Tin Mừng hôm nay là đoạn mở đầu cho Bài Giảng trên núi, một trong những bài giảng quan trọng và dài nhất của Đức Giêsu trong Tin Mừng theo thánh Matthêu. Nếu Môsê ngày xưa nhận Lề Luật trên núi Sinai để trao cho dân Israel, thì nay Đức Giêsu cũng lên núi và công bố “Hiến chương Nước Trời” cho dân mới của Thiên Chúa. Những lời “Phúc thay…” không chỉ là những lời khuyên sống đạo, nhưng là chân dung của chính Đức Giêsu và cũng là con đường dành cho người môn đệ muốn bước theo Người.
Chính vì mang ý nghĩa sâu xa ấy mà Hội Thánh chọn bài Tin Mừng này trong lễ Các Thánh Nam Nữ. Các thánh là những người đã sống các Mối Phúc cách triệt để. Họ là những tâm hồn nghèo khó, hiền lành, biết xót thương, khao khát sự công chính và trung thành với Thiên Chúa giữa thử thách. Cuộc đời các ngài chứng minh rằng con đường dẫn tới hạnh phúc thật không nằm ở quyền lực hay thành công, nhưng ở việc thuộc trọn về Thiên Chúa.
Trong bài giảng, Đức Giêsu đã đưa ra một lời tuyên bố đi ngược hẳn với suy nghĩ thông thường của thế gian: “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.” Thế gian thường đồng hóa hạnh phúc với giàu có, danh vọng và khả năng làm chủ mọi sự. Người ta tìm cách khẳng định giá trị bản thân bằng địa vị, tiền bạc hay sự nổi tiếng. Nhưng Đức Giêsu lại khẳng định thấy hạnh phúc đích thực bắt đầu từ sự nghèo khó trong tâm hồn, nghĩa là biết mình cần Thiên Chúa và không đặt sự an toàn đời mình nơi những điều chóng qua.
“Nghèo khó trong tâm hồn” không có nghĩa là sống thiếu thốn hay khước từ mọi của cải vật chất. Điều Đức Giêsu muốn nói đến là một sự tự do nội tâm. Người nghèo khó tâm hồn là người có thể sống giữa tiện nghi nhưng không lệ thuộc vào tiện nghi; có thể thành công nhưng không tự mãn; có thể có nhiều thứ nhưng vẫn giữ trái tim đơn sơ và khiêm nhường trước mặt Chúa.
Đó cũng là điều rất khó trong xã hội hôm nay. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà con người dễ bị cuốn vào việc chứng tỏ bản thân, tìm kiếm sự công nhận và kiểm soát mọi thứ theo ý mình. Vì thế, lời mời gọi của Đức Giêsu trở thành một cuộc “giải phóng nội tâm”: buông bỏ sự kiêu ngạo để học biết khiêm nhường; buông bỏ sự tự mãn để nhận ra mình cần được Chúa dẫn dắt; buông bỏ sự kiểm soát để biết phó thác cuộc đời mình cho Thiên Chúa.
Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại lòng mình: Điều gì đang thực sự làm chủ trái tim tôi: Thiên Chúa hay những giá trị chóng qua của thế gian? Tôi có đủ khiêm nhường để sống như một người bé nhỏ trước mặt Chúa không?
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy con biết sống nghèo khó trong tâm hồn, để giữa những hấp dẫn của thế gian, con vẫn giữ được một trái tim tự do và đơn sơ. Xin giúp con biết buông bỏ cái tôi kiêu ngạo, để Chúa thật sự làm chủ cuộc đời mình. Xin cho con biết sống khiêm nhường, tín thác và yêu thương, để ngay từ hôm nay, Nước Trời được bắt đầu trong chính tâm hồn con. Amen.