Khi Thiên Chúa hỏi về cách yêu thương
hãy đến thừa hưởng Vương Quốc
Có những trang Tin Mừng không chỉ để đọc, nhưng để dừng lặng mà suy. Tin mừng Matthêu hôm nay (x. 25, 31-46) mở ra một viễn cảnh vừa huy hoàng vừa nghiêm trang, đó là Con Người đến trong vinh quang, các thiên thần hầu cận, muôn dân được tập hợp trước mặt Người. Lịch sử nhân loại như được gom lại trong một khoảnh khắc. Một sự phân định diễn ra: chiên đứng bên phải, dê ở bên trái. Đó chính là hình ảnh của ngày phán xét. Nhưng điều làm cho chúng ta bàng hoàng không phải là sự uy nghi của ngai tòa, mà là câu hỏi được đặt ra. Thiên Chúa không hỏi về quyền lực mà chúng ta từng nắm giữ, không hỏi về của cải mà chúng ta từng tích lũy, cũng không hỏi về những danh hiệu mà chúng ta từng mang. Nhưng Ngài chỉ nhắc lại những điều rất đơn sơ: Ta đói – các ngươi có cho ăn không? Ta khát – các ngươi có cho uống không? Ta là khách lạ – các ngươi có tiếp rước không? Ta đau yếu, tù đày – các ngươi có thăm viếng không? Ngày chung cuộc hóa ra là ngày của tình yêu được đưa ra ánh sáng.
Điều làm cho những người công chính ngỡ ngàng là họ không hề ý thức mình đã phục vụ Chúa. Họ hỏi: “Có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đói mà cho ăn…?” (Mt 25,37). Họ không nhận ra rằng nơi người nghèo, người đau khổ, chính Đức Kitô đang hiện diện. Thiên Chúa không chỉ ngự trên ngai cao, mà Ngài còn ẩn mình trong những thân phận bé nhỏ nhất. Đây là mầu nhiệm sâu xa của Nhập Thể: Thiên Chúa đã bước vào phận người, đã mang lấy sự yếu đuối của chúng ta: “Đức Kitô vốn giàu sang, nhưng đã trở nên nghèo vì anh em” (2Cr 8,9). Vì thế, khi chúng ta cúi xuống trước một con người đau khổ, chúng ta không chỉ làm một việc nhân đạo, mà chúng ta còn đang chạm vào chính mầu nhiệm của Thiên Chúa. Tình yêu dành cho người bé nhỏ trở thành thước đo tình yêu dành cho Ngài.
Điều bị xét hỏi không phải là lời nói. Không có câu nào trong trang Tin Mừng này nhắc đến những bài giảng hùng hồn hay những lời tuyên xưng mạnh mẽ. Đức tin đích thực không bị loại trừ, nhưng được kiểm chứng bằng hành động. Thánh Gioan đã nói rất rõ rằng: “Đừng yêu thương nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương một cách chân thật và bằng việc làm” (1Ga 3,18). Tình yêu không dừng ở cảm xúc hay ý định tốt đẹp, nhưng phải trở thành cơm bánh cụ thể, thành những bàn tay nâng đỡ, và thành những bước chân tìm đến.
Điều đáng sợ hơn cả là những người bị xếp bên trái không bị kết án vì những tội ác ghê gớm, nhưng vì sự thiếu vắng tình yêu: “Ta đói, các ngươi đã không cho ăn… Ta đau yếu và ngồi tù, các ngươi đã chẳng thăm viếng” (Mt 25,42–43). Không phải họ đã làm điều xấu, nhưng họ đã không làm điều tốt. Sự thờ ơ có thể là tội âm thầm nhất. Chúng ta không làm hại ai, nhưng cũng không mở lòng ra. Chúng ta thấy nỗi đau của người khác, nhưng nghĩ rằng đó không phải việc của mình. Trong một thế giới đầy thông tin và hình ảnh bi thương, trái tim con người dễ trở nên chai cứng. Nhưng Tin Mừng nhắc rằng mỗi lần chúng ta quay lưng với người bé nhỏ, chúng ta đang vô tình quay lưng với chính Chúa.
Dụ ngôn kết thúc bằng hai hướng đi: “Thế là họ ra đi để chịu cực hình muôn kếp, còn những người công chính ra đi để hưởng sự sống muôn đời” (Mt 25,46). Sự sống ấy không chỉ bắt đầu sau cái chết. Nó bắt đầu ngay khi chúng ta sống yêu thương. Mỗi cử chỉ bác ái là một hạt giống của vĩnh cửu. Mỗi lần chúng ta chọn quảng đại thay vì ích kỷ, cảm thông thay vì vô cảm, chúng ta đang bước vào sự sống ấy. Thánh Phaolô khẳng định: “Đức mến không bao giờ mất được” (1Cr 13,8). Mọi điều khác rồi sẽ qua đi. Thành công sẽ bị lãng quên. Danh tiếng sẽ phai mờ. Của cải sẽ không thể mang theo. Chỉ có tình yêu còn lại, vì tình yêu thuộc về chính Thiên Chúa.
Ngày phán xét, vì thế, không phải là ngày Thiên Chúa bất ngờ đặt ra một tiêu chuẩn xa lạ. Đó là ngày sự thật của trái tim chúng ta được tỏ lộ. Chúng ta đã sống cho điều gì? Chúng ta đã thực sự yêu thương hay chỉ sống cho mình? Và nếu hôm nay chúng ta biết mở lòng trước người bé nhỏ, biết để trái tim của mình được chạm đến bởi nỗi đau của anh em, thì ngày ấy sẽ không là nỗi sợ. Đó sẽ là ngày chúng ta nhận ra rằng từng việc nhỏ bé của chúng ta làm trong âm thầm đã được Thiên Chúa ghi nhớ. Và chúng ta sẽ nghe lời mời dịu dàng mà uy nghiêm: “Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến thừa hưởng Vương Quốc”(Mt 25,34). Bởi lẽ, vào cuối cùng, chỉ có một điều được hỏi đến, đó là không phải chúng ta đã sở hữu bao nhiêu, nhưng chúng ta đã yêu thương đến mức nào.