Paris vào những năm 1900 như thế nào? Nước Pháp bước vào thế kỷ XX trong một bối cảnh ngày càng thù nghịch với Giáo hội. Người ta muốn xây dựng nước Pháp thành một mô hình nhà nước thế tục đi đầu tại châu Âu, và các đạo luật, cả ở cấp quốc gia lẫn địa phương, đều được ban hành nhằm phục vụ mục tiêu ấy.
Chỉ trong chưa đầy một thập niên, nền Đệ Tam Cộng hòa đã đưa ra những biện pháp mang tính quyết liệt: cắt đứt quan hệ với Vatican, cấm các cuộc rước kiệu, đóng cửa hơn 3.000 trường Công giáo, tịch thu tài sản của Giáo hội và cấm việc giảng dạy tôn giáo ngay cả trong những môi trường tư nhân.
Một trong những đạo luật quyết liệt nhất yêu cầu các dòng tu phải được Nhà nước cho phép mới được tồn tại. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là chính quyền đã từ chối gần như tất cả các đơn xin phép, khiến hơn 30.000 thành viên các dòng tu phải sống lưu vong.
François Vayne, Nhà báo Pháp chuyên về Vatican, cho biết: “Khi nước Pháp thế tục, dưới sự lãnh đạo của một chính phủ thế tục cực đoan, tìm cách ngăn cản cộng đồng Công giáo thể hiện đức tin của mình khi họ trục xuất tất cả các dòng tu vào đầu thế kỷ XX thì Lộ Đức trở thành nơi người ta có thể tự do sống và thể hiện đức tin. Những cuộc rước kiệu và tất cả những điều bị cấm ở các thành phố khác đều có thể được thực hiện tại Lộ Đức”.
Trong khi nước Pháp ngày càng trở nên chống giáo sĩ, Lộ Đức vẫn đứng vững. Những lần Đức Trinh Nữ Maria hiện ra với cô bé Bernadette vào năm 1858 đã biến ngôi làng nhỏ bé nằm giữa dãy Pyrenees này thành một địa điểm thu hút đông đảo người hành hương.
Năm mươi năm sau, vào năm 1908, Lộ Đức đã đón khoảng một triệu khách hành hương mỗi năm. Giữa một nước Pháp đang bị chủ nghĩa vô thần chi phối, nơi đây trở thành một ốc đảo dành cho người Công giáo Pháp.
Ông François Vayne nhấn mạnh:
“Ngọn lửa đức tin Công giáo đã đứng vững trước chủ nghĩa thế tục của Pháp ngay tại Lộ Đức. Điều này vô cùng quan trọng cần được nhắc đến, bởi nếu không có Lộ Đức, nhiều người Công giáo Pháp đã không thể tìm được nguồn mạch để nuôi dưỡng đức tin và niềm hy vọng của mình qua cuộc hiện ra đầy ánh sáng này”.
Nhưng sự kháng cự ấy không chỉ dừng lại ở đó. Nước Pháp đã thay thế niềm tin vào Thiên Chúa bằng niềm tin vào khoa học. Thế nhưng tại Lộ Đức, điều ngược lại đã xảy ra: những cuộc chữa lành không thể giải thích được vẫn diễn ra, và các bác sĩ cho rằng những trường hợp ấy có thể liên quan đến một quyền năng thần linh. Kể từ năm 1858, đã có 72 phép lạ được chính thức công nhận, mặc dù có hơn 7.000 trường hợp được ghi nhận và lập hồ sơ.
Một lý do khác nằm ở khía cạnh kinh tế. Lộ Đức là một động lực kinh tế quan trọng và độc lập, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn gia đình không theo đạo. Bên cạnh những công việc thường xuyên này còn có hơn 20.000 tình nguyện viên mỗi năm. Tất cả cùng góp phần đón tiếp hơn 5 triệu khách hành hương mỗi năm.
Mặc dù nhà nước thế tục đã được củng cố vững chắc, xã hội Pháp đang có những thay đổi. Những cuộc trở lại với đức tin đang gia tăng, với hàng nghìn người trưởng thành lãnh nhận Bí tích Rửa tội trong những năm gần đây.
Camille Dalmas, Nhà báo chuyên về Vatican, Hãng I.MEDIA (Pháp), nhận định: “Có một điều mới mẻ khi nói về nước Pháp, đất nước của Cách mạng, của chủ nghĩa vô thần đấu tranh, một đất nước mà trong hai thế kỷ qua, trên thực tế đã làm nhiều hơn để phá hủy Giáo hội thay vì giúp đỡ Giáo hội, dù cũng đã có những vị thánh lớn, những người theo cách riêng của mình đã góp phần nâng đỡ Giáo hội. Nhưng chúng ta biết đây cũng là một mảnh đất đã có những vị tử đạo vì đức tin”.
Vào thời điểm ấy, Lộ Đức nổi lên như một biểu tượng của sự chống lại một nước Pháp bị ám ảnh bởi chủ nghĩa thế tục. Một thế kỷ sau, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đến đây để khích lệ các tín hữu và nhắc nhở người Công giáo rằng, bất chấp tất cả, cội nguồn Công giáo của đất nước này vẫn còn sống động.