--- Thiên Chúa mời gọi chúng ta trở về với điều cốt yếu ---
chúng ta mới có thể đứng vững trước mọi lời mời giả dối,
mọi biến cố rung chuyển,
hay mọi ngày tháng bất định
Có những thời khắc trong cuộc đời, chúng ta nhận ra rằng điều nguy hiểm nhất không phải là những biến cố lớn lao, hay những mất mát bất ngờ, hoặc những trận bão giông ập đến. Điều đáng sợ hơn, âm thầm hơn, chính là những lời mời gọi rất khẽ, rất nhẹ, và rất quen thuộc, những lời mời mà thoạt nhìn tưởng chừng là điều tốt đẹp, nhưng lại dẫn chúng ta xa dần cội nguồn của đức tin, xa dần Thiên Chúa, và xa dần chính mình.
Tin Mừng hôm nay gióng lên một hồi chuông: “Anh em hãy coi chừng kẻo bị lừa gạt” (Lc 21,8). Lời cảnh báo tưởng chừng như dành cho thời xưa, nhưng lại vang vọng một cách đau đáu giữa thế giới hôm nay, một thế giới đầy những tiếng nói, những thông tin, những triết lý, hay những lời hứa hẹn, … mà chỉ cần chúng ta lơ đãng một chút thôi, thì chúng ta sẽ bị cuốn đi lúc nào không hay. Và chính trong cơn hỗn loạn ấy, Thiên Chúa lại nhẹ nhàng mời gọi chúng ta trở về với điều cốt yếu.
Ngày nay, chúng ta sống trong một thế giới ngập tràn ánh sáng: ánh sáng từ màn hình, ánh sáng từ quảng cáo, ánh sáng từ những “cơ hội”, và ánh sáng từ những lời hứa ngọt ngào về thành công, giàu sang, sự phát triển bản thân, hay thậm chí là những lời hô hào nhân danh những lý tưởng thiêng liêng. Nhưng không phải ánh sáng nào cũng là ánh sáng thật. Có những thứ ánh lên lấp lánh chỉ để che đi sự trống rỗng bên trong. Cũng có những lời mời gọi mang vỏ bọc đạo đức nhưng lại dẫn chúng ta đến kiêu ngạo và tự mãn. Hay cũng có những triết lý nói về tự do nhưng thật ra biến chúng ta thành nô lệ cho bản năng và dục vọng. Và cũng có những “thần tượng” được tô vẽ như những bậc thầy của cuộc đời, nhưng lại mời gọi chúng ta rời xa con đường của thập giá.
Chúa Giêsu đã quá rõ điều ấy. Ngài biết con người dễ bị cuốn vào những điều sặc sỡ bề ngoài, Ngài biết chúng ta dễ bị thao túng bởi những lời lẽ hoa mỹ, và Ngài cũng biết chúng ta dễ chạy theo những thần tượng mà chúng ta tưởng là đang dẫn dắt mình, nhưng thực ra chỉ kéo chúng ta ra khỏi bàn tay của Thiên Chúa. Vì thế, Ngài nói với chúng ta hôm nay cũng một cách tha thiết như ngày xưa: “Anh em chớ có theo họ” (Lc 21,8).
Chúng ta thường nghĩ lời mời giả dối chỉ đến từ bên ngoài: từ thế gian, từ truyền thông, từ những xu hướng nhất thời. Nhưng đôi khi, chúng lại xuất hiện âm thầm ngay trong lòng mình, đó chính là:
(1) Đến từ nỗi sợ: Nỗi sợ khiến chúng ta dễ tin những gì mang lại cảm giác an toàn tức thì. Chúng ta đi theo những điều “nhanh, gọn, dễ”, dù biết rằng những điều sâu xa thì không thể rút ngắn bằng vài công thức thành công.
(2) Đến từ khát khao được công nhận: Ai cũng muốn được yêu, được thấy, hay được đánh giá cao. Và chính nhu cầu đó khiến chúng ta dễ chạy theo đám đông, và dễ bị dẫn dắt bởi những tiêu chuẩn mà thế gian tung hô.
(3) Đến từ sự mệt mỏi trong hành trình sống đạo: Khi cầu nguyện trở nên khô khan, khi việc sống đạo đòi hỏi sự hy sinh, hay khi thập giá trở nên nặng nề, thì chúng ta dễ nghe theo một tiếng nói thì thầm: “Không cần cố quá đâu, Chúa hiểu mà…” Hay: “Chỉ cần giữ đạo bề ngoài là được rồi…”
(4) Đến từ cơn cám dỗ tinh vi của sự đạo đức giả: Đây là điều nguy hiểm nhất. Khi chúng ta bắt đầu nghĩ rằng mình đủ tốt, đủ ngoan, hay đủ thánh thiện, … thì đó là lúc chúng ta dễ nghe theo lời mời gọi tự tôn vinh bản thân hơn là tôn vinh Thiên Chúa.
Như vậy, lời mời gọi giả dối không luôn ầm ầm, rầm rộ. Nhiều khi nó rất nhỏ, rất êm. Nó bước vào tâm hồn của chúng ta như một làn gió nhẹ, khiến chúng ta không nhận ra rằng mình đang rời xa điều cốt yếu của đức tin.
Chúa Giêsu không chỉ cảnh báo, nhưng Ngài còn chỉ cho chúng ta điều cốt yếu là: Hãy đứng vững trong niềm tin, niềm tin vào chính Ngài. Không phải tin vào những lời tiên tri thời cuộc, những lời tiên đoán ngày tận thế, những phong trào thiêng liêng nhất thời, hay những lời rao giảng về thành công hay những con đường “đạo đức dễ dãi”. Điều cốt yếu là tin rằng Thiên Chúa vẫn đang hiện diện. Tin rằng Ngài vẫn dẫn dắt. Và tin rằng tình yêu mạnh mẽ hơn mọi hỗn loạn.
Chúa Giêsu nói về chiến tranh, loạn lạc, động đất, đói kém, ôn dịch, … những điều con người vẫn đang chứng kiến hôm nay. Nhưng Ngài không nói đến để gieo sợ hãi., mà Ngài nói để nhắc cho chúng ta một điều sâu xa, đó là khi những gì bên ngoài lung lay, thì chính là lúc bên trong của chúng ta được thức tỉnh. Để không bị cuốn vào những lời mời giả dối, chúng ta cần tập sống theo một số nghệ thuật thiêng liêng, để sống tỉnh thức trong ánh sáng của Thiên Chúa.
(1) Tỉnh thức để phân định: Có lẽ trong đời sống thiêng liêng, không có điều gì quan trọng hơn khả năng nhận ra đâu là tiếng của Chúa và đâu là những lời thì thầm che giấu bóng tối. Tiếng của Chúa thường đến trong sự bình an, trong một chuyển động nội tâm hướng về điều thiện, hay trong sự tự do không bị áp lực. Còn tiếng của thế gian thì thường ồn ào, thúc ép, hứa hẹn kết quả nhanh. Tiếng của bản năng yếu đuối lại kéo chúng ta về những điều dễ dãi, thoải mái, ít thách đố. Phân định, vì thế, là học cách sống chậm lại để nhìn thấy sự chuyển động thật của tâm hồn.
(2) Tỉnh thức để không phản ứng theo nỗi sợ: Nỗi sợ luôn là thứ bóp méo mọi sự thật. Khi sợ, chúng ta phóng đại điều nhỏ, làm mờ điều lớn, và dễ tin vào điều không thật. Nỗi sợ khiến chúng ta đóng cửa tâm hồn, thu mình lại, đánh mất tự do nội tâm. Nhưng niềm tin lại làm điều ngược lại. Nó mở ra, soi sáng, dẫn đường. Người tin Chúa không phải là người không sợ, nhưng là người biết không để nỗi sợ quyết định hướng đi của mình. Họ biết đứng lại, hít thở, trao nỗi sợ ấy vào tay Chúa và tiếp tục bước tới trong bình an.
(3) Tỉnh thức để không chạy theo đám đông: Đám đông luôn mang lại cảm giác an toàn. Khi chúng ta thấy nhiều người cùng đi một hướng, chúng ta dễ tin rằng đó là con đường đúng. Nhưng Tin Mừng cho thấy con đường của Chúa Giêsu lại thường vắng vẻ, nghèo nàn, đầy thập giá và không mấy ai lựa chọn. Đi theo đám đông chưa bao giờ là thước đo cho sự thật. Đôi khi đám đông chỉ chạy theo cảm xúc, theo trào lưu, hay theo sức thuyết phục nhất thời của những điều bề mặt. Chúa không bao giờ kêu gọi chúng ta sống theo cảm tính của số đông. Nhưng Ngài mời chúng ta bước vào con đường hẹp, con đường của người biết chọn lựa theo lương tâm, theo sự thật, và theo ánh sáng của Lời Chúa, dù không ai ủng hộ, dù phải bước một mình.
(4) Tỉnh thức để nghe tiếng Chúa thay vì tiếng ồn: Chúng ta đang sống trong một thời đại mà tiếng ồn không chỉ nằm bên ngoài, nhưng còn nằm trong lòng. Những thông báo dồn dập, những lời bình luận, những ý kiến, những dòng thông tin không ngừng cuộn vào trí óc khiến chúng ta khó nghe thấy bất cứ điều gì sâu xa. Tiếng Chúa thì lại ngược hẳn: Nhẹ nhàng. Không giật gân. Không áp lực. Không đòi hỏi chúng ta phải chạy theo để khỏi lỡ mất điều gì. Cũng không hứa hẹn thành công nhanh. Nhưng tiếng Chúa luôn là tiếng mời gọi: “Hãy đến và ở lại. Hãy tin và đừng sợ. Hãy yêu và đừng đóng cửa lòng”, …
(5) Tỉnh thức để quay về điều cốt yếu mỗi ngày: Có những điều chúng ta biết là quan trọng, nhưng lại dễ quên nhất như việc cầu nguyện, đọc Lời Chúa, bác ái, chia sẻ, hy sinh, tha thứ, … Chúng không hào nhoáng, không khiến chúng ta nổi bật, không làm cho chúng ta kết quả tức thì. Nhưng chính những điều âm thầm ấy lại giữ cho tâm hồn của chúng ta đứng vững. Thế giới đổi thay mỗi ngày, đôi khi chóng mặt. Nhưng những giá trị cốt yếu ấy không bao giờ thay đổi. Chúng giống như rễ sâu dưới lòng đất: không ai thấy, nhưng nuôi sống cả thân cây. Tỉnh thức để trở về điều cốt yếu, vì thế, là chọn cầu nguyện dù chỉ vài phút, nhưng là thật lòng. Mở Lời Chúa dù chỉ một đoạn, nhưng để lời ấy chạm vào mình. Làm một việc bác ái nhỏ, nhưng với cả một trái tim. Vác thập giá thường ngày, nhưng với niềm hy vọng. Hay yêu thương chân thật, dù không ai biết đến. Khi chúng ta sống những điều ấy, chúng ta sẽ đứng vững trước mọi biến động. Và tâm hồn của chúng ta sẽ có một sự bình an mà thế gian này không thể lấy đi.
Trong mọi lời cảnh báo, Chúa Giêsu không khiến chúng ta sợ, nhưng đánh thức chúng ta. Ngài không đe dọa, nhưng yêu thương. Ngài cũng không kéo chúng ta vào hoảng loạn, nhưng mời gọi chúng ta trở về sự thật, sự khiêm nhường và sự tin tưởng. Trở về với điều cốt yếu nghĩa là trở lại với mối tương quan cá vị với Chúa. Trở về với tình yêu nguyên tuyền ban đầu. Trở về với sự tự do của người sống trong ơn nghĩa Chúa. Và trở về với niềm hy vọng mà không biến cố nào có thể đánh mất. Thiên Chúa không muốn chúng ta sống trong sợ hãi. Nhưng Ngài muốn chúng ta sống trong sự thật. Và sự thật ấy là Ngài đang ở đây, Ngài đang dẫn dắt, và Ngài đã thắng thế gian.
Ngày nay, chúng ta không chỉ đối diện với chiến tranh hay thiên tai. Nhưng chúng ta còn đối diện với một dạng hỗn loạn tinh thần. Một dạng bão tố bên trong. Một sự nhiễu loạn khiến chúng ta khó phân biệt thật – giả, ánh sáng – bóng tối, điều tốt – điều tốt giả. Chính vì thế, Chúa Giêsu mới nói: “Hãy coi chừng”. Không phải coi chừng người khác. Nhưng coi chừng chính trái tim của mình. Đôi khi chúng ta bị lừa gạt không phải vì ai đó quá giỏi, mà vì chúng ta đã quá nôn nóng, quá vội vàng, hay quá khát khao điều gì đó đến mức mà chúng ta chấp nhận tin vào điều dễ nghe nhất.
Hôm nay, Chúa mời gọi chúng ta trở về. Trở về với sự tĩnh lặng. Trở về với điều cốt yếu. Trở về với Đấng không bao giờ thay đổi. Và chỉ khi đặt lòng mình vào trong tay Thiên Chúa, chúng ta mới có thể đứng vững trước mọi lời mời giả dối, mọi biến cố rung chuyển, hay mọi ngày tháng bất định. Vì Thiên Chúa không kêu gọi chúng ta hoảng loạn, nhưng Ngài kêu gọi chúng ta tin tưởng. Ngài cũng không kêu gọi chúng ta chạy theo ánh sáng giả, nhưng Ngài kêu gọi chúng ta sống trong ánh sáng thật. Và Ngài cũng không kêu gọi chúng ta sợ hãi, nhưng Ngài kêu gọi chúng ta trở về: về với Ngài, về với điều cốt yếu, và về với chính mình.