Có một câu rất nổi tiếng trong Nho giáo rằng: “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” - điều gì mình không muốn người khác làm cho mình thì đừng làm cho người khác. Đây là một nguyên tắc đạo đức rất cao đẹp, giúp con người biết sống công bằng và tôn trọng nhau. Những lời dạy ấy cho thấy nhân loại từ lâu đã thao thức đi tìm một con đường giúp con người vượt qua ích kỷ và bạo lực.
Trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu còn đi xa hơn những nguyên tắc đạo đức ấy. Người không chỉ dạy: đừng làm điều xấu cho người khác, nhưng còn mời gọi: “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em.” Người không dừng lại ở sự công bằng kiểu “có qua có lại”, nhưng mời gọi người môn đệ bước vào tình yêu mang dáng dấp của chính Thiên Chúa.
Thiên Chúa yêu thương không phải vì con người xứng đáng, nhưng vì bản chất của Ngài là tình yêu. Đức Giêsu nói: “Cha anh em trên trời cho mặt trời mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt.” Tình yêu của Thiên Chúa vượt qua ranh giới của công trạng và cảm xúc. Ngài vẫn kiên nhẫn với con người ngay cả khi họ phản bội hay xúc phạm đến Ngài.
Nhìn lại chính mình, chúng ta sẽ thấy lời mời gọi ấy thật vượt quá sức tự nhiên. Yêu thương người thân đã khó; sống hòa thuận với những người gần gũi mỗi ngày đôi khi còn khó hơn. Huống chi là yêu người làm ta tổn thương, hiểu lầm hay chống đối mình. Nhưng Đức Giêsu không mời gọi chúng ta sống bằng sức riêng. Người biết con người yếu đuối, nên Người ban ơn để chúng ta từng bước học yêu như Chúa yêu.
Có lẽ không ai có thể ngay lập tức yêu được kẻ thù cách trọn vẹn. Nhưng điều quan trọng là bắt đầu tập sống Tin Mừng từ những điều rất nhỏ. Thay vì nuôi dưỡng sự cay đắng, hãy tập nghĩ tốt hơn về người khác. Thay vì phản ứng nóng giận trước những trái ý nhỏ nhặt, hãy tập thinh lặng và cầu nguyện. Thay vì giữ mãi sự khó chịu trong lòng, hãy tập tha thứ từng chút một. Chính từ những điều nhỏ bé ấy, trái tim con người dần được biến đổi.
Đức Giêsu không đòi chúng ta phải có ngay một trái tim hoàn hảo, nhưng Người mời gọi chúng ta mỗi ngày để cho ơn Chúa thanh luyện lòng mình. Khi biết cầu nguyện cho người làm mình tổn thương, lòng ta sẽ bớt cay đắng. Khi biết xin Chúa chúc lành cho họ, trái tim ta sẽ dần tự do hơn. Và chính lúc ấy, ta bắt đầu sống như con cái của Cha trên trời.
Như vậy, lời dạy của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay cũng là một câu hỏi dành cho từng người: Tôi đang nuôi dưỡng điều gì trong lòng mình: sự tha thứ hay cay đắng? Tôi có đang can đảm tập tha thứ, yêu thương mỗi ngày, từ những điều nhỏ nhất?
Lạy Chúa Giêsu, xin ban cho chúng con một trái tim biết yêu thương như Chúa. Giữa những va chạm và tổn thương của cuộc sống, xin giúp chúng con biết vượt thắng phản ứng tự nhiên của ích kỷ và nóng giận để trở nên con cái thật của Cha trên trời, Đấng luôn yêu thương mọi người không loại trừ ai. Amen.