Tiếng nguyện lời kinh
8 tháng 11, 2025
1. Lời mở đầu
Trong gia đình, cha mẹ thường kể cho con cái nghe những việc làm đạo đức của ông bà như “sáng nào ông bà cũng dậy sớm đọc kinh đi lễ”. Trong hội dòng, chúng ta kể cho nhau nghe về đời sống thánh thiện của các ngoại, các dì, chị em mà ta biết. Tôi vẫn nhớ hình ảnh ngoại An, sau giờ cơm tối, ngoại thường gặp gỡ, thăm hỏi, trêu đùa ít phút với chị em rồi lặng lẽ vào nhà nguyện, mở lịch tìm bài Tin Mừng, mở sách nguyện cho ngày hôm sau. Lớn tuổi và đau yếu, nhưng ngoại ít khi vắng mặt trong các giờ kinh nguyện. Có lẽ vì thế mà Chúa đã trìu mến gọi ngoại về khi đang tham dự giờ kinh với chị em tại nhà nguyện. Một chị khấn trẻ kể lại rằng: “Khi em vào dòng, điều em ấn tượng nhất là được tham dự giờ kinh Phụng vụ và Chầu Thánh Thể chiều Chúa nhật với các dì. Giờ kinh ấy đã giúp em bình an và vui vẻ, vơi đi nỗi nhớ nhà.”
Đời sống thiêng liêng được diễn tả bằng nhiều cách, đặc biệt khi chúng ta cử hành thánh lễ và giờ kinh Thần Vụ, đó là lúc chúng ta ca ngợi và cảm tạ Thiên Chúa. Đức tin của chúng ta đôi khi còn được nâng đỡ bởi sự sốt sắng của một ai đó trong cộng đoàn.
Bài viết này được gợi hứng sau khi đọc sách: Họ đã sống như thế: Tinh thần dòng Đa Minh, phần Phụng vụ Giờ kinh do Học viện Đa Minh phát hành năm 2019.
Xin kể lại cách mà các thánh cùng anh chị em dòng đã thực hành khi đọc kinh Phụng vụ mỗi ngày. Chúng ta đọc lại, để thấy chính sự thánh thiện của các chứng nhân trong dòng, trong linh đạo mà chúng ta đang thuộc về và đang tiếp nối; hầu mong các ngài nâng đỡ sự khô khan, đôi khi thiếu cảm xúc, thiếu sự thành kính của chúng ta với Thiên Chúa trong kinh nguyện. Và ước mong, một chút chia sẻ khơi lên trong chúng ta sự yêu mến việc mà chúng ta cử hành mỗi ngày một sốt sắng, đầy đức tin hơn.
2. Những cử chỉ Phụng vụ đầy sốt mến
Nếu chúng ta muốn học hỏi tinh thần của thánh Đa Minh về phận vụ của mỗi người nơi cung nguyện, thì ngài chính là Thầy dạy của chúng ta. Bên cạnh lòng nhiệt huyết cháy bỏng với các linh hồn, thánh nhân còn nhiệt thành trong việc bổn phận và tham dự Giờ Kinh Phụng Vụ cách sốt sắng. Sau nhiều giờ suy gẫm nơi nhà nguyện, ngài thường rung chuông báo thức giờ Kinh Sách và gọi anh em thức dậy.
Những quy định về việc phủ phục và cúi đầu trong Hiến Pháp của chúng ta đa phần do thánh Đa Minh để lại. Đặc biệt, cha thánh bảo rằng, ngài sẽ không bao giờ rời đi nếu như ngài chưa cúi sâu trước bàn thờ để thừa nhận sự nhỏ bé của mình. Thánh nhân thường cất cao giọng hát, đặc biệt khi vui hay buồn thì ngài vẫn luôn say mê đọc kinh Thần Vụ.
Hình ảnh của chị Maria Ortiz thuộc tu viện Salamanca đẹp làm sao. Ở tuổi một trăm, chị vẫn chưa bao giờ vắng mặt trong giờ Kinh Sách lúc nửa đêm, lúc đó, chị hay phải dựa vào chiếc nạng của mình! Chị hài lòng khi biết rằng Đức Mẹ không thờ ơ với cách mà chúng ta ca ngợi Mẹ.
Nếu những ai bị cám dỗ nghĩ rằng, việc bái sâu và cúi đầu nửa vời như một hình thức mang tính trẻ con, hoặc ta đã làm một cách vội vàng, cẩu thả thì hãy để cho họ học sự khôn ngoan từ chị Ippolita Giêsu. Vào một đêm nọ, trong khi các chị khác ngủ, nơi cung nguyện vắng lặng, chị rất ngạc nhiên khi nghe tiếng đọc Kinh Sách của nhiều người. Lấy hết lòng can đảm, chị hỏi họ là ai và nhận được câu trả lời:
“Chúng tôi là những chị em của tu viện này hiện đang ở luyện ngục, đền tội do sự công minh của Chúa, vì chúng tôi đã lơ là trong khi đọc kinh Thần Vụ mà không thực hiện đúng những quy tắc về việc ngưng nghỉ, hay cúi đầu. Với lý do này, hằng đêm chúng tôi phải trở lại đây để hát Kinh Sách theo đúng luật.”
Từ lúc đó cho trở đến khi lìa đời, chị Ippolita không bao giờ quên mặc khải này. Sự trung thành can trường, một lòng một ý của chị với từng nghi lễ nhỏ nhất nơi cung nguyện thật là phi thường.
Chúng ta không chú tâm bàn đến lịch sử tính của những câu chuyện được nói trên, tựa như điều đã được nói đến trong lời mở đầu, rằng các văn bản của dòng mấy khi viết lại chi tiết nếp sống đời thường đầy tín trung của mỗi anh chị em, nhưng qua những câu chuyện của các chứng nhân cùng thời, chúng ta tin và yêu mến. Quả thật, chúng ta không cường điệu hóa tình yêu và lòng sùng kính của các thánh trong những cử chỉ phụng vụ dù là nhỏ nhất. Với các ngài, mỗi hành vi phủ phục hay quỳ gối đều mang ý nghĩa thiêng liêng riêng biệt và được xem như hành động của đức tin và sự hi sinh.
Giáo Hội cũng dạy chúng ta rằng: Các cử chỉ bên ngoài của thân xác biểu lộ một tâm tình sâu kín của tâm hồn. Một cử hành phụng vụ được xem như tích cực, ý thức và linh động phải được người cử hành diễn tả những tâm tình tình bên trong qua các thái độ, cử chỉ của thân xác.
3. Sức mạnh của Kinh nguyện
Sức mạnh của sự an ủi tình cờ xuất hiện trong giờ kinh Phụng Vụ được minh họa bằng câu chuyện về một tập sinh. Anh đang chịu những cơn cám dỗ mãnh liệt và tâm trí rối loạn, anh đi tìm chân phước Giođanô, hy vọng mình có thể nhận được vài lời khuyên và lời an ủi. Anh thấy ngài đang đọc kinh Thần Vụ. Vì không dám làm phiền, nên anh ngồi xuống và cùng đọc với ngài. Anh định đợi cho đến khi ngài đọc kinh xong thì sẽ trình bày những phiền muộn của mình. Cha Giođanô như thấu hiểu những suy nghĩ của chàng trai trẻ, ngài diễn đạt lời kinh bằng việc nhấn mạnh cách đặc biệt, cùng giọng điệu khích lệ ngọt ngào đến nỗi những lời đó đã mang lại niềm an ủi cho tâm hồn của anh; và khi giờ kinh Phụng vụ kết thúc, anh thưa:
“Cha ơi, con đến để xin cha lời khuyên và an ủi, nhưng không còn cần thiết nữa khi cha đọc những lời: ‘Tôi tin tưởng sẽ được thấy ân lộc Chúa ban, trong cõi đất dành cho kẻ sống’. và ‘Hãy cậy trông vào Chúa, mạnh bạo lên, can đảm lên nào’ ( Tv 26 13,14). Chỉ bằng hai câu Thánh vịnh, cha đã lo liệu và cất đi nỗi buồn của con”.
Có khi nào lời Thánh Vịnh hay bất kỳ câu Lời Chúa nào, khiến chúng ta nghẹn ngào xúc động, khiến chúng ta bừng tỉnh trở về, hoán cải một ngày sống vì đã sống mà sống hời hợt, vội vàng. Có lần nào, Thánh vịnh đã tiếp sức cho ta thêm can đảm, tin tưởng, thứ tha và yêu mến.
Mẫu gương của thánh Louis Bertrand được mọi người kể lại rằng, trong suốt cuộc đời của mình, dù bận bất cứ cộng việc gì, không bao giờ ngài thay đổi giờ kinh, và luôn luôn đọc đúng các giờ kinh Phụng Vụ với đầy lòng tin tưởng. Khi cầm sách kinh Phụng Vụ để đọc, ngài thường cầu nguyện một cách thành kính.
4. Kết luận
Các Giờ Kinh Phụng vụ là kinh nguyện chính thức của Hội Thánh dâng lên Thiên Chúa (Xc. GK 20).. Mục đích của giờ kinh là:
- Thánh hoá thời gian, ngày giờ và toàn bộ sinh hoạt của con người (Xc. GK 11)..
- Nhờ giờ kinh Phụng vụ, chúng ta được thánh hoá, được đón nhận ân sủng và dâng lên Thiên Chúa những khát vọng của con người (Xc. GK 14)..
Ước mong trọn ngày sống của chúng ta được hòa trong kinh nguyện mỗi ngày. Để mỗi sớm mai, khi vừa thức dậy, ta hân hoan tiến vào cung nguyện, cùng nhau:
“Phụng thờ Chúa với niềm hoan hỷ
Vào trước thánh nhan Người giữa tiếng hò reo”
Và chiều về, khi:
Ngày lao nhọc vừa trôi vào dĩ vãng
Chúa dủ tình đã bao bọc chở che.
Thành kính tạ ơn biết nói lời gì
Dâng tiến Chúa trọn một niềm yêu mến.