Khi cầu xin trở thành hành vi yêu thương
chúng ta không còn coi Thiên Chúa
như một phương tiện đạt mục đích,
nhưng như Đấng mà chúng ta hằng gắn bó
Có những buổi sáng, khi bầu trời còn mờ sương, chúng ta nghe tiếng một đứa trẻ gọi cha mình từ trong căn nhà nhỏ. Không phải vì nó có một bài diễn văn hùng hồn. Chỉ vì nó đói. Chỉ vì nó cần. Và nó biết có một người sẽ nghe tiếng nó. Tiếng gọi ấy thật đơn sơ, nhưng chứa đựng cả một thế giới, đó là thế giới của niềm tin. Không ai dạy đứa trẻ phải lập luận vì sao nó xứng đáng được cho ăn. Nó chỉ biết mình là con.
Giữa Bài Giảng Trên Núi, Chúa Giêsu trao cho các môn đệ một lời mời gọi cũng đơn sơ mà sâu thẳm như thế: “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho” (Mt 7,7). Ba động từ ngắn gọn, nhưng là cả một linh đạo sống: XIN – TÌM – GÕ. Không phải là công thức để đạt điều mình muốn, nhưng là con đường của một mối tương quan. Không phải là kỹ thuật cầu nguyện, nhưng là nhịp đập của niềm tín thác.
XIN – Đó là thái độ của người con. Trong một thế giới đề cao tự lập và thành công cá nhân, việc xin có thể bị xem là yếu đuối. Nhưng trong Tin Mừng, xin lại là dấu hiệu của sự thật. Chỉ người con mới dám xin cha mình. Chỉ khi biết mình được yêu, chúng ta mới dám mở lời. Chúa Giêsu không dùng hình ảnh một vị vua xa cách, nhưng một người cha rất cụ thể: “Có người nào trong anh em, khi con mình xin cái bánh, mà lại cho nó hòn đá? Hoặc nó xin con cá, mà lại cho nó con rắn?” (Mt 7,9–10). Rồi Ngài kết luận: “Phương chi Cha anh em trên trời, Đấng tốt lành, lại không ban những của tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao?” (Mt 7,11).
Cầu xin, vì thế, không phải là thuyết phục Thiên Chúa thay đổi ý định, nhưng là tuyên xưng một chân lý: con không tự đủ, con cần Cha. Khi chúng ta quỳ xuống cầu nguyện, chúng ta đang đặt lại mình đúng vị trí, không phải trung tâm vũ trụ, nhưng là người con trong vòng tay yêu thương. Chính Chúa Giêsu cũng sống tâm tình ấy khi cầu nguyện: “Lạy Cha, nếu có thể được, xin cho con khỏi phải uống chén này. Nhưng, xin đừng theo ý con, mà theo ý Cha” (Mt 26,39). Lời xin ấy không loại bỏ đau khổ, nhưng làm sáng lên sự tín thác trọn vẹn.
Tuy nhiên, Chúa Giêsu không dừng lại ở xin. Ngài nói: TÌM thì sẽ thấy. Tìm kiếm đòi hỏi bước đi. Không ai tìm mà vẫn ở nguyên một chỗ. Có những điều chúng ta tìm trong đời: an toàn, thành công, sự công nhận. Nhưng khát vọng sâu xa nhất của trái tim con người không dừng ở đó. Thánh vịnh gia đã thốt lên: “Lạy Chúa, con tìm kiếm Thánh Nhan Ngài” (Tv 27,8). Khi cầu xin trở thành tìm kiếm, đức tin không còn là thói quen, nhưng là một hành trình. Tìm Chúa không phải chỉ trong nhà thờ, nhưng trong những quyết định hằng ngày, trong những chọn lựa nhỏ bé giữa ích kỷ và quảng đại, giữa dối trá và trung thực.
Có những lúc chúng ta tưởng mình tìm kiếm Thiên Chúa, nhưng thực ra chúng ta chỉ tìm sự bảo đảm cho kế hoạch riêng. Lời mời gọi của Chúa Giêsu nhẹ nhàng nhưng rõ ràng: “Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Người” (Mt 6,33). Khi chúng ta đặt Nước Trời lên trên hết, những điều khác được đặt lại đúng trật tự. Tìm kiếm Thiên Chúa không làm cho chúng ta xa rời thế giới, nhưng giúp cho chúng ta sống giữa thế giới với một hướng đi rõ ràng hơn.
Và rồi: GÕ cửa thì sẽ mở ra. Hình ảnh ấy gợi lên một sự kiên trì. Có những cánh cửa mở ngay. Nhưng cũng có những cánh cửa dường như im lặng rất lâu. Có lúc chúng ta đã XIN mà chưa thấy. Đã TÌM mà chưa gặp. Đã GÕ mà cửa vẫn đóng. Chúa Giêsu không hứa một sự đáp trả tức thì, Ngài hứa một tương quan bền vững. Ngài không nói: xin một lần. Nhừng Ngài nói: cứ XIN, cứ TÌM, cứ GÕ. Đó là thái độ của người con không bỏ cuộc, vì biết mình đang gõ vào cửa nhà Cha.
Thánh Phaolô, vì thế, nhắc các tín hữu: “Anh em hãy cầu nguyện không ngừng” (1Tx 5,17). Cầu nguyện không ngừng không có nghĩa là nói liên tục, nhưng là sống trong một sự quy hướng liên lỉ về Thiên Chúa. Ngay cả khi không thấy kết quả, chúng ta vẫn tin rằng Cha biết điều gì là tốt nhất. “Chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho phải, nhưng chính Thần Khí cầu thay nguyện giúp chúng ta” (Rm 8,26). Trong sự chờ đợi tưởng như im lặng ấy, Thiên Chúa vẫn đang làm việc, âm thầm nhưng trung tín.
Điều bất ngờ là đoạn Tin Mừng không kết thúc bằng một lời hứa cá nhân, nhưng bằng một lời mời gọi hướng ra tha nhân: “Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta” (Mt 7,12). Điều chúng ta xin nơi Thiên Chúa: sự cảm thông, tha thứ, quảng đại, … chính là điều chúng ta được mời gọi trao ban. Cầu nguyện không chỉ hướng lên trời, nhưng mở rộng trái tim xuống đất. Nếu chúng ta xin được tha thứ mà không sẵn sàng tha thứ, thì lời xin ấy còn dang dở. Nếu chúng ta xin được yêu thương mà lại khép lòng trước anh chị em, thì chúng ta chưa thực sự hiểu mình đang xin điều gì.
Niềm tín thác của người con, vì thế, không chỉ là một cảm xúc đạo đức, nhưng còn là một lối sống. Người tín thác không kiểm soát mọi sự, không sống trong lo âu triền miên, không bám chặt vào những bảo đảm mong manh. Họ sống với một xác tín sâu xa là mình có Cha. Vì vậy: “Mọi âu lo, hãy trút cả cho Người, vì Người chăm sóc anh em” (1Pr 5,7). Khi cầu xin trở thành hành vi yêu thương, chúng ta không còn coi Thiên Chúa như một phương tiện đạt mục đích, nhưng như Đấng mà chúng ta hằng gắn bó.
Có thể lời cầu của chúng ta rất ngắn: “Lạy Cha…” Có thể chỉ là một tiếng thở dài giữa đêm khuya. Nhưng nếu tiếng gọi ấy xuất phát từ một trái tim tin tưởng, nó đã là một phép lạ âm thầm. Phép lạ của một con người dám đặt đời mình trong tay Đấng yêu thương mình hơn chính mình yêu bản thân.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất không phải là chúng ta xin được bao nhiêu, nhưng là chúng ta trở thành ai trong khi xin. Nếu qua mỗi lần cầu nguyện, chúng ta học được sự khiêm nhường hơn, bao dung hơn, quảng đại hơn, thì cánh cửa đã mở rồi, không chỉ cánh cửa của trời cao, nhưng cánh cửa của chính trái tim chúng ta.