Có phải Đức Giêsu là một người con của thời đại mình và vì thế chỉ chọn nam giới làm các Tông đồ? Đây là câu hỏi mà Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan đặt ra với Thần học gia của Phủ Giáo hoàng. Hai người đã cùng viết cuốn sách này và, trong số nhiều chủ đề được đề cập, họ cũng bàn về vấn đề phụ nữ lãnh nhận chức linh mục.
Bộ trưởng Radosław Sikorski đặt vấn đề: “Sứ mạng của phụ nữ trong Giáo hội, trong số những điều khác, là thuyết phục nam giới rằng quyền lực không phải là điều quan trọng nhất”.
Cha Wojciech Giertych đáp lại:
“Tôi nghĩ rằng ơn gọi của phụ nữ trong Giáo hội lớn lao đến mức thật đáng tiếc nếu thu hẹp ơn gọi ấy vào chức linh mục. Phụ nữ có một sứ mạng lớn lao trong Giáo hội”.
Ông Sikorski tiếp lời:
“Điều đó có phần nghịch lý. Phần lớn phụ nữ trong Giáo hội theo cơ cấu định chế lại làm những công việc như nấu ăn và dọn dẹp”.
Cha Giertych trả lời:
“Tôi đang trả lời một câu hỏi mang tính nghịch lý. Nếu chỉ nhìn chức linh mục dưới góc độ quyền bính, thì đó là một cách nhìn quá đơn giản và làm mất đi chiều sâu của chức linh mục”.
Đây là một phần trong cuộc trao đổi khi Bộ trưởng Sikorski đặt câu hỏi với Thần học gia của Đức Giáo hoàng về lý do Giáo hội Công giáo không có nữ linh mục, trong khi một số truyền thống Tin Lành có xét đến khả năng này.
Cha Wojciech Giertych, O.P., Thần học gia của Phủ Giáo hoàng, giải thích:
“Đã có một thời điểm tại Anh, sau cuộc Cải cách, việc truyền chức về cơ bản đã được biến đổi thành việc bổ nhiệm vào một chức vụ, đồng thời phủ nhận tính chất bí tích của chức thánh. Vì thế, không còn sự liên tục, và chúng tôi không nhìn nhận tính thành sự của những cái gọi là việc truyền chức ấy”.
Ngài nói thêm:
“Còn việc họ ăn mặc như thế nào hay sử dụng những phẩm phục nào thì chúng tôi không bàn đến; nhưng đó không phải là sự kế nhiệm tông truyền trọn vẹn”.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, cũng là người Ba Lan, từng nói về vấn đề này. Năm 1994, ngài ban hành văn kiện Ordinatio Sacerdotalis, một văn kiện cho đến nay vẫn tiếp tục tạo ra những cuộc tranh luận giữa các nhà thần học. Văn kiện viết:
“Để mọi nghi ngờ có thể được loại bỏ [...] tôi tuyên bố rằng Giáo hội không có thẩm quyền dưới bất kỳ hình thức nào để ban chức linh mục cho phụ nữ, và phán quyết này phải được tất cả các tín hữu trong Giáo hội dứt khoát tuân giữ”.
Tuyên bố này mạnh mẽ đến mức có lúc được diễn giải như một tuyên bố ex cathedra, nghĩa là một tín điều đức tin. Nhưng thực tế không phải như vậy, như Bộ Giáo lý Đức tin đã xác nhận. Tuy nhiên, điều Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên bố đã được mọi vị giáo hoàng sau đó, không một ngoại lệ, tái khẳng định cho đến Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
Cha Giertych nhận xét: “Thánh Gioan Phaolô II, trước những cuộc tranh luận và các câu hỏi được đặt ra, đã đưa ra một tuyên bố rất mạnh mẽ và có tính quyết đoán về vấn đề này”.
Ngài nói tiếp:
“Tôi nghĩ rằng Đức Gioan Phaolô II đã đi xa nhất có thể trong việc tái khẳng định xác tín của Giáo hội rằng chúng ta đi theo điều Đức Kitô đã thực hiện. Và Đức Kitô, Đấng hoàn toàn tự do trong những sự lựa chọn của mình, Đấng đã làm những điều đi ngược lại với các tập tục đương thời, thế nhưng tại Bữa Tiệc Ly, Ngài vẫn chỉ có các Tông đồ”.
Đức Giêsu đã phá vỡ những khuôn mẫu của thời đại mình. Ngài là một nhà cách mạng. Vì thế, Giáo hội khẳng định rằng việc chỉ chọn các Tông đồ là nam giới không phải là một quyết định xuất phát từ hoàn cảnh xã hội thời bấy giờ, nhưng là một sự lựa chọn có ý thức.
Điều này không có nghĩa là phụ nữ bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Điều Giáo hội nhấn mạnh là việc lãnh nhận chức thánh không quyết định quyền bính; nếu coi chức thánh theo cách đó, điều này sẽ tạo ra một thái độ mang tính giáo sĩ trị.
Cha Giertych giải thích: “Tất cả đều tham dự vào việc thánh hóa Giáo hội và góp phần vào việc thánh hóa người khác; và mỗi người, theo một cách nào đó, đều quản trị phần Giáo hội được trao phó cho sự chăm sóc của mình. Đó là đời sống của toàn thể Giáo hội. Còn chức linh mục thừa tác, theo sự lựa chọn của Đức Giêsu, được dành cho hàng giáo sĩ có chức thánh: các giám mục và linh mục”.
Đó chính là điều được gọi là chức tư tế cộng đồng. Nhờ Bí tích Rửa tội, cả nam giới lẫn phụ nữ đều tham dự vào chức tư tế của Đức Kitô khi cử hành Thánh lễ.