Trong các bữa tiệc của người Do Thái thời Đức Giêsu, chỗ ngồi không đơn thuần là nơi để một người dùng bữa. Vị trí trên bàn tiệc còn thể hiện địa vị, danh dự và mức độ quan trọng của người được mời. Những chỗ gần chủ tiệc hoặc ở vị trí danh dự thường dành cho những người có địa vị cao. Vì thế, việc chọn chỗ trong một bữa tiệc cũng phần nào cho thấy một người nhìn nhận mình như thế nào và mong muốn được người khác nhìn nhận ra sao.
Tin Mừng hôm nay kể lại việc Đức Giêsu đến nhà một thủ lãnh nhóm Pharisêu để dùng bữa. Người nhận thấy các khách dự tiệc đang chọn những chỗ nhất. Có lẽ ai cũng muốn mình được xem trọng, được ngồi ở nơi danh dự và được mọi người chú ý. Đức Giêsu không trực tiếp lên án họ, nhưng kể một dụ ngôn rất gần gũi: khi được mời dự tiệc, đừng chọn chỗ nhất, kẻo có người quan trọng hơn được mời đến và chủ tiệc phải nói: “Xin nhường chỗ cho vị này.” Khi đó, người ấy sẽ phải xấu hổ đi xuống chỗ cuối. Trái lại, hãy chọn chỗ cuối để khi chủ tiệc đến, người ấy có thể nói: “Bạn ơi, lên trên kia cho.” Rồi Đức Giêsu kết luận: “Ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống; còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.”
Lời dạy ấy trước hết nói về sự khiêm nhường. Khiêm nhường không có nghĩa là phủ nhận những khả năng hay giá trị mình đang có, nhưng là biết mình là ai, biết nhận ra những giới hạn của bản thân và không xem mình cao hơn người khác. Người khiêm nhường không cần phải tranh giành chỗ đứng, cũng không cần tìm mọi cách để được người khác công nhận. Họ biết làm điều tốt ngay cả khi không được chú ý, biết phục vụ mà không đòi hỏi phần thưởng hay lời khen.
Chính Đức Giêsu là mẫu gương trọn vẹn của sự khiêm nhường ấy. Thánh Phaolô viết trong thư gửi tín hữu Philípphê: “Người đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân … lại còn hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập giá.” (x.Pl 2, 7-8).
Trong đời sống thường ngày, sự khiêm nhường lại thường được thử thách từ những điều rất nhỏ. Một lời khen dành cho người khác đôi khi khiến lòng mình khó chịu. Một người được ưu tiên hơn có thể làm mình cảm thấy bị xem nhẹ. Khi làm một việc tốt, có lúc ta mong người khác phải biết và ghi nhận. Trong công việc, gia đình hay cộng đoàn, mong muốn được công nhận, được lắng nghe và có tiếng nói hơn người khác rất dễ khiến con người âm thầm tìm kiếm “chỗ nhất” cho mình.
Thế nên, sống khiêm nhường là biết đặt mình vào đúng vị trí trước mặt Chúa và tha nhân. Trong đời thường, có những lúc cần bước lên để đảm nhận trách nhiệm; cũng có những lúc cần lùi lại để người khác được vươn lên. Khiêm nhường không làm con người nhỏ bé đi, nhưng giúp con người trở nên tự do hơn trước nhu cầu được ca ngợi và công nhận.
Từ lời mời gọi của Đức Giêsu, mỗi người có thể dừng lại một chút để nhận ra điều đang diễn ra trong lòng mình: Tôi có đang tìm kiếm “chỗ nhất” trong gia đình, công việc hay cộng đoàn không? Tôi có đủ khiêm tốn để đón nhận những giới hạn của bản thân và tôn trọng những khả năng nơi người khác không?
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã chọn con đường khiêm nhường và phục vụ, xin dạy con biết bước theo Chúa trong từng chọn lựa nhỏ của đời sống. Xin giúp con không hẹp hòi, ích kỷ tìm kiếm chỗ đứng cho riêng mình, nhưng biết quảng đại dấn thân và âm thầm phục vụ. Xin cho con biết đón nhận những giới hạn của bản thân, trân trọng những điều tốt đẹp nơi người khác và không tự mãn với những khả năng Chúa ban. Xin cho con biết tìm vinh danh Chúa hơn là tìm vinh danh chính mình, để đời sống con trở thành một lời chứng chân thành cho Tin Mừng. Amen.