Người ta kể rằng, có một con khỉ ngồi trên cây, bên bờ sông và chăm chú quan sát một người câu cá. Người câu cá thả lưới xuống nước, chờ một lúc rồi kéo lên. Sau đó, ông lại ngồi chờ và tiếp tục công việc của mình. Con khỉ nhìn thấy tất cả những cử động ấy. Khi người câu cá rời đi, con khỉ trèo xuống, bắt chước ông thả lưới. Nhưng cuối cùng chiếc lưới nhanh chóng quấn lấy người nó. Điều đáng nói là con khỉ đã nhìn thấy, nhưng lại không thực sự nhận ra điều mình đang làm. Nó quan sát rất kỹ, nhưng không hiểu được ý nghĩa của những gì trước mắt.
Câu chuyện ấy gợi cho chúng ta một điều rất gần với lời Chúa hôm nay: có thể nhìn mà vẫn không nhận ra, có thể sống giữa những điều quen thuộc mà vẫn không ý thức điều gì đang thực sự xảy đến. Tỉnh thức vì thế không đơn giản là mở mắt hay chờ đợi một biến cố. Tỉnh thức là biết nhận ra, biết phân định và biết sống đúng với điều mình đã nhận ra.
Trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu nói: “Anh em hãy canh thức, vì anh em không biết ngày nào Chúa của anh em đến.” Người kể dụ ngôn về một ông chủ đi xa và trao việc cho các đầy tớ. Người đầy tớ trung tín là người biết chủ mình sẽ trở về, dù không biết chính xác lúc nào. Vì thế, anh vẫn chu toàn công việc được giao. Trái lại, người đầy tớ xấu bắt đầu nghĩ: “Còn lâu chủ ta mới về.”
Chính ở đây, chúng ta thấy điều nguy hiểm của sự thiếu tỉnh thức. Người đầy tớ không phủ nhận sự hiện diện của ông chủ. Anh chỉ không còn sống với ý thức rằng ông chủ có thể trở về bất cứ lúc nào. Từ suy nghĩ ấy, anh thay đổi cách sống: không còn trách nhiệm, bắt đầu chè chén và đối xử tàn nhẫn với những người được giao cho mình. Sự sa ngã bắt đầu từ việc không còn nhận ra mình đang sống trước mặt ai và mình được trao trách nhiệm gì.
Đời sống của chúng ta cũng có thể rơi vào tình trạng ấy. Chúng ta vẫn đọc kinh, vẫn đi lễ, vẫn làm những công việc quen thuộc mỗi ngày, nhưng có khi lại sống như thể Chúa không hiện diện.
Tỉnh thức trước hết là tỉnh thức trước sự hiện diện của Chúa. Khi biết Chúa đang hiện diện, chúng ta sẽ nhìn những người chung quanh bằng một ánh mắt khác; nhìn công việc của mình với một trách nhiệm khác; và nhìn những chọn lựa nhỏ bé mỗi ngày với một ý thức khác. Người tỉnh thức không cần chờ đến những biến cố lớn mới sống tốt. Họ biết rằng mỗi ngày bình thường đều là thời gian Chúa trao để mình sống trung thành.
Lời Chúa hôm nay mời chúng ta nhìn lại đời sống của mình: Tôi có thực sự nhận ra Chúa đang hiện diện trong những con người và những hoàn cảnh Chúa đặt trước mắt tôi mỗi ngày không? Có điều gì tôi đã quen đến mức không còn nhận ra giá trị và trách nhiệm của mình trong đó?
Lạy Chúa, xin mở mắt tâm hồn chúng con, để chúng con biết nhận ra sự hiện diện của Chúa trong từng ngày sống. Xin giúp chúng con tỉnh thức trước những điều nhỏ bé, trung thành với bổn phận và biết sống yêu thương khi không ai nhìn thấy. Xin cho chúng con luôn sẵn sàng đón Chúa, không phải vì sợ hãi, nhưng vì mỗi ngày chúng con đã biết sống trong tình yêu của Người. Amen.