--- Khi người ngoại trở thành mẫu gương đức tin ---
nhưng xin Chúa phán một lời…”
Có những cuộc gặp gỡ không chỉ thay đổi một con người, mà còn mở ra một chân trời mới cho cả thế giới. Cuộc gặp giữa Chúa Giêsu và viên đại đội trưởng ở Caphácnaum (x. Mt 8, 5-11) là một cuộc gặp gỡ như thế. Không ồn ào, không phô trương, không phép lạ chói sáng. Chỉ có một người ngoại giáo, một người lính giữa bao trách nhiệm quân vụ, một người mang quyền hành của đế quốc Rôma, … nhưng lại mang trong mình một điều mà cả Ítraen lúc đó cũng không có một lòng tin như vậy, khiến chính Chúa Giêsu phải ngạc nhiên và Ngài thốt lên: “Tôi không thấy một người Ítraen nào có lòng tin như thế” (Mt 8,10). Đây là một trong rất ít lần Tin Mừng nói Chúa Giêsu ngạc nhiên. Và điều khiến Ngài ngạc nhiên không phải là công trình vĩ đại, đạo đức cao siêu hay kiến thức Kinh Thánh đồ sộ, … mà là một niềm tin khiêm nhu đến mức đánh động cả trái tim Thiên Chúa. Giây phút ấy, không ai khác, chính một người ngoại lại trở thành mẫu gương đức tin. Và lời tuyên bố chấn động của Chúa Giêsu mở một cánh cửa cho toàn nhân loại: “Từ phương đông phương tây, nhiều người sẽ đến dự tiệc trong Nước Trời” (Mt 8,11) Nước Trời không còn là một lãnh địa đóng kín, nhưng mở ra cho mọi người… nhưng chỉ với những ai có lòng tin như viên sĩ quan ngoại giáo này mới có thể bước vào.
Tin Mừng kể rằng viên đại đội trưởng đến xin Chúa Giêsu cứu chữa cho đầy tớ của mình. Điều đầu tiên hiện ra không phải là quyền lực, mà là sự bất lực. Ông không thể cứu người đầy tớ thân yêu ấy. Ông nhìn thấy nỗi đau mà mình không thể làm gì. Và chính từ vết thương ấy, niềm tin trỗi dậy. Thường thì lòng tin không nảy mầm trên những thành công, mà lớn lên từ những giới hạn. Đức tin thường bắt đầu từ khoảnh khắc một người nhận ra rằng: “Tôi không thể. Nhưng Chúa có thể”. Viên đại đội trưởng đã đi qua đoạn đường đó. Ông không giấu giếm sự bất lực của mình, không đổ lỗi, cũng không cố tỏ ra mạnh mẽ. Ông tìm đến Chúa Giêsu, không phải với tư cách một sĩ quan quyền uy, mà với trái tim của một người cha lo cho đứa con tinh thần trong nhà. Có khi nào chúng ta cũng giống ông? Đã từng bất lực trước nỗi đau của ai đó? Đã từng đứng bên giường bệnh mà lòng nghẹn lại? Hay đã từng nhìn người thân gục ngã mà chẳng biết làm gì? Chính ở nơi đó, tiếng nói của lòng tin bắt đầu vang lên.
Câu nói của viên sĩ quan rất ngắn: “Thưa Ngài, đầy tớ của tôi bị tê liệt… đau đớn lắm” (Mt 8,6). Không thuyết phục dài dòng, cũng không lập luận, hay cũng không mặc cả. Chỉ là một tiếng nói của trái tim. Một niềm thương vô điều kiện, và một khẩn cầu phát xuất từ lòng nhân ái. Lạ thay, đó lại là điều làm trái tim Chúa Giêsu động đậy. Chúa trả lời ngay: “Chính tôi sẽ đến chữa nó” (Mt 8,7). Chúa Giêsu không đặt điều kiện, cũng không xem xét có xứng đáng hay không. Bởi lòng thương xót của Ngài không phân biệt tôn giáo, chủng tộc hay địa vị. Lòng thương khiến Ngài lên đường. Nhưng chính khi Chúa sẵn sàng đi, viên đại đội trưởng lại nói một trong những lời đẹp nhất về đức tin trong toàn bộ Kinh Thánh: “Thưa Ngài, tôi chẳng đáng Ngài vào nhà tôi. Nhưng xin Ngài chỉ nói một lời, là đầy tớ tôi được khỏi” (Mt 8,8). Đó là lời mà đến hôm nay, Hội Thánh lập lại hằng ngày trong thánh lễ trước khi rước lễ. Lời đó không ngừng làm rung động biết bao thế hệ.
Điều khiến lòng tin của người ngoại giáo này trở thành mẫu gương, chính là khiêm tốn. Ông là ai? Một sĩ quan Rôma quyền lực. Chỉ cần nói một tiếng, cả trăm người phải quỳ. Ông quen được tôn trọng, quen được tuân lệnh. Thế mà trước mặt Chúa Giêsu, ông không dùng quyền, không lấy vị thế, cũng không nại đến công trạng. Ông chỉ nói: “Con không xứng”. Đó là câu mà Chúa nghe thì thấy thiên đàng mở ra. Chúa không đến với những người tự cho mình là công chính, tự thấy mình xứng đáng, nhưng Chúa đến với những người biết mình nhỏ bé và lòng tin chỉ đâm rễ khiêm tốn. Không có khiêm tốn, chúng ta sẽ không tin được. Không tin được, thì chúng ta cũng chẳng thể đón nhận điều kỳ diệu. Khiêm tốn, vì thế, là bước đầu tiên để bước vào Nước Trời, bước mà viên sĩ quan ngoại giáo đã đi trước những người thuộc Dân Chúa.
Trang Tin Mừng cho biết: “Chúa Giêsu ngạc nhiên” (Mt 8,10). Tại sao Chúa lại ngạc nhiên? Vì viên đại đội trưởng tin vào quyền năng của Lời hơn cả những người được đón nhận Lời từ thuở bé. Ông hiểu rằng một lời của Chúa có sức nâng kẻ liệt dậy, một lời của Chúa mạnh hơn mọi giới hạn vật lý, một lời của Chúa mở cánh cửa mà không ai mở nổi, và một lời của Chúa đủ để chữa lành những gì con người bó tay. Trong đời sống đức tin, nhiều khi chúng ta quen Chúa quá, đến mức… chúng ta không còn ngạc nhiên nữa. Chúng ta muốn thấy, muốn sờ, muốn bằng chứng. Nhưng chúng ta quên rằng Lời Chúa từng dựng nên vũ trụ này, và chúng ta cũng quên rằng chỉ một lời đủ để làm nên phép lạ. Trong khi một người ngoại giáo lại nhắc nhân loại rằng: “Xin Ngài chỉ nói một lời thôi” (Mt 8,8). Đức tin thật không cần ồn ào, không cần ánh sáng sân khấu, hay cũng không cần giải thích dài dòng. Đức tin thật… chỉ cần một lời, và một trái tim biết lắng nghe.
Kể từ giây phút ấy, viên đại đội trưởng ngoại giáo trở thành mẫu gương cho kẻ kém tin, câu trả lời cho người Do Thái tự phụ, vết nứt trên bức tường ranh giới Do Thái – dân ngoại, mầm mống của lời tiên báo rằng Tin Mừng sẽ lan đến tận cùng trái đất. Chúa Giêsu tuyên bố: “Từ phương đông phương tây, nhiều người sẽ đến dự tiệc Nước Trời” (Mt 8,11). Ai là những người ấy? Không phải là những người có lý lịch đẹp. Không phải những người được hưởng truyền thống tôn giáo tốt hơn. Cũng không phải những người thuộc dòng giống được tuyển chọn. Nhưng là những người có niềm tin như viên đại đội trưởng này. Không phải nguồn gốc cứu chúng ta, mà là lòng tin. Không phải tôn giáo làm nên phép lạ, mà là niềm tin khiêm tốn và chân thành. Cũng không phải cái vỏ bên ngoài, mà là tiếng nói từ trái tim.
Khi đọc trang Tin Mừng này, chúng ta tự hỏi: “Trong tôi còn bao phần giống người Ítraen ngày ấy, gần Chúa mà thiếu lòng tin? Và trong tôi có chút nào giống viên đại đội trưởng, xa Chúa nhưng lại khao khát tin không? Có lẽ đức tin của chúng ta nhiều lúc mệt mỏi, vơi cạn, khô cứng. Có lẽ chúng ta nhiều lúc cầu nguyện mà lòng nghi ngại. Hay có lẽ chúng ta trải qua những vết thương khiến mình khó tin. Nhưng chính trong những khoảnh khắc ấy, lời cầu của viên sĩ quan ngoại giáo vẫn vang lên như một bài ca chữa lành: “Lạy Chúa, con chẳng đáng Chúa ngự vào nhà con, nhưng xin Chúa phán một lời…” Phải chăng đây là lời cầu đẹp nhất cho những lúc chúng ta yếu đuối? Phải chăng đây là lời đẹp nhất để bắt đầu lại hành trình đức tin? Chúa không đòi chúng ta hoàn hảo, nhưng Chúa chỉ đòi chúng ta thật thà. Chúa cũng không tìm người mạnh, nhưng Chúa tìm người biết đặt niềm tin vào Ngài.
Đức tin của viên đại đội trưởng không phải thứ đức tin mơ hồ. Nhưng nó đi vào hành động, và được thể hiện bằng lòng thương dành cho người đầy tớ. Đó chính là đức tin có trái tim, có nhân tính, có sự liên đới với người đau khổ. Đức tin ấy là một minh chứng rằng lòng thương người là con đường chắc chắn để đến gần Chúa. Có khi chúng ta đi tìm Chúa bằng nhiều con đường phức tạp bằng lý thuyết, bằng nghi thức, bằng tìm hiểu giáo lý, bằng thắc mắc thần học. Nhưng đôi khi Chúa lại ở ngay trước mặt ta, trong một người yếu đuối, một người đau khổ, một người cần chúng ta yêu thương. Viên sĩ quan đã tìm thấy Chúa trong cơn đau của đầy tớ mình, và Chúa đã tìm đến ông qua chính vết thương ấy. Bất kỳ ai yêu thương, ai đem nỗi đau của người khác vào trong trái tim mình, người ấy đã bước một bước sâu vào Nước Trời.
Cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và viên đại đội trưởng không chỉ là một phép lạ chữa bệnh. Đó còn là một mạc khải về đức tin. Một người ngoại trở thành thầy dạy cho những người ở trong Nhà. Một người ngoài lề lại bước vào trung tâm mầu nhiệm Nước Trời. Không phải bằng công trạng, không phải bằng luật lệ, cũng không phải bằng hiểu biết. Mà bằng một trái tim biết thưa: “Con không xứng”. “Xin chỉ phán một lời”.
Trong thế giới hôm nay, ồn ào, rộn ràng, chia rẽ, tự mãn, đầy định kiến, … lời ấy vẫn vang lên như một con đường nhỏ bé, nhưng chắc chắn dẫn đến Chúa. Hôm nay, nếu Chúa nhìn vào lòng tin của chúng ta, Ngài có ngạc nhiên không? Ngài có thấy một tia sáng nhỏ nào đó để nói: “Chưa thấy đức tin nào như thế” như Ngài đã nói về viên đại đội trưởng? Hay Ngài chỉ thấy nơi chúng ta sự sợ hãi, tính toán, khô cứng? Nếu chúng ta còn yếu đuối, chúng ta có thể bắt đầu lại, ngay từ lời cầu quen thuộc mà Hội Thánh dạy chúng ta lặp lại mỗi ngày: “Lạy Chúa, con chẳng đáng…” Đó không phải là lời tự ti, mà là lời mở cửa thiên đàng. Đó là tiếng nói của lòng tin, là tiếng nói khiến trời cao xao động, là tiếng nói mà không một quyền lực nào trong trần gian có thể cãi lại, và tiếng nói ấy vẫn còn đang chờ vang lên trong trái tim của chúng ta hôm nay.