Theo bước chân cha
25 tháng 5, 2025
Chúng ta hiểu được sự thánh thiện của thánh Đa Minh một cách xác thực nhất và bảo đảm nhất, là nhờ các chứng từ trong cuộc phong thánh. Tất cả các nhân chứng, cùng với rất đông dân cư ở Fanjeaux, đồng thanh tuyên bố rằng: họ chưa từng thấy ai vĩ đại và thánh thiện như thế trên trái đất này.
Vào cuối năm 1233, Đức Giáo hoàng Grêgôriô IX đã thành lập Ủy ban đầu tiên, có nhiệm vụ thẩm tra vụ án qua việc nghe các nhân chứng và xác minh những phép lạ. Có đến 25 đề mục rõ ràng được các điều tra viên sử dụng.
Cha Đa Minh
- Nhiệt thành đối với các linh hồn
- Nhiệt tâm cầu nguyện – Nhiệt tâm giảng thuyết
- Thái độ đối với những người lạc giáo
- Yêu mến đức khó nghèo - Đức khiết tịnh
- Sự hy sinh quên mình - Tính quảng đại với tha nhân
- Tính khiêm tốn – Tính kiên nhẫn
- Lòng can đảm trước nghịch cảnh
- Niềm vui trong cảnh cùng khốn
- Lòng đạo đức - Sự từ bỏ
- An ủi kẻ đau ốm - Khích lệ ai đang rơi vào sự cám dỗ
- Yêu mến tuân giữ kỷ luật tu trì
- Mẫu gương tuyệt vời cho anh em
- Xa lánh vinh quang trần thế
- Lòng quảng đại – lòng hiếu khách
- Sự thân thiện với các Dòng tu khác
- Kiểu giường ngủ - Kiểu y phục
- Lòng nhiệt thành cho đức tin và cho hòa bình
Đặc biệt, Cha thu hút các linh hồn bằng tình yêu mãnh liệt, bằng đời sống khó nghèo triệt để, bằng tâm hồn thanh khiết vui tươi, bằng tinh thần suy phục tìm kiếm Thiên Chúa. Các nhân chứng trong hồ sơ phong thánh sẵn sàng gọi Thánh Đa Minh là “NGƯỜI TÌNH CỦA ĐỨC THANH BẦN”.
Đức Thanh Bần
Không ai sánh được với Cha về lòng yêu mến đức thanh bần. Cha không có phòng riêng, không có giường ngủ. Cha chỉ mặc một chiếc áo dài thô sơ vá víu. Cha thường vác giầy trên vai, đi chân không, khi ra khỏi phố. Cha cứ chân trần mà đi suốt cuộc hành trình. Cha thường xuyên đi khất thực, Cha quỳ gối nhận của bố thí. Ý hướng duy nhất của Cha là muốn lập một dòng hành khất, một dòng không sở hữu tài sản, không lợi tức, không bổng lộc. Cha truyền và thúc đẩy anh em tiên khởi phải sống thanh bần triệt để: Cha mong ước anh em sống trong căn nhà đơn sơ, quần áo giản dị, vải thô rẻ tiền. Vì Tin Mừng, Cha truyền anh em phải lên đường tay không. Cha không muốn anh em dự trữ thực phẩm quá nhu cầu mỗi ngày. Khó nghèo, cha Đa Minh lại càng yêu thương người nghèo khó và giầu lòng trắc ẩn xót thương tội nhân.
Thanh bần theo tinh thần Tin Mừng đồng nghĩa với sự bất ổn định. Thời kỳ Dòng phát triển và đón nhận nhiều linh mục tài đức gia nhập Dòng giảng Thuyết. Anh em nhận được nhiều thành quả và bổng lộc, người ta dâng tặng nhiều nhà cửa, tài sản… Cha Đa Minh đã phải ra sức thuyết phục anh em sống từ bỏ tiện nghi, xem thường tất cả của cải trần thế để sống khó nghèo. Chính Cha đã xé bản khế ước do một lãnh chúa muốn trao cho anh em với gia sản trị giá 500 quan tiền.
Tuy nhiên, thanh bần không phải là mục đích, nhưng là hệ luận của một ý chí muốn hoàn toàn đi theo Đức Kitô. Như Đức Kitô, Cha Đa Minh sống nghèo như một phương tiện thi hành sứ vụ trên đường truyền giáo. Cha hoàn toàn phóng tâm, nhẹ nhõm, bình tĩnh trong mọi hoàn cảnh khi thiếu thốn, lúc sung túc, khi được quan tâm đón tiếp cũng như khi bị xua đuổi từ chối. Cha tự xóa mình đi trước con người, trước cơ chế và trước dòng thời gian đang trôi qua. Các sách Hiến pháp đầu tiên không nêu danh tánh của Cha, tuy ghi dấu tinh thần và chương trình của Cha. Cha từ chối chức Giám mục, vừa phần do đức khiêm tốn, vừa phần vì muốn giữ đức thanh bần. Cha không muốn danh vọng chức quyền trong xã hội cũng như Giáo hội làm biến thể và biến dạng lời giảng của mình. Đức khó nghèo nơi Cha chính là dấu chỉ của tình yêu, lòng tin tưởng phó thác tuyệt đối vào sự quan phòng của Thiên Chúa.
Quả thực, bằng chứng hiển nhiên trong lịch sử: dù trong một nền văn minh đói nghèo hay thịnh vượng, dù lúc sung túc hay thiếu thốn, việc canh tân đời tu luôn được thực hiện nhờ tái khám phá ý nghĩa của đức thanh bần, một đức thanh bần không ngừng được thích nghi và suy tư thêm tùy nơi chốn và hoàn cảnh. Dường như thanh bần là nguồn mạch của tất cả. Nói cách chính xác, gốc rễ của tinh thần thanh bần nằm trong mầu nhiệm Thiên Chúa hạ mình nơi Đức Kitô: thanh bần theo tinh thần Tin Mừng chỉ là cách diễn dịch mầu nhiệm ấy và thích nghi vào đời sống của Giáo hội.
Do đó, chúng ta hiểu thêm di ngôn của Cha Thánh Đa Minh đã trối lại cho anh em : “Hãy sống bác ái, khiêm tốn và khó nghèo tự nguyện”.
Đức Trinh Khiết
Về ĐỨC TRINH KHIẾT của Thánh Đa Minh – là một yếu tố rất quan trọng trong các lời khai của một số nhân chứng.
Chứng từ của cha Etienne, linh mục giải tội cho Cha Đa Minh, đã xác nhận tâm hồn trong trắng của thánh Đa Minh. Nhân chứng Kinh sĩ Raymond Major, sau khi tuyên thệ, nhìn nhận rằng: thánh Đa Minh luôn luôn giữ đời sống trinh khiết; chính Ngài đã đặt tay chữa ông khỏi bệnh sỏi. Anh Bônaventura cũng quả quyết trước sự hiện diện của nhiều linh mục và những người khác rằng: từ lúc Cha Đa Minh đau ốm cho đến lúc được Chúa gọi về, anh đã nghe thú tội chung của Cha liên quan đến tất cả những công việc của Người. Nhờ thú tội chung này, mà anh tin rằng: cha Đa Minh chưa phạm tội nặng bao giờ và luôn giữ đức khiết tịnh. Sau đấy, Cha Đa Minh nói thầm: “Anh ơi, tôi đã phạm tội vì đã nói công khai về sự khiết tịnh của mình với anh em. Lẽ ra tôi không nên nói ra điều này mới phải.”
Nếp sống khổ hạnh không làm mất đi vẻ đẹp nhân tính. Sống độc thân khiết tịnh không làm trái tim Cha trở nên cằn cỗi. Nhưng đức trinh khiết giúp Cha Đa Minh trở nên người anh em của mọi người. Ai nấy đều có thể dễ dàng gần gũi, dễ dàng tiếp xúc với Cha. Bởi vì niềm vui trong tâm hồn Cha làm cho nét mặt rạng rỡ, thì sự quân bình nội tâm của Cha cũng biểu lộ qua lòng nhân hậu và tính tình vui vẻ. Nhờ tính tình vui vẻ, ngay từ cái nhìn đầu tiên, Cha Đa Minh đã thu phục được lòng quý mến của mọi người một cách dễ dàng. Nơi Cha có sức chiếu toả tình thương và niềm vui. Cha đã yêu mến người khác với tấm lòng của một người Cha, Cha cũng được người khác yêu mến như một người Cha. Đối với anh chị em, Cha thân ái với mọi người. Anh em, chị em, ai cũng muốn vây quanh Cha trút hết nỗi lòng. Cha hỗ trợ người này, an ủi người kia, Cha khích lệ làm mọi người phấn khởi và cảm nhận rằng Cha yêu mến họ thực lòng. Ấn tượng này làm cho mọi người cảm thấy bình an và thoải mái khi tiếp xúc với Cha Thánh.
Sự hấp dẫn nơi con người Thánh Đa Minh không có tính cách trần tục, cũng chẳng phải là sự dịu dàng tự nhiên của tính dễ dãi; nhưng là vẻ xinh đẹp và dịu hiền của một tinh khí anh hùng, là con người điềm tĩnh, tự chủ và dũng cảm, vui vẻ cả trong thử thách đau thương… Đó là niềm vui hoàn hảo, niềm vui của mối phúc: được nhìn thấy Thiên Chúa.
Đức Vâng Lời
ĐỨC VÂNG LỜI của Cha Đa Minh thật sâu xa, kín đáo. Các nhân chứng cho biết: Thánh Đa Minh đã vâng phục ngay từ khi còn trẻ, khi Người đi theo vị giám mục của mình. Người có quyết định bất ngờ khi thay đổi lộ trình, khi ở lại miền Languedoc và gửi trả đoàn tuỳ tùng. Người cũng vâng phục các biến cố, để những biến cố ấy dẫn đưa và tìm thấy ở trong đó thánh ý của Thiên Chúa.
Đức tuân phục đã hình thành nơi Đa Minh con người nội tâm. Trong mối tương giao với Thiên Chúa cũng như về vấn đề bác ái, thánh nhân đã luôn từ khước ý riêng. Người không chọn đường công danh, cũng không nghĩ đến thành công cá nhân. Cha Đa Minh luôn biết vâng phục, nên Cha biết lãnh đạo và biết giúp anh em vâng phục khi cần thiết. Khi tuổi đã cao, Người tuân phục các anh em, khi Người thuận theo sự từ khước tuân phục của họ. Như khi Tổng hội 1221 khai mạc, các nghị phụ kinh hoàng bỡ ngỡ thấy cha Đa Minh xin từ chức: "Tôi đáng xuống chức vì tôi không thể chu toàn trách vụ nữa". Câu nói vừa biểu lộ đức khiêm tốn vừa bắt nền từ thực tế. Anh em đã không chấp thuận việc từ chức này. Cha Đa Minh vâng theo ý cộng đoàn, nhưng Cha quy ước rằng, khi Ngài quản trị, công đồng có quyền tối cao. Chính ngài hứa vâng lời Tổng hội. Cha Đa Minh là người được tất cả anh chị em kính trọng trong suốt cả đời. Anh em, chị em đều muốn vâng phục Cha, tin cậy Cha, vì chính Cha luôn vâng phục tin yêu Chúa. Ước muốn cuối cùng của Cha Thánh Đa Minh là được chôn dưới chân anh em như dấu chứng tình yêu của Cha với cộng đoàn.
Trong Năm Thánh mừng 800 năm Dòng Giảng Thuyết chúng ta cùng tiếp bước theo Cha Thánh Đa Minh. Hãy khẩn nài Cha nguyện giúp cầu thay chúng ta trước tòa Chúa. Hãy xin Cha dẫn dắt chúng ta luôn trung tín với Lời Tuyên Khấn sống Khiết tịnh, Khó nghèo và Vâng phục giữa những khó khăn thách đố; vì Cha đã cam kết với anh em trước khi về bên Chúa : "dù qua đi, Cha sẽ mưu ích cho anh em hơn khi còn sống".