“Người sau hết sẽ nên trước hết, và người trước hết sẽ nên sau hết.” (Mt 20,16a)
Vào những thập niên cuối thế kỷ XX, ở một số nơi tại Việt Nam từng có hình thức được gọi là “chợ người”. Những người lao động phổ thông, nhất là những người không có việc làm ổn định, thường tập trung từ sáng sớm ở những khu chợ, bến xe hay nơi đông người để chờ người đến thuê. Những người khỏe mạnh, nhanh nhẹn thường được gọi trước, còn ai yếu sức hoặc đến muộn thì có thể phải đứng chờ lâu hơn. Tiền công thường được thỏa thuận tùy theo công việc và thời gian làm.
Hình ảnh ấy giúp chúng ta dễ hình dung hơn về dụ ngôn người thợ làm vườn nho trong Tin Mừng hôm nay. Đức Giêsu kể chuyện một ông chủ ra chợ từ sáng sớm để thuê người vào làm vườn nho. Ông lần lượt trở lại vào giờ thứ ba, thứ sáu, thứ chín và cả giờ thứ mười một để gọi những người vẫn còn đứng đó vì chưa tìm được việc. Thông thường, người làm nhiều giờ hơn phải nhận được nhiều tiền hơn. Thế nhưng, bất ngờ là tất cả đều nhận được một quan tiền.
Chính điều ấy làm những người được thuê từ sáng sớm cảm thấy bất mãn. Nhưng quan trọng là ông chủ không làm sai lầm cam kết. Điều khiến họ khó chịu không phải vì họ bị thiệt, mà vì người khác cũng được nhận điều tốt lành như họ.
Qua dụ ngôn này, Đức Giêsu muốn giúp chúng ta hiểu về lòng nhân hậu của Thiên Chúa. Thiên Chúa không hành động theo cách tính toán của con người. Người không chỉ nhìn vào thời gian chúng ta đã phục vụ, những thành quả chúng ta đã đạt được hay những điều chúng ta có thể làm cho Người. Người nhìn đến con người và trao ban vì tình yêu.
Người đến trước hay đến sau đều được Người gọi. Người khỏe mạnh hay yếu đuối, người có nhiều khả năng hay chỉ có thể làm những việc rất nhỏ bé, đều có chỗ trong vườn nho của Người. Đặc biệt, người đến vào giờ thứ mười một dường như chẳng còn nhiều cơ hội để làm việc, nhưng ông chủ vẫn ra đi tìm và gọi họ. Điều đó cho thấy Thiên Chúa không bỏ cuộc trước bất cứ ai. Chỉ cần con người còn muốn đáp lại lời mời gọi của Người, thì vẫn còn cơ hội để bắt đầu.
Lòng nhân hậu của Chúa vẫn trở thành lời mời gọi dành cho mỗi người chúng ta. Trong gia đình, nơi cộng đoàn hay môi trường làm việc, có thể chúng ta gặp những người đến “sau”: người mới bắt đầu, người yếu kém hơn, người từng sai lầm hay người chưa có nhiều đóng góp. Thay vì so sánh và xét đoán, hãy học nơi Chúa cách mở rộng lòng mình, biết trao cho người khác một cơ hội và biết vui với điều tốt đẹp họ nhận được.
Khi nhìn về lòng nhân hậu mà Thiên Chúa tỏ ra cho ta trong bài Tin Mừng, chúng ta cần nhìn lại: Tôi có đang thật sự vui mừng trước những điều tốt đẹp Chúa ban cho người khác, hay vẫn âm thầm so sánh mình với họ? Tôi có biết đối xử nhân hậu với những người yếu thế, ít khả năng hoặc đang cần một cơ hội để bắt đầu lại không?
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con biết nhận ra lòng nhân hậu của Chúa trong từng hồng ân chúng con nhận được mỗi ngày. Xin cho chúng con cũng biết sống quảng đại và nhân từ với anh chị em, để giữa cuộc đời này, chúng con trở thành những người biết trao ban tình thương như chính Chúa đã thương chúng con. Amen.