Tám Điều Cần Biết Về Giáo Huấn Của Hội Thánh Về Ly Dị
Cách đây vài năm, tôi nhận thấy có một làn sóng các cặp vợ chồng Công giáo ly dị hoặc đang nghiêm túc cân nhắc việc đó. Tôi cảm thấy bàng hoàng và nản lòng, nhất là khi thấy những người Công giáo khác dường như lại đang khuyến khích việc ly dị này. Tôi nhận ra rằng, dù chúng ta thường nghe về giáo huấn của Hội Thánh Công giáo về hôn nhân, nhưng lại chưa được nghe đủ về giáo huấn đối với việc ly dị. Vì ly dị đang phủ một bóng đen lớn lên nền văn hóa của chúng ta, chúng ta hãy cùng soi sáng giáo huấn này và chia sẻ với tha nhân.
Dưới đây là tám điều có thể bạn chưa nhận ra mà Hội Thánh giảng dạy về ly dị:
1. Ly dị, hiểu theo nghĩa là sự đoạn tuyệt dây liên kết hôn nhân, là điều không thể xảy ra giữa hai người đã chịu phép Rửa tội
Chính Chúa Giêsu Kitô đã truyền dạy điều này khi Người thiết lập rằng vợ chồng "không còn là hai, nhưng là một xương một thịt. Vậy, sự gì Thiên Chúa đã phối hợp, loài người không được phân ly" (Mt 19,6). Thánh Phaolô cũng khẳng định: "Với những người đã kết hôn, tôi ra lệnh, không phải tôi, mà là Chúa: vợ không được bỏ chồng (nhưng nếu đã bỏ chồng, thì phải ở độc thân hoặc phải làm hòa với chồng) và chồng cũng không được rẫy vợ" (1 Cr 7,10-11).
Hội Thánh nêu rõ: "Hôn nhân đã thành sự và hoàn hợp thì không sức mạnh nhân loại nào và không một nguyên nhân nào khác ngoài cái chết có thể tháo gỡ được" (GLHTCG 2382).
Lưu ý: Khi Hội Thánh ban một bản án tiêu hôn (annulment), đó không phải là "ly dị kiểu Công giáo". Ly dị cố gắng bẻ gãy một sự hiệp nhất hôn nhân có thật; còn bản án tiêu hôn công nhận rằng chưa từng có một sự hiệp nhất hôn nhân thực sự nào tồn tại ngay từ đầu.
2. Ly dị và tái hôn là phạm tội ngoại tình
Vì đời sống hôn nhân thông thường bao gồm cả hành vi vợ chồng, việc tái hôn sau khi ly dị sẽ tạo nên điều kiện cho tội ngoại tình. Chúa Giêsu đã nói rõ: "Ai rẫy vợ mà cưới vợ khác là phạm tội ngoại tình; và ai cưới người đàn bà bị chồng rẫy, cũng phạm tội ngoại tình" (Lc 16,18).
Thánh Phaolô còn khẳng định lại: Người đàn bà có chồng, thì luật buộc theo chồng bao lâu chồng còn sống. Nhưng nếu chồng chết, thì vợ không còn bị luật ràng buộc với chồng nữa. Vậy bao lâu chồng còn sống, mà vợ đi lấy người khác, thì sẽ bị gọi là kẻ ngoại tình. Nhưng nếu chồng chết, thì vợ được tự do không phải giữ luật đó nữa, và có đi lấy người khác, cũng không phải là ngoại tình (Rm 7,2-3).
Hội Thánh nhất quán rằng: "Việc thiết lập một sự hiệp nhất mới, dù được luật dân sự công nhận, càng làm cho sự đổ vỡ thêm trầm trọng: người phối ngẫu tái hôn khi đó ở trong tình trạng ngoại tình công khai và thường xuyên" (GLHTCG 2384).
3. Ly dị là "một lỗi nặng nghịch với luật tự nhiên"
Luật tự nhiên là một cách gọi khác của luật luân lý phổ quát của Thiên Chúa. Hôn nhân là nền tảng của gia đình, và gia đình là nền tảng của mọi xã hội nhân loại (GLHTCG 2384).
4. Ly dị "gây nên sự xáo trộn trong gia đình và xã hội"
Ly dị "tự xưng là tháo gỡ giao ước mà các bên phối ngẫu đã tự do ưng thuận để chung sống với nhau cho đến chết" (GLHTCG 2384). Sự xáo trộn này "gây tổn hại nghiêm trọng cho người phối ngẫu bị ruồng bỏ và cho con cái, là những người bị tổn thương sâu xa vì sự phân ly của cha mẹ" (GLHTCG 2385).
5. Ly dị có tính "truyền nhiễm"
Sách Giáo lý thực sự sử dụng từ ngữ này để ví ly dị như một thứ dịch bệnh hay virus. Hiệu ứng truyền nhiễm này biến ly dị thành một tai họa thực sự cho xã hội, làm lây lan sự đổ vỡ qua toàn bộ cộng đồng, nền văn hóa và thậm chí qua các thế hệ trong gia đình (GLHTCG 2385).
6. Ly dị và ly thân là hai điều khác nhau
Ly dị là một nỗ lực nhằm bẻ gãy dây liên kết hôn nhân, trong khi ly thân đơn giản là việc chấm dứt đời sống chung giữa các phối ngẫu. Sách Giáo lý nhắc nhở rằng: "Việc ly thân của các phối ngẫu mà vẫn duy trì dây liên kết hôn nhân có thể là chính đáng trong một số trường hợp do Luật Giáo hội dự liệu" (GLHTCG 2383). Những nguy hiểm về thể xác hoặc tinh thần đối với phối ngẫu hoặc con cái, cũng như tội ngoại tình, là những lý do dẫn đến việc ly thân.
7. Ly dị dân sự có thể được "dung thứ" trong một số hoàn cảnh nhất định
Ly dị dân sự chỉ được "dung thứ" nếu không còn cách nào khác để bảo đảm các quyền lợi hợp pháp, tài chính hoặc việc chăm sóc con cái (GLHTCG 2383). Tuy nhiên, sự "dung thứ" này không hề chạm đến dây liên kết hôn nhân đích thực, vốn vẫn còn nguyên vẹn trước mặt Thiên Chúa.
8. Người phối ngẫu bị ly dị ngoài ý muốn không có lỗi trong việc đổ vỡ đời sống chung
Người bất công rẫy bỏ phối ngẫu của mình phạm tội trọng ngay cả khi không tái hôn và không được rước Lễ. Ngược lại, người phối ngẫu vô tội, nếu vẫn trung thành với lời giao ước hôn nhân và không mắc tội trọng nào khác, thì vẫn được tự do rước Lễ (GLHTCG 2386).
Nguồn: catholic.com