Khi Thiên Chúa phá vỡ quyền lực của sự chết
nhưng là ngọn đèn dẫn bước trong đêm tối”
(Lumen Fidei, 57)
Có những khoảnh khắc trong cuộc đời mà con người cảm thấy mọi sự như đã khép lại. Một cánh cửa đóng sầm, một mất mát không thể bù đắp, một nỗi đau không thể gọi tên. Khi đứng trước cái chết, con người không còn lời nào đủ sức an ủi, cũng không còn lý lẽ nào đủ sức giải thích. Tất cả dường như chỉ còn lại sự im lặng, một sự im lặng nặng nề như chính phiến đá đậy kín cửa mồ. Trang Tin Mừng hôm nay (x. Ga 11,1–45) đưa chúng ta đến trước một ngôi mộ như thế, nơi mà hy vọng tưởng chừng đã bị chôn vùi.
Ladarô đã chết. Không phải mới hôm qua, nhưng đã bốn ngày. Cái chết không còn là một biến cố vừa xảy ra, mà đã trở thành một thực tại không thể đảo ngược. Mùi của sự phân hủy, sự bất lực của con người, nước mắt của những người thân, tất cả đều nói lên một điều là đã quá muộn.
Mácta và Maria đều có cùng một lời nói với Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, nếu có Thầy ở đây, em con đã không chết” (Ga 11,32) . Đó không phải là một lời trách móc, nhưng là một niềm tin pha lẫn giới hạn. Họ tin vào quyền năng của Chúa Giêsu, nhưng niềm tin ấy vẫn còn bị đóng khung trong ranh giới của thời gian và sự chết.
Chúa Giêsu không trả lời ngay bằng một phép lạ. Ngài không xóa bỏ nỗi đau một cách vội vàng. Ngài bước vào nỗi đau ấy. Ngài để cho nước mắt của con người chạm đến trái tim của mình. Và rồi, một chi tiết rất nhỏ nhưng lại mang sức nặng vô cùng: “Đức Giêsu liền khóc” (Ga 11,35). Ở đây, chúng ta chạm đến một mầu nhiệm sâu xa, đó là Thiên Chúa không đứng ngoài nỗi đau của con người. Như Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo dạy: “Qua cái chết, Con Thiên Chúa đã thực sự chia sẻ thân phận con người” (GLHTCG, 1006). Nước mắt của Chúa Giêsu không chỉ là cảm xúc, nhưng còn là dấu chỉ của một Thiên Chúa bước vào tận cùng nỗi khổ của nhân loại. Nhưng nước mắt không phải là lời cuối cùng.
Đứng trước ngôi mộ, Chúa Giêsu truyền lệnh: “Đem phiến đá này đi” (Ga 11,39) . Một yêu cầu tưởng chừng đơn giản, nhưng lại đòi hỏi một bước vượt qua. Mácta chần chừ: “Thưa Thầy, nặng mùi rồi…” (Ga 11, 39) . Đó là tiếng nói của thực tế, của kinh nghiệm, và của giới hạn con người. Khi sự chết đã ở đó quá lâu, con người không còn muốn mở ra nữa. Nhưng chính lúc ấy, Chúa Giêsu mời gọi: “Nếu chị tin, chị sẽ được thấy vinh quang của Thiên Chúa” (Ga 11,40). Đức tin không phủ nhận thực tế, nhưng mở ra một chiều kích vượt trên thực tế. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô nhắc nhở: “Đức tin không phải là ánh sáng xua tan mọi bóng tối, nhưng là ngọn đèn dẫn bước trong đêm tối” (Lumen Fidei, 57) . Chính trong đêm tối của nấm mồ, ánh sáng ấy bắt đầu bừng lên.
Phiến đá được lăn đi. Ngôi mộ mở ra. Và giữa sự im lặng của cái chết, một tiếng gọi vang lên: “Ladarô, hãy ra khỏi mồ!” (Ga 11,43) . Đó không chỉ là một lời gọi, nhưng là một quyền năng. Lời của Thiên Chúa không chỉ diễn tả, nhưng còn sáng tạo. Và điều không thể đã xảy ra là người chết bước ra. Ở đây, chúng ta nhận ra một chân lý cốt lõi của đức tin Kitô giáo: Thiên Chúa là Thiên Chúa của sự sống, không phải của sự chết. Như Công Đồng Vaticanô II khẳng định: “Mầu nhiệm con người chỉ thực sự sáng tỏ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể” (Gaudium et Spes, 22) . Và trong mầu nhiệm ấy, sự chết không còn là điểm kết thúc, nhưng trở thành cánh cửa dẫn vào sự sống mới. Nhưng phép lạ này không chỉ nói về Ladarô, mà nó còn nói về mỗi người chúng ta.
Có những “ngôi mộ” trong đời của chúng ta: những vết thương không lành, những mối tương quan đã chết, những hy vọng đã tắt, hay những phần của tâm hồn bị chôn kín. Có những điều trong chúng ta cũng đã “bốn ngày”, đã quá lâu, quá nặng, quá quen với bóng tối. Và nhiều khi, chúng ta cũng như Mácta: không còn dám tin rằng có điều gì có thể thay đổi. Nhưng câu chuyện trong trang Tin Mừng hôm nay loan báo một điều mạnh mẽ rằng không có ngôi mộ nào mà tiếng gọi của Thiên Chúa không thể chạm tới. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô mời gọi: “Không ai bị loại trừ khỏi niềm vui mà Chúa mang đến” (Evangelii Gaudium, 3) . Ngay cả trong nơi tối tăm nhất, tiếng gọi của Thiên Chúa vẫn có thể vang lên. Điều Ngài chờ đợi nơi chúng ta chỉ một điều, đó là dám lăn tảng đá ra.
Có thể đó là một lời cầu nguyện lâu ngày bỏ quên, một quyết định tha thứ, hay một bước trở về, ... Những điều rất nhỏ đó, nhưng lại mở ra không gian cho quyền năng của Thiên Chúa hoạt động. Và khi tiếng gọi vang lên, chúng ta cũng được mời gọi bước ra: ra khỏi sợ hãi, ra khỏi quá khứ, ra khỏi những ràng buộc, …. Và như Lời Chúa Giêsu nói: “Cởi khăn và vải cho anh ấy, rồi để anh ấy đi” (Ga 11,44) . Sự sống mà Thiên Chúa ban là sự sống tự do. Như Đức Giáo hoàng Benedictô XVI đã nói: “Ai có niềm hy vọng thì sống khác” (Spe Salvi, 2) . Người đã được gọi ra khỏi mồ không còn sống như trước nữa, nhưng bước vào một cuộc đời mới.
Ước gì khi đứng trước ngôi mộ của Ladarô, chúng ta không chỉ nhìn thấy một phép lạ đã qua, nhưng nhận ra một lời gọi đang vang lên trong chính cuộc đời mình. Tiếng gọi ấy không ồn ào, nhưng đầy quyền năng. Không áp đặt, nhưng đánh thức. Và nếu chúng ta dám lắng nghe, dám mở ra, dám bước ra, chúng ta sẽ khám phá rằng giữa những gì tưởng như đã kết thúc, Thiên Chúa vẫn đang bắt đầu một điều hoàn toàn mới.