--- Tha thứ sẽ trở thành phép lạ của lòng tin ---
những điều con không thể
Có những ngày lòng trí của chúng ta như một cánh đồng bị giẫm nát. Niềm tin bị thử thách, tình yêu bị tổn thương, và tha thứ sẽ trở thành điều gì đó rất xa xỉ, dường như chỉ dành cho những người thánh thiện mà thôi. Nhưng chính giữa thực tế chông chênh ấy, Chúa Giêsu lại nói một điều khiến người nghe chùn lòng: “Nếu một người xúc phạm đến anh bảy lần trong một ngày, rồi bảy lần trở lại nói: ‘Tôi hối hận’, thì anh cũng phải tha cho nó” (Lc 17,4). Làm sao có thể tha thứ đến bảy lần trong cùng một ngày cho cùng một lỗi lầm? Câu hỏi ấy cũng chính là tiếng thở dài của các Tông đồ: “Thưa Thầy, xin thêm lòng tin cho chúng con” (Lc 17,5). Vì họ hiểu rằng, tha thứ không chỉ là một hành động luân lý, mà còn là một bước nhảy của đức tin. Và chính ở đó, Chúa Giêsu đã mở ra một chân trời mới. Tha thứ chính là phép lạ của lòng tin, là cây dâu bật rễ, ném xuống biển, điều tưởng chừng bất khả nhưng lại có thể khi chúng ta tin vào sức mạnh của Thiên Chúa.
Thế nhưng, trước khi nói về tha thứ, Chúa Giêsu lại bắt đầu bằng một lời cảnh báo nghiêm nghị: “Không thể không có những cớ làm cho người ta vấp ngã” (Lc 17,1). Câu nói ấy nghe qua có vẻ nghiêm khắc, nhưng lại rất thật với đời sống. Ai trong chúng ta chưa từng bị vấp ngã vì yếu đuối, vì tự ái, hay vì người khác? Chúa Giêsu không phủ nhận rằng thế giới này có những va chạm, những tổn thương, những bất công, … nhưng Ngài cảnh báo rằng, “khốn cho kẻ làm cớ cho người khác vấp ngã” (Lc 17,1). Một lời nói thiếu khôn ngoan, một hành động ích kỷ, một cái nhìn khinh thường cũng có thể là “cớ vấp ngã” cho người khác...
Sau khi nghe Chúa Giêsu nói về tha thứ, các Tông đồ không xin Ngài bớt yêu cầu, mà xin Chúa thêm lòng tin. Vì họ hiểu rằng, tha thứ không thể thực hiện bằng ý chí của con người, mà bằng ân sủng của Thiên Chúa. Và Chúa Giêsu đã trả lời bằng một hình ảnh rất kỳ lạ: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc’, nó cũng sẽ vâng lời anh em” (Lc 17,6). Hạt cải nhỏ bé, gần như vô hình, nhưng có sức sống mạnh mẽ. Đức tin thật, cũng vậy, không cần phải “to lớn” theo cảm xúc, mà cần sống động và kiên trì. Một đức tin nhỏ thôi, nhưng chân thật, đủ để tin rằng Thiên Chúa có thể làm điều lớn lao nơi sự yếu đuối của chúng ta cũng đủ để biến điều bất khả thành có thể.
Tha thứ cho người xúc phạm mình, tin tưởng giữa nghịch cảnh, giữ lòng hiền hậu giữa bất công, đó chính là cây dâu bật rễ, mọc giữa biển đời. Một phép lạ âm thầm nhưng có thật, nơi những tâm hồn biết phó thác. Chúa Giêsu không chỉ dạy tha thứ như một đức tính đạo đức, mà còn như một hành vi đức tin. Khi tha thứ, chúng ta đang nói với Thiên Chúa rằng: “Con tin rằng Ngài lớn hơn nỗi đau của con. Và con cũng tin rằng tình yêu của Chúa có thể chữa lành điều con không thể.”
Thế giới hôm nay đầy những tổn thương chưa được chữa lành, giữa vợ chồng, giữa cha mẹ và con cái, hay giữa những anh chị em trong cùng một cộng đoàn. Tha thứ dường như là điều cuối cùng người ta muốn làm, vì người ta sợ mất công lý, sợ bị coi là yếu đuối. Nhưng chỉ nơi lòng tin, chúng ta mới hiểu được rằng tha thứ không làm mất công lý, mà mở ra ơn cứu độ. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II dạy rằng: “Không có tha thứ, sẽ không có tương lai cho nhân loại.” Tha thứ, vì thế, chính là cách mà con người bước qua vực thẳm của hận thù để trở về với Thiên Chúa. Và mỗi lần chúng ta tha thứ, là mỗi lần cầu nối giữa đất và trời lại được hàn gắn thêm một chút.
Trong đời sống, có những vết thương người ta giấu rất kỹ, mặc dầu vẫn có nụ cười bên ngoài nhưng lòng thì rỉ máu. Tha thứ trong những hoàn cảnh ấy không còn là cảm xúc, mà là một chọn lựa. Chọn yêu thay vì oán hận, chọn bình an thay vì cay đắng. Tha thứ cũng còn là khi chúng ta từ chối để quá khứ định nghĩa tương lai của mình. Nghĩa là người biết tha thứ không phải là người quên, mà là người dám tin rằng tình yêu mạnh hơn vết thương. Và chính khi chúng ta trao đi sự tha thứ, chúng ta mới được giải thoát trước tiên khỏi gánh nặng của oán hờn. Giống như người mắc nợ trong dụ ngôn được tha món nợ khổng lồ, nhưng lại không chịu tha cho người mắc nợ mình ít hơn (x. Mt 18,23–35). Chúa Giêsu kể dụ ngôn ấy không phải để kết án, mà để nhắc nhớ chúng ta là người đã được tha trước tiên. Nếu Thiên Chúa không mỏi mệt tha thứ cho chúng ta, thì làm sao chúng ta có thể khước từ tha thứ cho anh chị em mình?
Tha thứ là con đường hai chiều. Khi chúng ta tha cho người khác, Thiên Chúa cũng mở lòng mà tha thứ cho chúng ta. Chúa Giêsu đã nói rõ trong Kinh Lạy Cha: “Xin tha tội cho chúng con, như chúng con cũng tha cho người có lỗi với chúng con.” Điều kiện ấy nghe qua tưởng nghiêm khắc, nhưng thật ra là một lời mời gọi nên giống Thiên Chúa. Chính trong tha thứ, chúng ta trở nên hình ảnh của Đấng đã yêu đến cùng. Chính trong lòng tin, chúng ta mới có thể tha thứ một cách trọn vẹn.
Tha thứ, chính vì thế, là chiếc cầu nối giữa con người và Thiên Chúa, nơi chúng ta vừa cảm nhận được lòng thương xót, vừa trao ban lòng thương xót. Khi con người biết tha thứ cho nhau, thế giới lại gần hơn với Nước Trời.
Giữa cuộc sống còn nhiều va chạm, lời cầu của các Tông đồ vẫn vang vọng: “Thưa Thầy, xin thêm lòng tin cho chúng con.” Xin thêm lòng tin để chúng ta dám sống nhân hậu trong thế giới đầy tính toán. Xin thêm lòng tin để chúng ta không sợ bị thiệt khi yêu mến, hay không nản lòng khi bị hiểu lầm. Xin thêm lòng tin để chúng ta dám tin rằng một hạt cải nhỏ bé vẫn có thể chuyển núi, và một cử chỉ tha thứ nhỏ thôi vẫn có thể làm rung động trời cao. Vì khi tin, chúng ta yêu. Và khi yêu, chúng ta sẽ tha thứ. Đó chính là con đường mà Chúa Giêsu đã đi, là con đường của Thánh Giá, nhưng cũng là con đường của phục sinh. Tha thứ không thay đổi quá khứ, nhưng thay đổi tương lai. Đức tin không xóa đi nỗi đau, nhưng cho chúng ta thấy được ý nghĩa của nó. Và tình yêu, khi đi cùng tha thứ sẽ trở thành dấu chỉ rõ ràng nhất của Nước Trời đang hiện diện giữa trần gian. Và đôi khi, chỉ cần một lời tha thứ chân thành cũng đủ làm dịu cả bầu trời. Bởi lẽ, nơi nào có tha thứ, nơi đó có Thiên Chúa.
Ước gì giữa những phức tạp và tổn thương của cuộc đời, chúng ta vẫn giữ được trong tim một hạt cải nhỏ bé của niềm tin đủ để tin rằng Thiên Chúa đang hiện diện trong từng vết thương, đang âm thầm biến những điều tưởng như vô vọng thành cơ hội để yêu thương và thứ tha. Ước gì mỗi khi đối diện với người làm cho chúng ta đau, chúng ta biết nhìn họ bằng ánh mắt của Chúa Giêsu, một ánh mắt không kết án, không oán trách, nhưng chỉ có lòng thương xót và cảm thông. Và ước gì trong từng lời nói, từng chọn lựa, từng bước đi mỗi ngày, chúng ta đều phản chiếu một chút dịu dàng của Thiên Chúa, Đấng vẫn không ngừng yêu thương và tha thứ cho chúng ta.
Nguyện chúc cho mỗi người chúng ta, trong hành trình sống đức tin, biết tin đủ để yêu và yêu đủ để tha thứ. Xin cho lòng của chúng ta luôn rộng mở, để dù có bị tổn thương, vẫn không khép lại trước tình yêu. Xin cho mỗi gia đình, mỗi cộng đoàn trở thành một mảnh đất của lòng tin và lòng thương xót, nơi con người không làm cớ cho nhau vấp ngã, nhưng nâng đỡ nhau đứng dậy và cùng bước đi trong bình an. Và nguyện xin cho mọi lời tha thứ của chúng ta hôm nay, dù nhỏ bé, vẫn được Thiên Chúa biến thành một hạt cải của Nước Trời, mọc lên giữa thế gian đầy bão tố để từ nơi ấy, tình yêu lại được nảy mầm, và bình an lại trở về trong từng trái tim.