Khi con người chỉ nhìn đời sống bằng giới hạn trần gian mà quên mất quê hương vĩnh cửu
Có những lúc con người sống như thể cuộc đời này là tất cả. Mọi lo toan, mọi cố gắng, hay mọi sự sợ hãi dường như chỉ xoay quanh một điều, đó là làm sao giữ lấy đời sống hiện tại lâu nhất có thể. Người ta sợ mất mát, sợ già nua, sợ bệnh tật, sợ bị lãng quên, và sâu xa hơn hết là sợ cái chết. Nhưng điều đáng nói là nhiều khi, chính vì quá bám víu vào đời này, con người lại đánh mất chiều sâu thật sự của sự sống.
Những người Xađốc trong Tin Mừng hôm nay cũng nhìn sự sống bằng một lối nhìn rất giới hạn như thế. Họ không tin có sự sống lại. Với họ, tất cả chỉ dừng lại ở những gì thuộc trần gian. Vì thế, họ đặt ra cho Đức Giêsu một câu hỏi mang tính chế giễu về người phụ nữ lấy bảy anh em làm chồng. Họ nghĩ rằng niềm tin vào sự phục sinh là điều phi lý, vì họ chỉ hình dung đời sau như một sự kéo dài đơn thuần của đời này. Nhưng Đức Giêsu cho thấy vấn đề không nằm ở sự khôn ngoan của họ, mà nằm ở cái nhìn bị giới hạn của họ: “Chẳng phải vì không biết Kinh Thánh và quyền năng của Thiên Chúa mà các ông lầm sao?” (Mc 12,24). Có lẽ, đó cũng là “cái lầm” rất phổ biến của con người hôm nay.
Người ta dễ nghĩ rằng điều duy nhất chắc chắn là cuộc sống trước mắt. Và vì thế, mọi giá trị thường bị đo bằng tiêu chuẩn của thành công, sở hữu và hưởng thụ. Một người được xem là “có giá trị” khi có địa vị, có tiền bạc, có ảnh hưởng. Người ta đầu tư rất nhiều cho thân xác, cho tương lai vật chất, cho hình ảnh bên ngoài… nhưng lại ít khi tự hỏi: linh hồn mình đang sống thế nào? Có một nghịch lý rất buồn nơi đời sống hiện đại là con người biết rất nhiều điều về thế giới, nhưng ngày càng quên mất điều gì là vĩnh cửu.
Thánh Phaolô cho chúng ta biết rằng: “Quê hương chúng ta ở trên trời” (Pl 3,20). Nghĩa là, cuộc đời này không phải là điểm đến cuối cùng. Con người không được tạo dựng chỉ cho vài chục năm hiện hữu chóng qua, nhưng cho sự sống đời đời với Thiên Chúa. Và nếu quên mất điều ấy, con người sẽ dễ sống như thể tất cả phải được hoàn thành ngay ở đời này. Khi đó, nỗi sợ mất mát sẽ ngày càng lớn, vì mọi thứ trần gian đều mong manh và hữu hạn.
Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của đời sống hiện tại. Trái lại, Ngài yêu thương con người trong chính những thực tại rất cụ thể của cuộc sống. Ngài chữa lành bệnh tật, khóc trước nấm mồ của Ladarô, cảm thương những người đói khổ. Nhưng đồng thời, Ngài cungluôn hướng con người vượt lên trên cái nhìn chỉ dừng lại ở mặt đất. “Ngài không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là của kẻ sống” . Lời ấy không chỉ nói về sự sống sau cái chết, mà còn nói về chính mối tương quan của Thiên Chúa với con người. Thiên Chúa không tạo dựng con người để đi vào hư vô. Tình yêu của Ngài mạnh hơn sự chết. Và vì thế, ai thuộc về Thiên Chúa thì không bị mất đi trong hư không, nhưng bước vào một sự sống viên mãn hơn.
Trong Tin Mừng Gioan, Đức Giêsu nói: “Ta là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Ta, dù đã chết, cũng sẽ được sống” (Ga 11,25). Niềm tin Kitô giáo không phải là một sự an ủi tâm lý trước cái chết, nhưng là niềm xác tín đặt nền trên chính Đức Kitô Phục Sinh. Nếu Đức Kitô đã chiến thắng sự chết, thì sự chết không còn là tiếng nói cuối cùng trên đời người nữa.
Thánh Augustinô từng nói rằng: “Con người được tạo dựng cho cõi vĩnh hằng”. Có lẽ vì thế mà không có niềm vui trần gian nào đủ làm cho lòng người hoàn toàn thỏa mãn. Sau mọi thành công, con người vẫn thấy một khoảng trống nào đó. Sau mọi cuộc vui, vẫn có những đêm rất cô đơn. Bởi nơi sâu thẳm nhất của lòng mình, con người mang một nỗi nhớ về điều vô biên.
Công đồng Vaticanô II trong Hiến chế Gaudium et Spes khẳng định rằng: “Mầu nhiệm con người chỉ thực sự được sáng tỏ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể” (GS, 22) . Nghĩa là, chỉ nơi Đức Kitô, con người mới hiểu được mình đến từ đâu và đang đi về đâu. Nếu không có chiều kích vĩnh cửu, cuộc đời của con người rất dễ trở thành một vòng lặp của lo toan, cạnh tranh và mệt mỏi. Nhưng khi biết mình được dựng nên cho sự sống đời đời, con người sẽ bắt đầu sống khác.
Người sống với niềm hy vọng phục sinh sẽ không tuyệt vọng trước đau khổ. Không quá bám víu vào thành công. Không xem thất bại là dấu chấm hết. Cũng không sống vội vàng như thể phải nắm lấy mọi thứ trước khi quá muộn. Họ biết rằng đời này rất quan trọng, nhưng không phải là tất cả.
Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI trong thông điệp Spe Salvi cũng nhấn mạnh rằng: “Người có hy vọng thì sống khác” (SS, 2). Bởi hy vọng Kitô giáo không chỉ nói về tương lai sau cái chết, mà còn biến đổi cách con người sống ngay hôm nay. Khi biết mình thuộc về sự sống vĩnh cửu, con người học cách yêu thương sâu hơn, tha thứ nhiều hơn và sống tự do hơn trước những điều chóng qua.
Có lẽ, một trong những bi kịch lớn nhất hôm nay không phải là con người không tin vào Thiên Chúa, nhưng là sống như thể không có đời sau. Người ta có thể vẫn giữ đạo, vẫn đọc kinh, nhưng mọi sự chọn lựa lại hoàn toàn bị chi phối bởi logic của thế gian. Người ta sợ mất tiền hơn mất linh hồn. Sợ mất danh dự hơn đánh mất sự thật. Lo cho tương lai vật chất nhiều hơn cho đời sống thiêng liêng. Và rồi, dần dần, trái tim trở nên nặng nề vì chỉ bám vào những gì hữu hạn.
Trong khi đó, các thánh lại sống rất khác. Thánh Phanxicô Assisi gọi cái chết là “người chị em”. Không phải vì ngài coi thường sự sống, nhưng vì ngài tin rằng sự chết chỉ là cánh cửa dẫn vào cuộc gặp gỡ trọn vẹn với Thiên Chúa. Các thánh tử đạo có thể mất mạng sống nhưng không đánh mất niềm hy vọng, vì họ biết mình đang thuộc về Đấng mạnh hơn sự chết.
Có lẽ, điều Tin Mừng hôm nay muốn đánh thức nơi chúng ta là: hãy sống đời này với đôi mắt hướng về đời sau. Không phải để trốn tránh hiện tại, nhưng để hiện tại có ý nghĩa hơn. Khi biết mọi sự rồi sẽ qua đi, con người học cách sống nhẹ hơn với của cải, hiền lành hơn với tha nhân và tỉnh thức hơn với linh hồn mình.
Ước gì giữa một thế giới quá bận rộn với những điều chóng qua, chúng ta không quên rằng mình được dựng nên cho sự sống vĩnh cửu. Ước gì giữa những lo toan của đời thường, chúng ta vẫn giữ được một trái tim hướng về quê hương đích thật. Và ước gì, trong từng ngày sống, chúng ta biết đặt câu hỏi không chỉ là: “Mình sẽ sống bao lâu?”, nhưng còn là: “Mình đang sống cho điều gì?” Bởi Thiên Chúa không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là của kẻ sống. Và ai thật sự thuộc về Ngài sẽ không bao giờ mất đi trong hư vô, nhưng được bước vào sự sống không cùng, nơi tình yêu không còn chia lìa, nơi nước mắt không còn rơi xuống, và nơi con người cuối cùng được nghỉ yên trong chính Thiên Chúa.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh