Sống đời cộng đoàn
Bước vào cộng đoàn tu trì, nhiều người thường mang theo biết bao lý tưởng đẹp. Nhưng càng sống chung, ta càng nhận ra đời tu được dệt nên từ những điều rất đời thường, bên cạnh tiếng cười ấm áp tình huynh đệ, còn có không ít khác biệt khó dung hòa, những giới hạn của chính mình, và cả những khoảng nhàm chán tất yếu của một nhịp sống lặp đi lặp lại. Chính ở đó, những kỹ năng tưởng chừng đơn giản như biết lắng nghe, biết chấp nhận bản thân, biết mỉm cười trước những va chạm vụn vặt lại trở thành những “năng lực nội tâm” giúp ta trưởng thành.
Bài viết này không nhằm trình bày điều gì mới, nhưng muốn chạm đến sự thật quen thuộc: đời tu lớn lên từ những điều nhỏ bé, trung thực và khiêm tốn như chính cuộc sống cộng đoàn mỗi ngày. Xin mời bạn đọc nhẹ nhàng lướt qua những chia sẻ nhỏ này như một gợi ý để cùng học hỏi, và cũng để mỗi người âm thầm duyệt xét lại hành trình trưởng thành của chính mình.
Trước tiên, bạn cần học biết chấp nhận bản thân như mình là. Điều đó có nghĩa là nhìn nhận đúng về mình, bạn biết được giá trị của mình, điểm mạnh, điểm yếu và tập trung phát triển bản thân hơn là so sánh bản thân với người khác. Việc so sánh chỉ gây ra những cảm xúc tiêu cực, hoặc ganh tị hoặc kiêu ngạo. Khi cảm xúc tiêu cực xuất hiện như: buồn, giận hơn, ghen tị, sợ hãi… bạn không nên loại trừ, tránh né nhưng đón nhận và học cách kiểm soát chúng.
Khi bạn thấu hiểu và làm chủ được cảm xúc của mình, bạn sẽ hiểu và đồng cảm với những cảm xúc hay phản ứng của người khác. Chính sự thấu hiểu sẽ đưa bạn và người khác xích lại gần nhau hơn.
Thứ hai là chấp nhận sự nhàm chán ở một giai đoạn nào đó của bản thân hay người khác. Nên biết rằng, sự buồn chán nằm trong tâm. Bởi bạn luôn muốn bản thân hay ai đó phải thế này thế khác; muốn đạt được thành quả nào đó nhưng không được. Bạn trở nên kém hài lòng, kém nhạy cảm, mất dần sự vui thích với cuộc sống. Chính vì thế, sự buồn chán càng có cơ hội xâm chiếm vào cảm xúc của bạn. Sóng cảm xúc ấy gây ảnh hưởng tới bầu khí cộng đoàn. Làm sao để cải thiện?
Đơn giản chỉ cần mọi thứ, mọi người quanh bạn như thế nào thì cứ nhìn chúng hay họ y như vậy, và chấp nhận sự thật về bản chất của mọi sự. Đừng để bạn bị áp đảo bởi một sự khao khát điều gì đó mới cách quá mức. Và rồi, bạn sẽ có thể kinh nghiệm được sự thỏa mãn và an vui.
Thứ ba là khả năng lắng nghe người khác. Đây là điều không thể thiếu trong tương quan giữa các thành viên của cộng đoàn. Lắng nghe thể hiện sự tôn trọng, và đón nhận người khác. Đồng thời, qua việc lắng nghe bạn nhìn nhận sự quan trọng của người khác, nhìn nhận sự hiện diện của họ cách cá vị. Khi lắng nghe, bạn sẽ tạo cảm giác an toàn để người khác có thể bộc lộ bản thân trọn vẹn hơn. Có thể nói rằng, để có thể thực sự lắng nghe là điều không dễ. Lắng nghe cần có sự toàn tâm toàn ý, hoàn toàn thoải mái với sự im lặng, biến họ thành trung tâm trong thế giới của bạn, không phán xét, không ngắt lời, không tranh luận, quở trách hay chỉnh sửa, và đầy kiên nhẫn. Nếu muốn trở thành người giỏi lắng nghe thì bạn phải biết im lặng. Sự tập trung chú ý khi lắng nghe là món quà lớn nhất bạn có thể tặng cho người khác.
Cuối cùng, đôi khi bạn cũng nên học biết hài hước để làm giảm bớt những căng thẳng cho chính mình và cho người khác. Việc bạn mở lòng, chủ động đến với người khác, trò chuyện, chia sẻ, đồng hành với người khác không những cải thiện mối tương quan của bạn với người khác mà còn mang đến năng lượng tích cực cho cả cộng đoàn. Bạn không chỉ cho đi nhưng còn nhận lại nhiều hơn thế. Thêm nữa, hãy nuôi dưỡng sự tự do, sự nhạy cảm trong tâm hồn bạn. Khi tâm hồn bạn được bình an, tự do, tươi mới bạn mới có thể trao tặng người khác cái mà bạn có. Đừng nói những câu chuyện về người khác, nhưng hãy nói với người khác. Vì những gì bạn nói diễn tả nội tâm của bạn.
Tóm lại, bạn không cần phấn đấu trở thành ai đó nổi bật hay quan trọng trong cộng đoàn. Đơn giản, bạn hãy trở thành một nghệ sĩ, không phải để viết ra những cuốn tiểu thuyết hay xây nên những tòa kiến trúc mà là để thiết kế chính cuộc sống của mình, của cộng đoàn mình. Bạn hãy đặt những viên đá đầu tiên bằng việc học biết chấp nhận bản thân, chấp nhận sự thất bại, nhàm chán, và tập lắng nghe nhiều hơn. Đừng vội nản lòng trước sự vụng về của cố gắng đầu tiên, vì những gì không hoàn hảo là khởi đầu cho cái tốt hơn. Mục tiêu của bạn là kết nối với mọi người trong cộng đoàn, sống tròn đầy ơn gọi Chúa ban chứ phải không tìm cái hoàn hảo.