Khi Thiên Chúa là nguồn của mọi hành động
không nằm ở việc làm cho người khác phải phục tùng,
nhưng ở việc giúp họ sống
Có một điều con người luôn tìm kiếm, đôi khi một cách có ý thức, hoặc đôi khi một cách vô thức, đó là quyền lực. Quyền để quyết định, để ảnh hưởng, để kiểm soát. Và cũng chính vì thế, khi đứng trước Chúa Giêsu, các thượng tế và kinh sư không hỏi về chân lý, nhưng hỏi về quyền: “Ông lấy quyền nào mà làm các điều ấy?” (Mc 11,28) . Câu hỏi ấy không đơn thuần là một sự thắc mắc, nhưng là một sự thách thức. Họ không tìm kiếm sự thật, nhưng muốn xác định nguồn gốc quyền bính của Chúa Giêsu theo tiêu chuẩn của họ. Bởi vì, trong cách nhìn của thế gian, quyền lực phải đến từ một hệ thống, một chức vị, hay một sự công nhận. Nhưng Chúa Giêsu không trả lời trực tiếp. Ngài đặt lại một câu hỏi: “Phép rửa của ông Gioan là do Trời hay do người ta?” (Mc 11,30). Và chính câu hỏi ấy làm lộ ra một sự thật rằng vấn đề không phải là họ không biết, nhưng là họ không dám tin. Họ bàn tính, cân nhắc, sợ dư luận, sợ mất vị thế. Cuối cùng, họ chọn một câu trả lời an toàn: “Chúng tôi không biết” (Mc 11,33) . Đó là một dạng “mù lòa” rất tinh vi: không phải không thấy, nhưng không muốn thấy.
Có lẽ, điều làm con người xa Thiên Chúa không phải là thiếu lý trí, nhưng là thiếu tự do nội tâm. Khi bị chi phối bởi sợ hãi, bởi lợi ích cá nhân, bởi áp lực xã hội, con người không còn đủ tự do để đón nhận sự thật. Nhưng chính trong bối cảnh ấy, trang Tin Mừng hôm nay mở ra một câu hỏi sâu xa hơn, đó là quyền bính đích thực đến từ đâu?
Chúa Giêsu không tự nhận quyền lực theo kiểu thế gian. Ngài không dựa vào thế lực, không tìm kiếm sự công nhận từ con người. Quyền bính của Ngài đến từ một nguồn khác: “Mọi quyền năng trên trời dưới đất đã được trao cho Thầy” (Mt 28,18) . Đó là quyền bính đến từ Chúa Cha. Một quyền bính không nhằm thống trị, nhưng để trao ban sự sống. Như chính Chúa Giêsu đã nói: “Con Người đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ, và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mc 10,45) . Như thế, quyền bính trong ánh sáng Tin Mừng không gắn liền với quyền lực, nhưng với tình yêu. Không phải là khả năng áp đặt, nhưng là khả năng trao ban.
Thánh Phaolô đã diễn tả điều này một cách sâu sắc khi nói về Đức Kitô: “Đức Giêsu Kitô… vốn dĩ là Thiên Chúa… đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ” (Pl 2,6-7) . Ở đây, quyền bính của Thiên Chúa không được biểu lộ qua việc nắm giữ, nhưng qua việc từ bỏ. Không phải qua việc nâng mình lên, nhưng qua việc hạ mình xuống. Đây là một sự đảo ngược hoàn toàn so với cách nghĩ của con người. Và chính vì thế, quyền bính của Chúa Giêsu khó được nhận ra đối với những ai chỉ nhìn theo tiêu chuẩn bên ngoài.
Đức Thánh Cha Phanxicô trong Evangelii Gaudium cũng nhấn mạnh điều này, khi ngài nói rằng quyền bính trong Hội Thánh phải được hiểu như một sự phục vụ (x. EG, 104). Nghĩa là, càng có trách nhiệm, chúng ta càng được mời gọi sống khiêm tốn và trao ban hơn.
Thánh Augustinô cũng từng nói rnawgf : “Với anh em, tôi là Kitô hữu; cho anh em, tôi là giám mục” (Sermo 340,1). Nghĩa là, quyền bính không tách con người ra khỏi cộng đoàn, nhưng gắn kết họ sâu xa hơn trong trách nhiệm phục vụ.
Có lẽ, điều làm chúng ta khó sống tinh thần này không phải vì chúng ta không hiểu, nhưng vì chúng ta vẫn bị cuốn vào logic của thế gian. Chúng ta dễ tìm kiếm sự công nhận, dễ bị ảnh hưởng bởi cách người khác nhìn mình, dễ muốn giữ quyền kiểm soát. Nhưng trang Tin Mừng hôm nay mời gọi một sự hoán cải sâu xa rằng không phải tìm cách nắm giữ quyền lực, nhưng tìm cách gắn bó với nguồn của mọi quyền bính, đó chính chính Thiên Chúa. Bởi vì khi hành động phát xuất từ Thiên Chúa, nó mang một sức mạnh khác. Không phải là sức mạnh áp đặt, nhưng là sức mạnh biến đổi. Không phải là ép buộc từ bên ngoài, nhưng là chạm đến từ bên trong.
Có thể chúng ta không được trao những quyền bính lớn lao. Nhưng mỗi người đều có một “quyền” nào đó trong đời sống: trong gia đình, trong công việc, trong các tương quan. Và câu hỏi vẫn còn đó: chúng ta sử dụng quyền ấy như thế nào? Là để khẳng định mình, hay để phục vụ người khác? Là để kiểm soát, hay để nâng đỡ? Là để xây dựng, hay để chi phối?
Ước gì, trong hành trình đức tin, chúng ta không chỉ tìm kiếm quyền lực, nhưng tìm kiếm nguồn của mọi hành động. Ước gì chúng ta học nơi Đức Kitô cách sống quyền bính trong khiêm tốn, trong phục vụ, và trong tình yêu. Và ước gì, trong một khoảnh khắc nào đó của đời sống, chúng ta nhận ra rằng điều làm nên giá trị không phải là mình có quyền bao nhiêu, nhưng là quyền ấy được sử dụng như thế nào, có phản chiếu tình yêu của Thiên Chúa hay không. Bởi vì sau cùng, quyền bính đích thực không nằm ở việc làm cho người khác phải phục tùng, nhưng ở việc giúp họ sống. Một quyền bính không khép kín, nhưng mở ra. Không chiếm hữu, nhưng trao ban. Một quyền bính mang khuôn mặt của Đức Kitô, Đấng mà nơi Ngài, quyền lực và tình yêu không đối nghịch, nhưng trở thành một.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh