Chọn yêu thương hơn lề luật
Có những lúc trong cuộc đời, chúng ta đứng giữa hai con đường, một bên là “điều đúng luật”, bên kia là “điều đúng lòng”. Có những khi, với một cử chỉ yêu thương có thể đem lại bình an cho ai đó, nhưng chúng ta lại do dự vì sợ “không đúng quy định”. Cũng có những lúc chúng ta thấy một người đau khổ, nhưng thay vì đến gần, chúng ta lùi lại, nấp sau những nguyên tắc, như thể luật lệ có thể che đi trái tim yêu thương của mình. Thế nhưng, tình yêu đích thực là tình yêu đến từ Thiên Chúa, không sợ vượt qua những giới hạn đó. Tình yêu đích thực đó không chống lại luật lệ, nhưng đi xa hơn lề luật; không hủy bỏ điều phải, nhưng hoàn tất điều thiện bằng lòng nhân ái. Như lời của thánh Phaolô nhắc nhở: “Yêu thương là chu toàn Lề Luật” (Rm 13,10). Tình yêu ấy không chỉ chữa lành thân xác, mà còn chữa lành cả những tâm hồn đã khô cứng trong sợ hãi, trong định kiến, hay trong những lề luật mất tình người. Tình yêu ấy mời gợi chúng ta can đảm bước ra khỏi sự an toàn của “cái đúng”, để sống cái “đẹp” và cái “thiện” của một con tim biết cảm, và biết thương.
Trong thế giới hôm nay, nơi mà người ta dễ phán xét hơn là cảm thông, dễ lên án hơn là xót thương, thì tình yêu chữa lành sẽ trở thành một lời mời gọi khẩn thiết. Bởi nếu không có lòng thương xót, mọi quy tắc đều trở nên trống rỗng; và nếu không có tình yêu, thì mọi việc làm đạo đức đều chỉ là những âm vang vô hồn.
Trái tim lớn hơn lề luật
Trong cuộc sống, có những lúc chúng ta bắt gặp mình đang đối diện với người khác như một “vấn đề” cần được giải quyết, chứ không phải là một con người cần được yêu thương. Khi đó, chúng ta vô tình biến những giới hạn, những quy tắc và những tập tục thành những bức tường ngăn cách, thay vì là những chiếc cầu để đến gần nhau hơn. Chúa Giêsu, Đấng mang trái tim của Thiên Chúa đã chọn phá vỡ những bức tường ấy. Ngài không hủy bỏ Lề Luật, nhưng mặc cho nó một linh hồn mới, đó là linh hồn của tình yêu. Ngày Sabát vốn được dành để nghỉ ngơi và thờ phượng, nhưng chính vào ngày ấy, Chúa lại chọn hành động để chữa lành. Vì đối với Ngài, yêu thương không chờ đến ngày khác, và cứu người không thể bị hoãn lại bởi bất cứ điều luật nào.
Hình ảnh Chúa Giêsu cúi xuống trước một người đau yếu, giữa những ánh mắt dò xét của những người Pharisêu, thật mạnh mẽ. Không lời biện minh, không sợ hãi, chỉ có lòng xót thương thúc đẩy hành động. Ở đó, chúng ta thấy tình yêu trở thành chuẩn mực cao nhất, chuẩn mực của một trái tim biết cảm thông, và biết đặt con người lên trên mọi luật lệ. Tình yêu chữa lành của Chúa Giêsu, vì thế, không chỉ giải thoát người bị đau bệnh, mà còn chữa lành cả những tâm hồn đang bị trói buộc bởi sự cứng lòng. Ngài mời gọi họ, và cả chúng ta hôm nay nữa, ra khỏi nỗi ám ảnh của “cái đúng” để đi vào sự sống của “cái thật”: thật lòng yêu, thật lòng thương, và thật lòng nhìn thấy phẩm giá nơi mỗi con người.
Chọn sống yêu thương
Tình yêu chữa lành không phải là điều xa vời, nó bắt đầu từ những điều nhỏ bé nhất trong đời sống hằng ngày, nơi chúng ta có thể chọn yêu thương thay vì phán xét, chọn cảm thông thay vì giữ khoảng cách. Trong gia đình: Khi một người thân làm cho chúng ta bị tổn thương, tình yêu chữa lành không tìm cách “phân định ai đúng, ai sai”, mà tìm cách nối lại nhịp cầu đã gãy bằng lời tha thứ. Như Đức Thánh Cha Phanxicô dạy: “Gia đình là bệnh viện đầu tiên của con người, nơi vết thương được chữa lành bằng sự dịu dàng” (Amoris Laetitia, 321). Trong cộng đoàn và nơi làm việc: Tình yêu chữa lành thể hiện khi chúng ta biết đặt nhân vị lên trên nguyên tắc. Có khi chỉ cần một sự cảm thông, hay một cái nhìn hiểu biết cũng đủ giúp người khác tìm lại niềm tin vào chính mình. Và trong đức tin: Yêu thương không loại trừ luật lệ, nhưng làm cho lề luật trở nên sống động. Như Chúa Giêsu dạy: “Ngày Sabát được làm ra cho con người, chứ không phải con người vì ngày Sabát” (Mc 2,27). Luật là để phục vụ con người, chứ không để đè nặng lên họ. Khi chúng ta quên điều đó, luật lệ sẽ trở thành xiềng xích, còn lòng thương xót mới chính là cánh cửa giải thoát.
Vì thế, sống tình yêu chữa lành không phải là bỏ qua mọi giới hạn, nhưng là để cho tình yêu dẫn dắt cách mà chúng ta áp dụng những giới hạn đó. Nó có thể giúp chúng ta nhìn xa hơn cái bề ngoài của hành vi, để chạm đến nỗi đau, nỗi sợ, hay vết thương ẩn sâu bên trong người khác. Và chính khi đó, chúng ta mới trở thành khí cụ của lòng thương xót, như đôi tay, đôi mắt và con tim của Chúa Kitô giữa đời. Như thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã dạy một câu rất đẹp rằng: “Thế giới hôm nay không thiếu những người nói về luật, nhưng thiếu những người sống nhân hậu” (Bài giảng tại Ba Lan, 1999). Thật vậy, chỉ có tình yêu mới chữa lành được thế giới, chứ không phải luật lệ hay lý luận.
Trở nên người gieo yêu thương
Khi nhìn lại đời mình, chúng ta nhận ra rằng ai trong chúng ta cũng mang những vết thương, có khi do người khác gây ra, có khi do chính chúng ta tự làm. Và vì thế, chúng ta cần được chữa lành, và cũng được mời gọi trở thành người mang sự chữa lành đó đến cho người khác. Tình yêu chữa lành bắt đầu khi chúng ta dừng lại để lắng nghe. Biết nghe nỗi đau khổ của người khác, biết nghe cả sự im lặng của họ, và đôi khi đó là ngôn ngữ của một trái tim đang kiệt sức. Nó tiếp tục khi chúng ta biết cúi xuống, không phải để thương hại, mà để đồng cảm. Không có hành động yêu thương nào là nhỏ bé nếu nó được thực hiện bằng cả trái tim.
Chúa Giêsu đã từng cúi xuống để rửa chân cho các môn đệ (x. Ga 13,5), Ngài chạm đến những người phong cùi (x. Mc 1, 41-42; Mt 8,3; Lc 5,13), đụng vào người mù (x. Ga 9, 6-7; Mc 8,23). Những cái chạm ấy không chỉ làm lành bệnh, mà còn trao lại phẩm giá. Học nơi Ngài, chúng ta cũng được mời gọi “chạm” đến những vùng bị loại trừ của cuộc đời, nơi có người bị bỏ quên, bị kết án, hay bị cô lập. Hãy nhớ rằng yêu thương không luôn được người khác đón nhận, nhưng nó luôn sinh hoa trái trong lòng người trao tặng. Một hành động nhỏ của lòng thương xót có thể là khởi đầu của một phép lạ, và không phải phép lạ của sự ngoạn mục, mà là phép lạ của sự bình an.
Nên một tình yêu
Có những ngày, cuộc sống giống như một phiên tòa, nơi mà ai ai cũng sẵn sàng cầm luật để xét xử người khác. Nhưng Chúa Giêsu, vị Thẩm phán nhân từ, lại đến để chữa lành chứ không kết án, để yêu thương chứ không loại trừ. Ngài chọn trái tim hơn là quy tắc, chọn con người hơn là luật lệ. Tình yêu chữa lành không dễ sống, vì nó đòi hỏi chúng ta phải “bị thương” để có thể cảm được nỗi đau của người khác, và phải “mất” để người khác được “sống”. Đó chính là con đường của Tin Mừng, con đường của một trái tim biết yêu như Chúa đã yêu.
Ước chi mỗi ngày, chúng ta biết cầu xin cho mình có một trái tim biết cảm thương, biết dừng lại trước nỗi đau khổ của người khác, và biết yêu thương hơn là phán xét. Ước chi chúng ta có đôi tay biết đỡ nâng, đôi mắt biết nhìn bằng lòng nhân, và đôi môi biết nói lời ủi an. Và cũng ước chi, qua từng cử chỉ yêu thương nhỏ bé, Chúa Giêsu, Đấng chữa lành có thể tiếp tục chạm đến thế giới này qua chính chúng ta. Vì chỉ có tình yêu mới làm cho thế giới được chữa lành. Và chỉ có một con tim biết yêu mới có thể giữ được ánh sáng của Thiên Chúa giữa đêm tối nhân gian.
Nguyện chúc cho chúng ta, những người đang bước đi giữa bao quy tắc, luật lệ và giới hạn của đời sống hôm nay, vẫn giữ được trong tim một ngọn lửa yêu thương không hề tắt, và một ngọn lửa dám chọn cảm thông hơn là phán xét, dám chọn chữa lành hơn là kết án, và dám chọn yêu thương hơn là chỉ giữ luật, để trong mỗi ngày sống, chúng ta biết trở nên khí cụ của tình yêu chữa lành, nơi lời nói mang lại sự bình an, nơi cử chỉ gieo niềm hy vọng, và nơi sự hiện diện trở thành dấu chỉ của lòng thương xót của Thiên Chúa. Và nguyện chúc cho chúng ta không bao giờ mệt mỏi trong việc yêu thương, dù có khi tình yêu ấy không được đáp lại, vì chính trong những bước đi âm thầm ấy, chúng ta được nên giống Chúa Giêsu là Đấng đã chọn yêu thương hơn là giữ luật, và đã chữa lành thế giới bằng chính trái tim biết cảm thương của Ngài.