Đức Giáo hoàng Leo XIV đã kết thúc chuyến tông du đầu tiên của ngài đến Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, một trong những bước đi quan trọng nhất kể từ khi được bầu làm Giáo hoàng vào tháng Năm. Ngài đã lưu lại Trung Đông gần một tuần lễ. Đến Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Năm, ngày 27 tháng 11, Đức Giáo hoàng dành ba ngày tại đây trước khi lên đường sang Lebanon vào Chúa nhật, ngày 30 tháng 11.
Trong bài diễn văn đầu tiên tại Thổ Nhĩ Kỳ, Đức Giáo hoàng Leo nhấn mạnh sự cần thiết phải nhận ra nhân tính chung của chúng ta, bất chấp những khác biệt tôn giáo. Ngài nói rằng:
“Vì lý do này, trong một xã hội như ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi tôn giáo giữ vai trò nổi bật, điều cốt yếu là phải tôn trọng phẩm giá và tự do của mọi con cái Thiên Chúa, nam cũng như nữ, đồng bào cũng như người nước ngoài, người nghèo cũng như người giàu. Tất cả chúng ta đều là con cái Thiên Chúa, và điều đó mang theo những hệ quả cá nhân, xã hội và chính trị”.
Những lời kêu gọi liên tục của Đức Giáo hoàng về hòa bình và hiệp nhất được đặt nền tảng trên khẩu hiệu Kinh Thánh của chuyến đi: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình”.
Một khoảnh khắc mang tính lịch sử là Đức Giáo hoàng Leo XIV và Thượng phụ Bartholomew I của Constantinople đã gặp gỡ và cầu nguyện tại chính nơi Giáo Hội sơ khai tổ chức Công đồng Chung đầu tiên, Công đồng Nicêa. Ngày ấy cũng đánh dấu kỷ niệm 1.700 năm Công đồng. Đức thánh Cha nói rằng:
“Đức tin vào một Thiên Chúa, Đức Giêsu Kitô, Con Một Thiên Chúa, được sinh ra bởi Chúa Cha từ trước muôn đời […] đồng bản tính với Chúa Cha (Kinh Tin Kính Nicêa) là sợi dây sâu xa vốn đã liên kết tất cả Kitô hữu. Theo tinh thần ấy và trích lời Thánh Augustine, ngay cả trong lãnh vực đại kết, chúng ta có thể nói rằng: ‘Dù chúng ta là nhiều Kitô hữu, nhưng trong một Đức Kitô, chúng ta là một’”.
Bằng việc cử hành kỷ niệm theo cách này, Đức Giáo hoàng Leo đã thực hiện ước nguyện của Đức Giáo hoàng Phanxicô, mong muốn một cuộc cử hành chung Công đồng Nicêa, từ đó bản Kinh Tin Kính được hình thành, để thúc đẩy sự hiệp nhất giữa Giáo hội Công giáo và Chính thống giáo.
Đức Giáo hoàng cũng ghé thăm Nhà thờ Hồi giáo Xanh nổi tiếng ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi hai vị tiền nhiệm gần nhất của ngài là Đức Bênêđictô XVI và Đức Phanxicô cũng đã đến vào các năm 2006 và 2014.
Khi đến Lebanon, dù trời mưa nặng hạt, người dân Lebanon vẫn nồng nhiệt chào đón Đức Giáo hoàng bằng âm nhạc và những điệu múa truyền thống.
Trong bài diễn văn khai mạc, Đức Giáo hoàng dành một phần quan trọng để nói về vai trò thiết yếu của phụ nữ trong việc xây dựng và gìn giữ hòa bình. Ngài nói:
“Trong bối cảnh này, tôi muốn nhấn mạnh vai trò thiết yếu của phụ nữ trong nỗ lực kiên trì và nhẫn nại nhằm gìn giữ và xây dựng hòa bình. Chúng ta đừng quên rằng phụ nữ có một khả năng đặc biệt để kiến tạo hòa bình, vì họ biết trân quý và củng cố những mối dây sâu xa với sự sống, với con người và với nơi chốn”.
Sang ngày thứ hai, Đức Giáo hoàng chia sẻ những lời sâu sắc tại Đền Đức Mẹ Harissa, bổn mạng của Lebanon. Ngài khích lệ mọi người tiếp tục gieo hy vọng cho thế hệ trẻ, ngay cả giữa thời cuộc đầy biến động. Một trong những đau thương lớn nhất của Lebanon là vụ nổ kinh hoàng tại cảng Beirut vào tháng 8 năm 2020, khiến 236 người thiệt mạng, hơn 7.000 người bị thương và thiệt hại vật chất không thể kể xiết. Nhận biết mức độ đau khổ sâu sắc ấy, Đức Giáo hoàng đã đến thăm khu vực nơi vụ nổ xảy ra, gặp gỡ các gia đình nạn nhân, và trao cho họ sự an ủi cùng lời cầu nguyện.
Hơn 150.000 người đã tham dự Thánh lễ cuối cùng của Đức Giáo hoàng tại Lebanon, được cử hành tại bờ biển Beirut. Sự hiện diện đông đảo ấy thể hiện tình cảm đặc biệt của người dân Lebanon dành cho Đức Giáo hoàng Leo XIV. Ngài để lại cho họ những lời từ biệt đầy hy vọng:
“Lời Chúa mời gọi chúng ta tìm ra những ánh sáng nhỏ vẫn tỏa sáng giữa đêm tối, để mở lòng ra với lòng biết ơn và khích lệ chúng ta cùng dấn thân cho mảnh đất này”.
Bốn từ tóm lược sứ điệp mà Đức Giáo hoàng gửi đến Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon là: hiệp nhất, công lý, huynh đệ và hòa bình.