng người. Tên em không được gọi bằng thanh âm, nhưng bằng ký hiệu. Chẳng hạn cách thể hiện chữ A: Lòng bàn tay phải hướng ra phía trước, các ngón tay nắm lại, ngón cái đặt sát ngón trỏ.
Ngày…tháng…năm…
Trên tum, tranh thủ vài phút trước giờ ngủ trưa sau khi ăn xong, dì dạy thêm cho em những chữ mới để kịp bài các bạn đang học. Nhìn qua cây xoan, chúng đã rụng hết lá, những quả khô tong teo còn sót lại đang đu đưa trong gió. Thay vào đó là những mầm xanh tí hon đang mở mắt để ngắm nhìn thế giới rộng lớn.
Từ trước đến giờ, em chưa được trò chuyện với ai đúng nghĩa, vì em không hiểu và nghe được ngôn ngữ của họ, cũng như họ không thể hiểu ý nghĩa động tác mà em cố gắng hết sức khua chân múa tay diễn tả. Các bạn cùng trang lứa được đến trường, được cầm những quyển sách mà trên đó có đầy chữ, muốn đọc chữ nào, câu nào, đoạn nào đều được hết.
Hôm nay em gần như chạm đến hy vọng ấy, miền hy vọng có mầm xanh đang hé nở.
Ngày…tháng…năm…
Nhà thờ sẽ làm như vậy, như vầy nè, còn chữ Chúa, Đức Mẹ thì làm như này, như này. Em bắt đầu được đến nhà thờ, tham dự Thánh lễ. Dì bảo khi cộng đoàn đọc kinh của họ, thì em nói chuyện thầm với Chúa. Chúa toàn năng, một lúc có thể trò chuyện được với rất nhiều người theo cách riêng của họ.
Ngày…tháng…năm…
Em thấy các dì ở đây có một thiên chức rất đặc biệt, đó là thiên chức của người nghệ sĩ. Qua ánh mắt và từng cử chỉ, qua nội tâm và cảm xúc, dì giúp em nhìn con người đẹp trong từng tầng ý nghĩa. Dì dạy cho em biết có Chúa. Mỗi ngày chúng ta leo bậc thang cuộc đời để về Nước Trời. Có người khi sinh ra đã được đặt ở bậc thang thứ bảy, thứ tám, tức là với điều kiện và sự thông minh hơn người. Nhưng cũng có người khi sinh ra được đặt ngay ở bậc thang một, thang hai, tức là không có gì cả, hay quá ít ỏi, nghèo về mọi thứ, ngay cả ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày cũng không có. Thì, thì dù em có leo lên được một bậc, em vẫn có thể về trời với Chúa. Đó là niềm hy vọng mà em mỉm cười mỗi ngày trước khi ngủ. Như thế, mỗi khi sống thật với lòng mình, sống với bản chất của con người hiện tại của em là mỗi phút giây làm em hết sức rung động trong tâm hồn và cảm mến tình yêu của Chúa.
Mầm xanh hy vọng đã tìm được chỗ đứng cố hữu của nó.
Ngày…tháng…năm…
Em bắt đầu tiếp thu bài học, và trở thành người thư ký ghi lại những sự kiện khi dì vắng nhà. Dì có thể không lấp đầy hay xóa nhòa đi những đau buồn của chúng em ngay tức khắc, nhưng dần dần chúng em sẽ vượt qua những tổn thương mà tuổi thơ đã bám leo vào cốt tủy, nó từng bị lẻ loi, hẩm hiu, vất vưởng trên dòng đời.
Mỗi tối trước khi ngủ, cả nhà, theo ngôn ngữ riêng biệt của mình, bạn ngọng thì ê a, bạn câm thì nhìn lên Chúa, bạn mù thì thâu trọn bản hòa tấu ấy. Chúa sẽ nghe và hiểu tất cả.
Dĩ nhiên qua ngòi bút tinh tế, vẻ đẹp của ngôn từ như lớp vỏ ôm trọn mạch sóng thấu hiểu, và dì là người thư ký đã ở cùng, sống cùng, đủ hiểu để hiệp trợ cho em và mỗi chúng em những trang nhật ký ý nghĩa.