Trong cuộc sống, con người thường nhìn thấy lỗi của người khác dễ hơn nhận ra thiếu sót của chính mình. Một lời nói chưa đúng, một hành động chưa đẹp của người bên cạnh có thể khiến chúng ta chú ý ngay; nhưng những khuyết điểm nơi bản thân lại dễ dàng được bỏ qua hoặc tìm lý do để biện minh. Chính vì thế, Đức Giêsu dùng hình ảnh rất mạnh về “cái xà” và “cái rác” để giúp chúng ta nhìn lại cách mình đối xử với người khác.
Về lý trí, ai cũng biết rằng con người vốn bất toàn và chỉ một mình Thiên Chúa là Đấng trọn lành. Thế nhưng, trong đời sống hằng ngày, khi sống chung hay làm việc với nhau, chúng ta lại dễ dàng phê phán những thiếu sót rất nhỏ của người khác. Một lời nói chưa khéo, một việc làm chưa vừa ý cũng có thể trở thành lý do để ta khó chịu, chỉ trích hoặc đánh giá một con người. Trong khi đó, “cái xà” của mình có khi đã ở đó từ rất lâu mà ta vẫn không nhận ra.
Bởi vậy, lời Chúa hôm nay trước hết mời gọi chúng ta quay về với chính mình. Trước khi muốn sửa người khác, hãy để Lời Chúa soi vào lòng mình. Có thể điều khiến ta khó chịu nơi người khác cũng đang giúp ta nhận ra một giới hạn nào đó nơi chính mình: sự nóng giận, tự ái, cầu toàn, ích kỷ hay thiếu kiên nhẫn. Khi biết thành thật nhìn vào bản thân, ta sẽ bớt khắt khe với người khác và học được cách cảm thông hơn.
Tuy nhiên, Đức Giêsu không dạy chúng ta làm ngơ trước lỗi lầm của nhau. Trong cộng đoàn, gia đình hay nơi làm việc, góp ý vẫn là điều cần thiết để giúp nhau trưởng thành. Điều quan trọng là góp ý với tâm thế nào. Một lời góp ý phát xuất từ tình yêu sẽ giúp người khác tốt hơn; còn một lời nói phát xuất từ bực tức, tự ái hay muốn hạ thấp người khác thì dễ trở thành lời chỉ trích.
Vì thế, trước khi góp ý cho một ai, hãy biết dừng lại và tự hỏi: mình đã nhìn lại chính mình chưa? Mình đang muốn giúp người ấy tốt hơn, hay chỉ muốn nói ra điều khiến mình khó chịu? Một lời góp ý chân thành cần được chuẩn bị bằng cầu nguyện, bằng sự tự xét và bằng lòng bác ái. Khi đó, lời nói không còn là một nhát dao làm tổn thương, nhưng trở thành một bàn tay giúp người khác đứng lên.
Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta tập sống ngay thẳng với chính mình. Đừng chỉ chăm chút vẻ bên ngoài mà quên huấn luyện lòng mình. Một tâm hồn biết khiêm tốn, biết nhận lỗi, biết sửa mình thì những lời nói và hành động bên ngoài cũng dần trở nên hiền hòa, chân thành và đầy yêu thương. Khi “cái xà” được lấy ra khỏi mắt mình, chúng ta mới có thể nhìn người khác bằng ánh mắt của lòng thương xót.
Vậy hôm nay, hãy thử nhìn lại chính mình: Có điều gì nơi người khác thường khiến chúng ta khó chịu, nhưng thực ra cũng đang hiện diện nơi chính mình? Khi góp ý cho một người, chúng ta đang nói bằng tình yêu hay bằng sự bực tức và cái tôi?
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con biết khiêm tốn nhìn lại chính mình trước khi nhìn đến lỗi lầm của người khác. Xin thanh tẩy tâm hồn chúng con khỏi những thành kiến, nóng giận và ích kỷ, để chúng con biết góp ý bằng tình yêu, sống chân thành và trở nên khí cụ xây dựng bình an, hiệp nhất trong gia đình và cộng đoàn. Amen.