--- Lời mời gọi làm đổi hướng cả cuộc đời ---
và mỗi lần Ngài đi qua, cuộc đời của chúng ta
lại được đặt trước một ngã rẽ; không phải để mất mát,
nhưng để được dẫn vào một đời sống sâu hơn,
rộng hơn và có ý nghĩa hơn
Cuộc đời của con người thường trôi đi trong những vòng lặp quen thuộc: sáng – trưa – tối, làm việc – lo toan – nghỉ ngơi, ước mơ vừa đủ để sống, dự tính vừa đủ để tồn tại. Chúng ta quen với nhịp sống ấy đến mức hiếm khi chờ đợi một điều gì có thể làm đảo lộn hướng đi của mình. Và nếu có một biến cố bất ngờ xảy đến, chúng ta thường mong nó chóng qua để đời mình sớm trở lại “bình thường”. Nhưng trang Tin Mừng hôm nay kể về một khoảnh khắc không “bình thường” chút nào: Thiên Chúa đi ngang qua cuộc đời của con người. Ngài không đến để phá vỡ cuộc sống, nhưng đến để mở ra một chiều kích mới cho cuộc sống ấy. Ngài không áp đặt, cũng không cưỡng ép, nhưng chỉ lặng lẽ bước qua và thốt lên một lời. Thế nhưng, chính lời ấy đủ sức làm đổi hướng cả một cuộc đời.
Thánh Máccô mở đầu trình thuật ơn gọi bằng một câu tưởng như rất tầm thường: “Người đang đi dọc theo biển hồ Galilê” (Mc 1,16). Không phải Đền Thờ Giêrusalem, cũng không phải hội đường trong giờ phụng tự, nhưng là biển hồ, nơi mưu sinh, nơi mồ hôi thấm vào từng ngày lao động. Ở đó có mùi cá tanh, có bàn tay chai sạn, có những đêm thức trắng và những mẻ lưới được – mất. Chính tại nơi ấy, Thiên Chúa đi ngang qua. Điều này mang một mặc khải rất quan trọng: Thiên Chúa không chờ con người bước vào không gian thánh rồi mới gọi, nhưng Ngài bước vào không gian trong đời thường của họ. Ơn gọi không nảy sinh khi cuộc đời đã hoàn hảo, nhưng khi con người đang sống thật với phận người của mình. Thánh Phaolô đã từng khẳng định: “Những gì thế gian cho là điên dại, thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ khôn ngoan, và những gì thế gian cho là yếu kém, thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ hùng mạnh; những gì thế gian cho là hèn mạt không đáng kể, là không có, thì Thiên Chúa đã chọn để hủy diệt những gì hiện có, hầu không một phàm nhân nào dám tự phụ trước mặt Ngài” (1Cr 1,27–29). Simôn, Anrê, Giacôbê, Gioan không nổi bật, cũng không phải là những người đang tìm kiếm Thiên Chúa. Họ đang quăng lưới, đang vá lưới, đang lo cho mẻ cá hôm nay. Nhưng Thiên Chúa lại là Đấng đang tìm kiếm họ. Ơn gọi luôn bắt đầu từ phía Thiên Chúa, trước khi con người kịp ý thức.
Đức Giêsu không thuyết giảng dài dòng, không giải thích kế hoạch tương lai, không đưa ra bảo đảm an toàn. Ngài chỉ nói một câu: “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh trở thành những kẻ lưới người như lưới cá” (Mc 1,17). Lời mời gọi ấy vừa đơn sơ, vừa triệt để. Theo Ngài không chỉ là thay đổi công việc, nhưng là đổi hướng đời sống. Theo Ngài là bước ra khỏi những gì quen thuộc để bước vào điều chưa biết, nhưng đầy hứa hẹn. Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không xóa bỏ quá khứ của họ. Ngài không bảo họ quên nghề đánh cá, nhưng biến chính kinh nghiệm ấy thành ngôn ngữ của ơn gọi. Từ “lưới cá” đến “lưới người” là một cuộc hoán cải từ bên trong, cùng đôi tay ấy, cùng trái tim ấy, nhưng được đặt vào một ý nghĩa mới. Thiên Chúa luôn gọi con người bằng chính con người họ là. Ngài không đòi buộc chúng ta trở thành ai khác trước khi theo Ngài, nhưng theo Ngài để trở thành con người trọn vẹn hơn.
Phản ứng của các môn đệ thật gây kinh ngạc: “Lập tức, hai ông bỏ chài lưới mà theo Người” (Mc 1,18). Không trì hoãn. Không thương lượng. Cũng không xin thêm thời gian. “Lập tức” không phải là hành động bốc đồng, nhưng là dấu chỉ của một con tim đã chạm tới điều tuyệt đối. Khi nhận ra Thiên Chúa đang đi ngang qua đời mình, nếu chần chừ, chúng ta có thể đánh mất khoảnh khắc ân sủng. Thánh Augustinô từng thú nhận: “Con sợ Thiên Chúa đi ngang qua mà con không nhận ra Ngài”. Ân sủng không ồn ào, nhưng mong manh. Nó đòi hỏi một sự tỉnh thức nội tâm để nhận ra và đáp lại. Như vậy, sự “lập tức” ấy không phải là mất tự do, nhưng là đỉnh cao của sự tự do: tự do chọn điều đáng để trao hiến cả cuộc đời.
Tin Mừng nhấn mạnh: “Các ông bỏ chài lưới… bỏ cha mình… mà đi theo Người” (Mc 1,18.20). Những điều bị bỏ lại không chỉ là tài sản hay công việc, nhưng là những điểm tựa xác định căn tính cũ. Chài lưới cho họ một nghề, gia đình cho họ một chỗ đứng. Nhưng khi theo Đức Giêsu, họ nhận được một căn tính mới: môn đệ, người được sai đi. Đây là nghịch lý của Tin Mừng: chỉ khi dám buông, con người mới thật sự được tự do. Đức Giêsu sẽ nói rõ điều này sau đó: “Ai liều mất mạng sống mình vì tôi và vì Tin Mừng, thì sẽ cứu được mạng sống ấy” (Mc 8,35). Thiên Chúa không lấy đi để làm nghèo con người, nhưng để giải phóng họ khỏi những giới hạn khiến đời sống co lại. Ngài không hủy bỏ những mối dây liên hệ, nhưng đặt chúng vào một trật tự mới, nơi Thiên Chúa là trung tâm.
Tin Mừng không chỉ kể lại một biến cố đã qua, nhưng đặt ra một câu hỏi rất hiện sinh cho mỗi người chúng ta: Thiên Chúa có đang đi ngang đời tôi không? Có thể Ngài đang đến trong một biến cố bất ngờ, một thất bại, một lời mời gọi thầm lặng, hay một thao thức cứ trở đi trở lại trong lòng. Ngài không gõ cửa ầm ĩ, nhưng đứng đó và chờ đợi: “Này đây Ta đứng trước cửa và gõ” (Kh 3,20). Vấn đề không phải là Thiên Chúa có gọi hay không, mà là chúng ta có đủ lắng nghe để nhận ra Ngài hay không. Và khi đã nhận ra, chúng ta có dám “lập tức” bước theo, hay lại để Ngài lặng lẽ đi qua?
Như thế, Thiên Chúa vẫn đang đi ngang đời của mỗi người chúng ta, và mỗi lần Ngài đi qua, cuộc đời chúng ta lại được đặt trước một ngã rẽ; không phải để mất mát, nhưng để được dẫn vào một đời sống sâu hơn, rộng hơn và có ý nghĩa hơn.