Khi đời sống trở thành một lời chứng cho ánh sáng
và không đến cùng ánh sáng”
(Ga 3,20)
Có những lúc trong cuộc đời, điều làm chúng ta mệt mỏi không phải là những biến cố lớn lao, nhưng là cảm giác phải sống “không thật”. Một nụ cười gượng gạo, một lời nói không xuất phát từ lòng mình, hay một sự chọn lựa bị chi phối bởi nỗi sợ hơn là bởi sự thật. Dần dần, con người có thể quen với điều đó. Quen với việc che giấu, quen với việc né tránh, hay quen với việc sống ở “vùng tối”, nơi mà mọi thứ không cần phải rõ ràng.
Nhưng trang Tin Mừng hôm nay đặt trước mặt chúng ta một lời rất đơn sơ mà cũng rất sâu xa: “Ai sống theo sự thật thì đến cùng ánh sáng” (Ga 3,21) . Không phải “ai hiểu hết sự thật”, cũng không phải “ai hoàn hảo”, nhưng là “ai sống theo sự thật”. Nghĩa là sự thật không phải trước hết là một ý niệm để nắm bắt, nhưng là một con đường để bước đi.
Thông thường, khi nói đến “sự thật”, chúng ta nghĩ đến điều đúng – sai, thật – giả. Nhưng trong ánh sáng của Tin Mừng, sự thật còn sâu hơn thế. Sự thật là sống đúng với điều mình là trước mặt Thiên Chúa, là không giả vờ, không che đậy, cũng không đóng vai một con người khác.
Có một điều rất lạ là con người có thể dễ dàng nói thật với người khác, nhưng lại rất khó sống thật với chính mình. Có những điều chúng ta biết là không đúng, nhưng vẫn tiếp tục. Có những vết thương chúng ta biết là có thật, nhưng lại không muốn nhìn vào. Cũng có những yếu đuối chúng ta không dám thừa nhận, vì sợ mất đi hình ảnh của mình. Và chính ở đó, bóng tối bắt đầu. Không phải là một bóng tối ồn ào, nhưng là một bóng tối rất âm thầm. Nó không làm cho chúng ta sụp đổ ngay, nhưng khiến chúng ta sống lệch đi từng chút một.
Sống trong sự thật, vì thế, không có nghĩa là phải trở nên hoàn hảo ngay lập tức. Nhưng là dám đứng trong ánh sáng với tất cả con người của mình, kể cả những điều tốt đẹp lẫn những điều còn dang dở. Là dám nói với Thiên Chúa rằng: “Con đây, với tất cả những gì con là”. Nhiều khi chúng ta sợ ánh sáng. Không phải vì ánh sáng xấu, nhưng vì ánh sáng làm lộ ra, và điều bị lộ ra không phải lúc nào cũng dễ chấp nhận.
Vì vậy, Tin Mừng nói rằng: “Ai làm điều ác thì ghét ánh sáng và không đến cùng ánh sáng” (Ga 3,20) . Nhưng điều đáng suy nghĩ là tại sao con người lại “ghét” ánh sáng? Có phải vì họ yêu chuộng bóng tối? Hay vì họ sợ bị phơi bày? Có lẽ sâu xa hơn, đó chính là nỗi sợ bị xét đoán. Sợ bị nhìn thấy như mình thực sự là. Sợ bị từ chối… Nhưng ánh sáng của Thiên Chúa không giống ánh sáng của con người. Ánh sáng ấy không nhằm vạch tội, nhưng để chữa lành. Ánh sáng ấy, cũng không phải để làm cho chúng ta xấu hổ, nhưng để làm chúng ta được tự do hơn.
Khi một căn phòng tối được mở cửa cho ánh sáng tràn vào, ánh sáng không tranh cãi với bóng tối. Ánh sáng chỉ đơn giản hiện diện, và bóng tối tự nó tan đi. Cũng vậy, khi một con người dám bước vào ánh sáng của Thiên Chúa, họ không cần phải tự mình giải quyết tất cả những gì còn tối tăm. Chính ánh sáng sẽ làm công việc của nó.
Không ai trong chúng ta có thể nói rằng mình đã hoàn toàn sống trong sự thật. Đó là một hành trình kéo dài suốt đời. Có những ngày chúng ta can đảm hơn, có những ngày chúng ta lại muốn quay về vùng an toàn, và cũng có những lúc chúng ta dám mở lòng, nhưng cũng có nhiều lúc chúng ta lại khép lại. Điều quan trọng không phải là không bao giờ sa ngã, nhưng là mỗi lần sa ngã, chúng ta có dám trở lại với ánh sáng hay không?
Sống trong sự thật, vì vậy, là một sự chọn lựa mỗi ngày. Rất nhỏ thôi. Là khi chúng ta chọn nói một điều chân thành thay vì một lời dễ nghe nhưng không thật. Là khi chúng ta dám nhận lỗi thay vì đổ lỗi. Là khi chúng ta dám đối diện với một nỗi đau thay vì chôn vùi nó. Là khi chúng ta dám sống đúng với lương tâm, ngay cả khi điều đó khiến mình thiệt thòi… Những điều ấy không ồn ào, nhưng chính trong những điều rất nhỏ ấy, ánh sáng đang dần lớn lên.
Vì rằng, Tin Mừng nói: “Để thiên hạ thấy rõ: các việc của người ấy đã được thực hiện trong Thiên Chúa” (Ga 3,21) . Điều này rất đẹp. Bởi vì sống trong sự thật không chỉ là chuyện riêng tư giữa tôi và Thiên Chúa. Nhưng dần dần trở thành một lời chứng. Không phải là một lời rao giảng bằng lời nói, nhưng là một cách sống, một sự trong sáng, một sự nhất quán, và một sự bình an không cần phải chứng minh.
Có những con người, chỉ cần ở gần họ, chúng ta cũng cảm thấy rất nhẹ lòng. Không phải vì họ hoàn hảo, nhưng vì họ sống thật. Họ không cần phải tỏ ra hơn người khác, cũng không cần phải che giấu. Họ sống đơn sơ, nhưng vững vàng. Đó chính là ánh sáng. Một thứ ánh sáng không chói lòa, nhưng đủ để soi đường. Một thứ ánh sáng không áp đặt, nhưng đủ để mời gọi. Và một thứ ánh sáng không ồn ào, nhưng đủ để biến đổi.
Nhiều người sợ rằng nếu sống thật, họ sẽ mất đi nhiều thứ: hình ảnh, vị trí, sự an toàn. Nhưng Tin Mừng cho thấy điều ngược lại. Chỉ khi bước ra ánh sáng, con người mới thực sự tìm lại chính mình. Bởi vì khi sống trong bóng tối, chúng ta phải liên tục giữ một hình ảnh, phải nhớ mình đã nói những gì, đã che giấu điều chi, hay phải lo lắng rằng nếu bị phát hiện thì sao. Nhưng khi sống trong sự thật, con người được giải phóng khỏi tất cả những điều đó. Không còn phải “gồng mình” chống đỡ, không còn phải sợ bị lộ, cũng không còn phải sống hai mặt; và chính trong sự tự do ấy, bình an sẽ xuất hiện. Không phải là một sự bình an vì mọi việc đã hoàn hảo, nhưng là một sự bình an vì không còn gì phải che giấu.
Có thể hôm nay, mỗi người chúng ta vẫn còn những góc tối: những điều chưa dám nhìn, hay những sự thật chưa dám gọi tên… Tin Mừng không mời gọi chúng ta phải lập tức trở nên hoàn hảo, nhưng chỉ mời gọi một điều rất nhỏ là hãy đến cùng ánh sáng. Có thể chỉ là một bước rất nhẹ: một lời cầu nguyện chân thành hơn, một sự nhìn nhận thật hơn, hay một sự chọn lựa đúng hơn, dù rất nhỏ; và chính từ những bước nhỏ ấy, ánh sáng sẽ bắt đầu lan tỏa.
Ước gì, trong hành trình đức tin của mình, chúng ta không tìm cách trở thành những con người “không có bóng tối”, nhưng là những con người dám bước ra ánh sáng. Để rồi, từng ngày một, đời sống của chúng ta với tất cả sự mong manh nhưng chân thật, có thể trở thành một lời chứng âm thầm nhưng rõ ràng cho một điều rất giản dị mà rất sâu xa rằng ánh sáng vẫn đang hiện diện, và ai dám bước vào, người ấy sẽ được tự do.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh