--- Niềm vui lớn lao dành cho người bé mọn ---
lại không bỏ chín mươi chín con kia
mà đi tìm con chiên lạc sao?
Trong những buổi chiều vàng nhẹ buông xuống triền đồi, khi mặt trời dường như dừng lại để gửi chút ánh sáng cuối cùng trên mặt đất, người ta có thể nhìn thấy bóng dáng của người mục tử băng qua những lối mòn phủ đầy cỏ dại. Trên vai người là cây gậy gỗ mộc mạc, dưới chân là những bước đi kiên nhẫn, còn trong mắt là sự tìm kiếm miệt mài không mỏi. Đôi lúc, gió thổi lên mùi đất ẩm, tiếng chim gọi bầy vang lên từ xa, nhưng người mục tử vẫn lặng lẽ đi trong sự thinh lặng sâu thẳm. Bởi trong lòng người có một điều quan trọng hơn tất cả những điều khác, đó là con chiên lạc đang ở nơi nào đó giữa rừng núi mịt mù.
Hình ảnh ấy, thật ra, không chỉ là một cảnh tượng bình thường của một đời sống nơi thảo nguyên. Nhưng đó là hình ảnh ẩn sâu trong trái tim của Chúa Giêsu, Đấng đã kể lại dụ ngôn “một trăm con chiên” như một khung cửa mở ra Trái Tim của Ngài: “Ai có một trăm con chiên mà có một con đi lạc, lại không bỏ chín mươi chín con kia mà đi tìm con chiên lạc sao?” (Mt 18,12). Đó không chỉ là câu chuyện về một con vật bị thất lạc, mà đó còn là mặc khải về Tình Yêu của Người Mục Tử, tình yêu luôn lên đường, không chần chừ, không tính toán, luôn đi tìm kẻ nhỏ bé và yếu đuối nhất.
Ngày nay, giữa cuộc sống nhộn nhịp và đầy toan tính, tình yêu ấy dường như xa lạ. Con người thường đo giá trị theo số đông, theo hiệu quả, hay theo mối tương quan “được – mất”. Nhưng Tin Mừng hôm nay hé mở một quy luật đảo ngược của Nước Trời, đó là đối với Thiên Chúa, một người bé mọn cũng có giá trị bằng cả một thế giới. Ngài không nói rằng: “Ta hài lòng vì chín mươi chín con chiên còn lại”, nhưng Ngài nói rằng Người mục tử vui mừng hơn vì con chiên bị lạc được tìm thấy (x. Mt 18,13).
Lạ lùng thay, một con chiên bị lạc cũng đủ để làm giao động trái tim của Thiên Chúa. Ở đó, một linh hồn bé nhỏ cũng đủ để làm rung chuyển niềm vui của trời cao, và một người tội lỗi trở về cũng đủ để “cả triều thần Thiên Chúa hoan hỉ” (x. Lc 15,10). Thần học gia Hans Urs von Balthasar từng nói rằng: “Thiên Chúa không yêu theo số lượng, nhưng Ngài yêu bằng trái tim”, mà trái tim đó thì chỉ biết tìm kiếm những điều mình yêu mến. Bởi thế, con đường của Thiên Chúa luôn là lối nhỏ, lối dành cho “những kẻ bé mọn”, những người bị gạt ra lề, những người không còn gì ngoài sự đổ nát của bản thân. Và lối nhỏ ấy luôn là lối của yêu thương, nơi người mục tử kiên nhẫn bước đi trong bóng tối, chỉ vì một con chiên. Vì vậy, khi nói: “Cha của anh em không muốn cho một ai trong những kẻ bé mọn này phải hư vong” (Mt 18,14), Chúa Giêsu đã cho chúng ta thấy thái độ nội tâm của Người Mục Tử thật, là Thiên Chúa không bao giờ chấp nhận mất một ai.
Có những đêm người mục tử bước đi giữa núi rừng mờ sương, chân đá vào sỏi, mồ hôi hòa lẫn bụi đường. Cũng thế, Thiên Chúa không tìm kiếm chúng ta trong những hoàn cảnh thuận tiện, nhưng trong những vùng tối nhất của trái tim, nơi chúng ta thất vọng về chính mình, nơi chúng ta thấy mình lạc hướng, nơi chúng ta tưởng mình không đáng được yêu, hay nơi chúng ta trốn chạy khỏi ân sủng vì mặc cảm tội lỗi. Gương mặt của Người Mục Tử không xuất hiện khi chúng ta thành công, nhưng lại hiện ra rõ nhất khi chúng ta lạc lối. Thánh Grêgôriô Cả khẳng định rằng: “Người mục tử thật là người đi vào bóng tối để tìm kẻ lầm lạc, và mang ánh sáng của Thiên Chúa vào nơi đó”. Đó là điều mà Chúa Giêsu đã làm trong suốt sứ mạng của mình. Ngài đã tìm Matthew ở bàn thu thuế, đã tìm Phêrô trong nỗi sợ hãi và chối Thầy, đã tìm người đàn bà ngoại tình trong nỗi thất vọng, đã tìm Giakêu trên cây sung, và Ngài đã tìm người trộm lành ngay cả giờ cuối cuộc đời. Tình yêu ấy không so sánh, không đòi điều kiện, nhưng chỉ biết đi tìm.
Tin Mừng nói rằng người mục tử “vui mừng hơn” vì con chiên được tìm thấy (x. Mt 18,13). Vui mừng hơn, một cụm từ nhỏ nhưng hé lộ bí mật lớn của Trái Tim Thiên Chúa. Thường khi đọc dụ ngôn, chúng ta nghĩ niềm vui lớn nhất là ở phía “chín mươi chín con chiên”. Nhưng Chúa Giêsu lại nhấn mạnh đến một niềm vui khác, là niềm vui của việc tìm thấy điều đã mất. Đó là niềm vui không đến từ thành tích, không đến từ con số, cũng không đến từ những gì hoàn hảo, mà đến từ tình yêu biết nâng một kẻ yếu đuối dậy. Cả Thiên Đàng không tổ chức một lễ hội cho “những người không lạc”, nhưng mở hội mừng cho một kẻ trở về. Thánh Augustinô đã từng trải nghiệm điều này sâu sắc: “Chúa yêu con như thể chỉ mình con hiện hữu trên đời”. Và đó cũng chính là lý do Chúa Giêsu nói về “niềm vui lớn lao dành cho người bé mọn”. Vì Thiên Chúa không nhìn chúng ta từ trên nhìn xuống, nhưng cúi xuống, bế chúng ta lên trên vai mình, như người mục tử ôm lấy con chiên lạc, để trái tim của Ngài chạm vào trái tim của chúng ta.
Có những “con chiên lạc” không lang thang giữa rừng núi, nhưng lang thang trong chính tâm hồn của mình: là người trẻ mất phương hướng trong thế giới ồn ào, là người cha kiệt sức giữa những lo toan cơm áo, là người mẹ lạc lối vì chán nản và cô đơn, là người tu sĩ mệt mỏi giữa sứ vụ dài ngày, là người cao tuổi cảm thấy bị lãng quên, hay là người tội lỗi cảm thấy mình không còn xứng đáng để trở về. Tất cả họ đều được Thiên Chúa gọi là “những kẻ bé mọn”, không phải vì họ tầm thường, nhưng vì họ bé nhỏ trong đau khổ, trong yếu đuối, và trong nhu cầu cần được yêu thương. Và chính họ là đối tượng ưu tiên của Người Mục Tử.
Thiên Chúa không tìm chúng ta để giữ chúng ta cho riêng mình, nhưng để chúng ta cũng biết đi tìm người khác. Vì thế, yêu thương như Người Mục Tử không phải là chuyện xa vời. Đó có thể là một lời thăm hỏi với người đang buồn, là một sự kiên nhẫn với người dễ làm chúng ta bực bội, là một sự tha thứ cho người làm cho chúng ta đau, là một sự quan tâm dành cho người bị bỏ rơi, hay đó cũng có thể một ánh nhìn dịu dàng dành cho người lầm lỗi. Không ai trở về với Chúa mà không nhờ tình yêu của một người mục tử nào đó. Có thể chúng ta không có gậy mục tử, nhưng chúng ta có một trái tim, và chính trái tim đó có thể dẫn ai đó trở về.
Cuối cùng, hành trình của “người chiên lạc” không kết thúc trong tội lỗi, nhưng trong vòng tay hân hoan của Người Mục Tử. Không phải sự xét đoán, không phải sự trách móc, cũng không phải sự thất vọng. Nhưng là niềm vui, niềm vui lớn hơn cả niềm vui của chín mươi chín con chiên.
Ước gì hôm nay, khi nghe dụ ngôn ấy, mỗi người chúng ta có thể bước xuống khỏi những con đường quen thuộc và thầm thĩ: “Lạy Chúa, con bé mọn, xin cho con được tìm thấy”. Và nếu có ai đó đang lạc lối quanh chúng ta, xin cũng cho chúng ta trở thành lối nhỏ, trở thành ánh đèn, trở thành nhịp đập của trái tim của người mục tử, để họ tìm được đường trở về. Vì cuối con đường ấy không phải là một khoảng trống mịt mù, nhưng là một khuôn mặt hiền từ của Đấng luôn đi tìm, và là trái tim biết vui mừng vì một người bé mọn được tìm thấy.