Lời mời gọi tha thứ cho anh em như chính Thiên Chúa đã tha thứ cho chúng ta
nhưng là đến bảy mươi lần bảy”
Có lẽ một trong những điều khó nhất của đời sống Kitô hữu không phải là yêu thương những người yêu thương mình, nhưng là tha thứ cho những người đã làm mình tổn thương. Tha thứ trở nên khó khăn khi vết thương còn đó, khi lòng tự ái chưa nguôi hay khi sự bất công dường như chưa được giải quyết. Chính trong bối cảnh ấy, thánh Phêrô đến hỏi Đức Giêsu: “Nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” (Mt 18,21). Đối với người Do Thái, tha đến bảy lần đã được xem là rất quảng đại. Thế nhưng, Đức Giêsu đã vượt lên trên mọi giới hạn của con người khi trả lời: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy” (Mt 18,22). Ngài không đưa ra một con số để đếm, nhưng mở ra một lối sống: tha thứ phải trở thành nhịp đập thường xuyên của trái tim người môn đệ.
Để giúp các môn đệ hiểu điều ấy, Đức Giêsu kể dụ ngôn về người đầy tớ mắc món nợ khổng lồ được nhà vua tha thứ, nhưng lại không biết xót thương người đồng bạn chỉ mắc một món nợ rất nhỏ. Hình ảnh ấy phản chiếu chính thân phận của mỗi chúng ta. Trước mặt Thiên Chúa, không ai có thể nói mình vô tội. Tất cả đều là những người đã nhiều lần yếu đuối, phản bội và xúc phạm đến tình yêu của Ngài. Thế nhưng, Thiên Chúa không đối xử với chúng ta theo công lý nghiêm khắc, mà theo lòng thương xót vô biên. Thánh Phaolô đã xác tín: “Thiên Chúa giàu lòng thương xót... đã cho chúng ta được cùng sống với Đức Kitô, mặc dù chúng ta đã chết vì tội lỗi” (Ep 2,4-5). Mọi sự chúng ta có hôm nay, kể cả ơn được làm con Chúa, đều bắt đầu từ một hồng ân nhưng không của lòng thương xót.
Chính vì thế, tha thứ không chỉ là một đòi hỏi luân lý, nhưng còn là lời mời gọi sống đúng căn tính của người đã được Thiên Chúa tha thứ. Thánh Phaolô khuyên các tín hữu Êphêsô: “Hãy đối xử tốt với nhau, có lòng thương cảm và biết tha thứ cho nhau, như Thiên Chúa đã tha thứ cho anh em trong Đức Kitô” (Ep 4,32). Nền tảng của sự tha thứ không nằm ở việc người khác có xứng đáng hay không, nhưng ở việc chính chúng ta đã được Thiên Chúa yêu thương trước. Người Kitô hữu tha thứ không phải vì quên đi lỗi lầm, cũng không phải vì xem nhẹ sự dữ, nhưng vì không muốn để hận thù có tiếng nói cuối cùng trong cuộc đời mình.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II là một chứng nhân sống động của Tin Mừng này. Sau khi bị Mehmet Ali Agca ám sát hụt ngày 13 tháng 5 năm 1981, ngài đã đến tận nhà tù để gặp và tha thứ cho người đã nổ súng vào mình. Hành động ấy không xóa bỏ sự thật của tội ác đã xảy ra, nhưng trở thành một chứng từ mạnh mẽ rằng lòng thương xót có sức mạnh phá vỡ vòng xoáy của bạo lực và hận thù. Sau này, trong thông điệp Dives in Misericordia (Thiên Chúa giàu lòng thương xót, số 14), ngài nói: “Tha thứ là điều kiện căn bản của sự hòa giải, không chỉ trong mối tương quan giữa Thiên Chúa với con người, mà còn giữa con người với nhau”.
Đức Thánh Cha Phanxicô cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng tha thứ là con đường chữa lành trái tim. Trong Năm Thánh Lòng Thương Xót, ngài viết trong Tông sắc Misericordiae Vultus (số 9): “Tha thứ là sức mạnh làm cho con tim được sống lại và mang lại niềm vui” . Quả thật, người không tha thứ thường nghĩ mình đang trừng phạt người khác, nhưng thực ra lại đang giữ chính mình trong nhà tù của oán giận. Chỉ khi biết buông bỏ, tâm hồn mới tìm lại được bình an mà Thiên Chúa muốn ban.
Tuy nhiên, tha thứ không phải là kết quả của ý chí đơn thuần. Có những tổn thương quá sâu khiến con người không thể tự mình vượt qua. Vì thế, trước khi dạy các môn đệ tha thứ cho nhau, Đức Giêsu đã sống điều ấy trên thập giá. Giữa những đau đớn tột cùng, Ngài vẫn cầu xin: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Chính từ cạnh sườn bị đâm thâu của Đức Kitô, lòng thương xót được tuôn đổ trên nhân loại. Mỗi lần đến với Bí tích Hòa giải, chúng ta không chỉ đón nhận ơn tha thứ của Thiên Chúa, mà còn kín múc sức mạnh để biết tha thứ cho anh chị em mình.
Thánh Faustina Kowalska, vị tông đồ của Lòng Thương Xót Chúa, đã ghi lại trong Nhật ký (số 742): “Con giống Chúa nhất khi con biết tha thứ cho tha nhân”. Lời xác tín ấy nhắc chúng ta rằng sự giống Chúa không được đo bằng những việc lớn lao, nhưng bằng khả năng yêu thương ngay cả khi bị tổn thương. Tha thứ không làm chúng ta trở nên yếu đuối; trái lại, đó là dấu chỉ của một trái tim đã được Thiên Chúa biến đổi.
Trang Tin Mừng hôm nay mời gọi mỗi người nhìn lại những “món nợ” mình vẫn còn giữ trong lòng: một lời nói chưa thể bỏ qua, một sự phản bội chưa thể quên, một vết thương vẫn âm thầm làm trái tim nặng trĩu. Có lẽ Thiên Chúa không đòi chúng ta cảm thấy mọi đau khổ lập tức biến mất, nhưng Ngài mời gọi chúng ta bắt đầu bằng một quyết định: không để hận thù điều khiển cuộc đời mình nữa. Mỗi lần chọn tha thứ, chúng ta đang để lòng thương xót của Thiên Chúa tiếp tục chảy qua cuộc đời mình đến với người khác.
Ước mong rằng khi chiêm ngắm Đức Kitô chịu đóng đinh và cảm nghiệm biết bao lần Ngài đã tha thứ cho chính mình, chúng ta cũng biết mở rộng trái tim để tha thứ cho anh chị em. Để lòng thương xót không chỉ là một hồng ân chúng ta đón nhận, nhưng còn trở thành món quà chúng ta quảng đại trao ban. Và khi biết sống lòng thương xót đã lãnh nhận, cuộc đời chúng ta sẽ trở nên dấu chỉ sống động của khuôn mặt nhân hậu Thiên Chúa giữa một thế giới đang rất cần sự chữa lành và hòa giải.
Giọng đọc: Phan Anh