
Tôn sư trọng đạo là truyền thống tốt đẹp từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Lòng kính yêu dành cho bậc thầy cô luôn chiếm vị trí quan trọng trong tâm tình của người học trò. Tôi cũng luôn dành một tình cảm rất đặc biệt cho ngày Nhà Giáo Việt Nam - ngày 20/11.
Đây là ngày mà toàn thể dân tộc dành để tôn vinh những người thầy, những người đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp trồng người. Hằng năm, cứ đến ngày này, lòng tôi lại dâng trào một niềm biết ơn đặc biệt đối với những người thầy đã và đang tận tình hướng dẫn, dạy dỗ tôi bằng cả tình thương và trách nhiệm. Những người thầy này không chỉ cho tôi tri thức văn hóa, mà còn cho tôi tình thương yêu, sự chăm sóc, những bài học làm người, làm Kitô hữu.
Người Thầy đầu tiên
Người Thầy đầu tiên mà tôi phải mang nặng tâm tình biết ơn đó chính là cha mẹ tôi. Thật vậy, cha mẹ chính là những người thầy đầu tiên dạy tôi những bài học nhân bản, dạy tôi về đức tin, cũng như cách sống bác ái theo lời Chúa dạy. Không ai khác, chính cha mẹ là những người đã dạy tôi từ khi tôi biết bập bẹ những tiếng nói đầu đời, tập đi những bước chập chững đầu tiên. Các ngài tập cho tôi biết nói lời cám ơn, xin lỗi, dạy tôi cách đối nhân xử thế.... Không chỉ có thế, các ngài còn dạy tôi biết về Thiên Chúa. Tôi vẫn nhớ như in, chính mẹ là người đã cầm tay dạy tôi làm dấu Thánh giá đầu tiên trong đời. Mẹ cũng dạy tôi đọc từng lời kinh, cho đến những lời cầu nguyện đơn sơ nhất. Còn bố lại cũng là người dạy tôi những bài giáo lý đầu tiên. Bố đã kiên nhẫn trả lời tất cả những câu hỏi ngây ngô của tôi về các mầu nhiệm trong đạo Thánh. Có lẽ, khi ấy tôi không đủ ý thức về những câu hỏi ngây ngô của mình, mãi đến sau này, tôi mới hiểu, chính “người thầy đầu tiên” này đã đặt một nền tảng đức tin chắc chắn và sống động trong tâm hồn non nớt của tôi.
Điều tôi nhớ hơn cả đó là các ngài còn là tấm gương về đời sống bác ái cho anh chị em tôi. Dù chỉ là một người nông dân bình thường, không giàu có, nhưng hễ có người ăn xin đến nhà là bố tôi đối xử với họ rất tử tế, bố cho họ gạo, mời họ uống nước, thậm chí mời họ ăn cơm cùng gia đình tôi. Mẹ tôi cũng chỉ bán hàng gạo nhỏ ở chợ. Vậy mà hễ ai khó khăn, mẹ tôi đều giúp đỡ, thậm chí bán chịu cho họ, khi nào họ có điều kiện trả cũng được.
Không cần một lời diễn giải nào, cũng chẳng cần điều gì xa xôi, chính cách bố mẹ tôi sống đức tin hằng này đã là bài học quý nhất mà tôi học được về lòng thương người, về đời sống chứng tá giữa đời.
Những người Thầy tri thức
Người Thầy tiếp theo tôi phải luôn nhớ ơn đó là các thầy, các cô từ thời mẫu giáo cho đến bậc đại học. Các cô giáo mầm non đã dạy cho tôi những nét sơ khởi căn bản để hình thành nhân cách. Các thầy cô giáo ở tiểu học không chỉ dạy tôi, nghe, nói đọc viết, tính toán, nhân chia cộng trừ mà các ngài còn dạy tôi những phẩm chất cần phải có để trở thành người tốt như: tình yêu đối với dân tộc, với thiên nhiên, lòng hiếu thảo và biết ơn đối với cha mẹ, thầy cô, lòng nhân ái với hết mọi người, nhất là người thân của mình. Ở các cấp II, cấp III, tôi được các thầy cô mở ra cả một chân trời mới lạ với bao nhiêu kiến thức về khoa học tự nhiên, về lịch sử địa lý, văn học, v.v. Không chỉ thế, các ngài còn dạy tôi những bài học giá trị về tình thương yêu để làm người tốt.
Lên đến đại học, tôi được thầy cô truyền thụ cho những kiến thức chuyên môn, nhất là các ngài truyền cho tôi lửa nhiệt tình về lòng yêu nghề và có trách nhiệm lựa chọn của mình.
Dẫu mỗi người Thầy đi qua cuộc đời tôi trong một khoảng thời gian ngắn như người lái đò đưa khách sang sông, nhưng bây giờ, mỗi khi nghĩ về họ, tôi vẫn còn nhớ rất kỹ dáng hình, nụ cười, giọng nói của từng người. Mỗi người đã đi qua cuộc đời tôi và để lại ở đó một chút ân tình. Giống như cách mà dòng phù sa chảy về bồi đắp cho từng mảnh đất. Con sông chở nặng phù sa cứ thế âm thầm trôi. Chảy đến đâu, nó lại ân cần trao cho nơi ấy những hạt mặn mà. Để rồi khi dòng sông đã đi xa, mảnh đất ấy sẽ sinh hoa kết trái dồi dào.
Người Thầy trong hành trình ơn gọi
Là một tu sĩ, tôi luôn trân quý và biết ơn quý sơ Bề Trên, nhất là quý sơ giáo các giai đoạn đã tận tình hướng dẫn, đồng hành để dạy những bài học nhân bản cần phải có, những bài học nhân đức cần phải thực hiện, nhất là sự gắn bó mật thiết với Thiên Chúa trong trong đời tu. Các ngài đã dày công huấn luyện tôi, từ một cô gái vụng về, còn mang nhiều nét tính cách tự nhiên, để trở thành một tu sĩ thực sự của Thiên Chúa. Các ngài không chỉ dạy bằng lời nhưng còn bằng cả gương sáng, bằng sự lắng nghe, thấu hiểu và nhất là bằng cả tình yêu thương và tinh thần trách nhiệm.
Người Thầy dạy chân lý đức tin
Tôi cảm thấy mình thật hạnh phúc, thật may mắn khi được học hỏi về các môn thánh khoa, được tìm hiểu chân lý đức tin mà mình đang theo đuổi. Những người dạy cho tôi biết những điều này là quý cha giáo, quý sơ giáo tại các Học viện hay các lớp học mà tôi đã và đang theo học. Tôi học được từ các ngài lòng say mê Thiên Chúa, sự nhiệt tâm với sứ vụ giảng dạy Lời của Chúa. Chính vì thế mà các ngài luôn nỗ lực truyền thụ không chỉ kiến thức thánh khoa mà còn truyền ngọn lửa yêu mến: yêu Thiên Chúa và yêu tha nhân.
Các ngài không chỉ giảng bằng lời, nhưng còn bằng cả con người của mình qua phong cách giản dị, vui tươi và cả sự bình an trên gương mặt. Tôi rất trân quý và biết ơn các vị thầy này. Có thể nói các ngài đã gieo vào lòng mỗi người học trò ý thức mình thuộc về Thiên Chúa và thuộc về Giáo Hội.
Người Thầy trong những trang sách
Không chỉ biết ơn những người thầy đã từng dạy mình, tôi còn cảm phải biết ơn những người mà tôi chưa một lần gặp mặt nhưng vẫn xem các ngài là thầy. Đây chính là những người đã để lại những tác phẩm có giá trị về tôn giáo, về khoa học, về văn học mà tôi có dịp tiếp cận. Ví dụ: tôi chưa một lần được gặp mặt cha Vinh Sơn Bùi Đức Sinh OP, nhưng tôi được đọc tác phẩm lịch sử Giáo hội của ngài, tôi xem ngài như thầy của mình. Nhờ ngài, mà tôi được biết những biến cố, những sự kiện lịch sử trong Giáo Hội suốt hai ngàn năm. Tôi chưa một lần học hỏi trực tiếp hay gặp gỡ cha Giuse Phan Tấn Thành OP, nhưng khi đọc những tác phẩm Thần học có giá trị của ngài viết, tôi học được rất nhiều điều về Thiên Chúa, về Đức Mẹ, về Giáo Hội và về Dòng Đa Minh. Tôi tự nhận mình là học trò của ngài. Hay một ví dụ khác: khi được đọc những tác phẩm văn học kinh điển của Victor Hugo, Hector Malot, Henryk Sienkiewicz... tôi cũng nhận các ngài là thầy của mình, vì các vị này không chỉ cho tôi những áng văn hay nhưng còn cho tôi bài học nhân văn sâu sắc và những tinh hoa văn hóa của nhân loại.
Nỗi lòng nhà giáo
Trong nhà Dòng, tôi đang đảm nhận sứ vụ giáo dục. Nhờ làm công tác này mà càng ngày tôi càng hiểu được tấm lòng của những người thầy dành cho mình từ thuở ấu thơ cho đến bây giờ. Người làm công tác giáo dục và giảng dạy là người mang trọng trách đối với xã hội và Giáo Hội. Người ta vẫn nói nghề nhà giáo là nghề sáng tạo ra những con người sáng tạo. Đó là một nghề vinh quang nhưng cũng cực kỳ vất vả. Không chỉ vất vả khi đứng lớp truyền thụ kiến thức mà còn phải thức để soạn giáo án, chấm bài. Người giáo viên còn phải thao thức, trăn trở để tìm ra phương pháp giảng dạy sao cho học trò của mình tiếp thu bài một cách tốt nhất, hiệu quả nhất. Có những lúc thì ân cần vỗ về nhưng cũng có những lúc phải răn đe nghiêm khắc Nhưng nếu có lòng say mê nghề nghiệp, yêu thương học trò, học viên, người giáo viên, người giảng viên sẽ vượt qua được tất cả những khó khăn để hoàn thành sứ mệnh được giao một cách tốt nhất.
Niềm vui và hạnh phúc của người thầy không gì khác hơn là được nhìn thấy học trò của mình mỗi ngày một lớn khôn về thể chất cũng như hoàn thiện về nhân cách và cả về đức tin.
Vị Thầy Chí Thánh
Nhớ đến và biết ơn những người thầy đã từng dạy dỗ, hướng dẫn mình giúp tôi nhìn lên một Vị Thầy tuyệt hảo với lòng kính tin và sùng mộ, đó chính là Đức Giêsu. Người là nhà sư phạm tuyệt vời nhất. Người là Thầy của các vị thầy. Đường lối sư phạm của Người không vị thầy nào trên trần gian có thể sánh ví được. Tôi học được nơi Người sự khiêm nhường và vâng phục thẳm sâu với Thiên Chúa Cha, học được nơi Người bài học tình yêu, yêu đến chết cho người mình yêu (Ga 15,13). Tôi học được bài học hiến trao chính bản thân mình để cứu độ nhân loại. Tôi cảm thấy thật hạnh phúc khi được làm học trò của Thầy Giêsu. Tôi nguyện làm môn sinh của Người trọn đời này và cả đời sau, vì tôi xác tín rằng chính Người là Đấng Cứu Độ duy nhất là Con Đường duy nhất dẫn tôi về với cội nguồn hạnh phúc là chính Thiên Chúa.
Kết lời, xin ghi lại ở đây một lời nguyện cầu chân thành cho những người Thầy…
Lạy Thiên Chúa Cha yêu thương, là Thầy, Vị Thầy tối cao. Xin Chúa chúc lành cho những người thầy trần gian của con. Những người thầy này đã không chỉ chuyển trao cho con tri thức, kỹ năng về văn hóa cũng như về đức tin mà còn cho con tình yêu thương, lòng trắc ẩn và ngọn lửa nhiệt thành về lòng yêu mến Chúa. Xin Chúa luôn ở với các ngài và ban cho các ngài được hạnh phúc, bình an. Xin Chúa cũng thương ban thưởng Nước Thiên đàng cho những vị thầy của con đã qua đời. Con cũng cầu nguyện cho tất cả những ai đang làm công tác giáo dục. Xin cho quý thầy cô luôn được đầy ân sủng của Chúa, được đủ sức khỏe, lòng nhiệt thành hăng say để chu toàn sứ mạng cao cả trong việc đào tạo thế hệ trẻ cho dân tộc, cho xã hội và cho cả Giáo Hội.
Tác giả: Hải Đường