Trong hành trình lên Giêrusalem, Chúa Giêsu thường xuyên giảng dạy và đối thoại với những người đến nghe Ngài. Một hôm, có một nhà thông luật đứng lên hỏi Chúa Giêsu một câu hỏi nhằm thử Ngài rằng: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp?” Chúa Giêsu không trả lời ngay, nhưng hỏi lại: “Trong Luật đã viết gì? Ông đọc thế nào?” Người thông luật trả lời rất chính xác: phải yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn, đồng thời yêu mến người thân cận như chính mình.
Chúa Giêsu khen ông: “Ông trả lời đúng lắm. Cứ làm như vậy là sẽ được sống.” Rõ ràng, người thông luật biết điều phải làm. Ông biết Lề Luật, biết điều răn yêu thương và có thể trình bày rất chính xác. Thế nhưng, dường như Chúa Giêsu muốn đưa ông đi xa hơn một bước: từ cái biết trong trí óc đến cái hiểu được thể hiện trong đời sống.
Vì thế, khi người thông luật hỏi tiếp: “Ai là người thân cận của tôi?”, Chúa Giêsu kể câu chuyện về một người bị rơi vào tay kẻ cướp trên đường từ Giêrusalem xuống Giêrikhô. Và trong câu chuyện ấy, Chúa Giêsu cố ý đưa vào ba nhân vật: một thầy tư tế, một thầy Lêvi và một người Samari.
Ba nhân vật này không xuất hiện cách tình cờ. Thầy tư tế và thầy Lêvi là những người thuộc về tôn giáo Do Thái, những người am hiểu Lề Luật và có một vị trí đáng kính trong cộng đoàn. Còn người Samari lại thuộc về một dân tộc vốn có nhiều khác biệt và căng thẳng với người Do Thái. Khi đặt ba con người ấy bên cạnh nhau, Chúa Giêsu làm nổi bật một điều rất quan trọng: giá trị của tình yêu không được quyết định bởi địa vị, danh phận hay những gì người ta biết, mà được thể hiện qua cách người ta đối xử với người đang cần đến mình.
Thầy tư tế đi ngang qua. Ông thấy người bị nạn nằm đó, trong tình trạng nửa sống nửa chết, nhưng ông tránh sang bên kia đường mà đi. Thầy Lêvi cũng đến chỗ ấy, cũng thấy nạn nhân, nhưng rồi cũng tránh sang bên kia đường.
Cả hai đều “thấy”, nhưng cái thấy ấy chưa trở thành sự quan tâm. Có lẽ họ có những lý do của riêng mình, có thể là những quy định liên quan đến sự thanh sạch theo Lề Luật, có thể là sợ liên lụy hay những toan tính khác. Người đang nằm bên đường vẫn bị bỏ lại. Rồi người Samari xuất hiện. Tin Mừng nói: “Ông chạnh lòng thương.” Ông lại gần, băng bó, chăm sóc và cứu sống người ấy.
Điểm khác biệt của người Samari chính là: Ông không chỉ thấy bằng đôi mắt, ông còn thấy bằng trái tim. Và trái tim biết chạnh thương, sự hiểu biết tự nhiên tìm được đường đi vào hành động.
Trong đời sống Kitô hữu, có lẽ điều quan trọng không nằm ở việc chúng ta biết bao nhiêu về tình yêu, mà là tình yêu ấy đã trở thành điều gì trong cách chúng ta sống. Đức tin có làm cho chúng ta biết quan tâm hơn không? Khi gặp một người đang cần sự giúp đỡ, chúng ta sẽ tiếp tục bước đi hay biết dừng lại như người Samari?
Lạy Chúa, xin cho chúng con có một trái tim biết chạnh lòng thương trước nỗi đau của anh chị em mình. Xin cho chúng con biết dừng lại trước những người đang cần đến sự quan tâm, biết biến điều mình tin thành những hành động yêu thương cụ thể, để qua đời sống của chúng con, tình yêu của Chúa được nhiều người nhận biết. Amen.