Khi con người gặp được Thiên Chúa
họ không chỉ được chữa lành,
mà còn được tái tạo,
được trả lại vẻ đẹp nguyên thủy của mình,
là vẻ đẹp của một trái tim biết lắng nghe,
biết yêu thương và biết nói lời sự sống
Giữa một thế giới ồn ào chưa từng có, con người dường như nghe thấy mọi thứ nhưng lại không thật sự lắng nghe điều gì. Âm thanh vây bủa từ sáng đến tối: tin tức, mạng xã hội, ý kiến, tranh luận, phán xét. Tai luôn mở, nhưng trái tim lại dần khép kín. Người ta nói rất nhiều, bộc lộ rất nhiều, nhưng lại hiếm khi để cho mình được chạm đến. Và chính trong bối cảnh ấy, trang Tin Mừng theo thánh Máccô hôm nay (x. Mc 7, 31-37) vang lên như một lời thì thầm của Thiên Chúa, đó là hãy để Thiên Chúa mở lại trái tim, để chúng ta thật sự gặp được Ngài.
Người ta đem đến cho Đức Giêsu một người vừa điếc vừa ngọng. Một con người không nghe được và cũng không thể nói trọn vẹn. Hình ảnh ấy không chỉ nói về một khuyết tật thể lý, mà còn là biểu tượng sâu xa của thân phận con người khi bị cắt đứt khỏi tương quan. Không nghe được tiếng người khác, không diễn đạt được chính mình, người ấy sống trong một sự cô lập âm thầm. Đó là nỗi đau không dễ thấy, nhưng gặm nhấm từ bên trong. Và cũng chính đó là tình trạng thiêng liêng của không ít con người hôm nay: tai đầy ắp thông tin nhưng không còn nghe được tiếng Chúa; môi miệng nói rất nhiều, nhưng lời nói thiếu sự sống vì không phát xuất từ một trái tim đã được lắng nghe và chữa lành.
Kinh Thánh nhiều lần nhắc nhở rằng căn bệnh nguy hiểm nhất của con người không phải là không nghe được bằng tai, mà là không nghe được bằng tim. Ngôn sứ Êdêkien đã nói đến một trái tim chai đá cần được thay bằng trái tim bằng thịt (x. Ed 36,26) . Thánh Phaolô thì xác tín: “Đức tin phát xuất từ việc lắng nghe” (Rm 10,17) . Khi con người không còn lắng nghe, đức tin dần khô cạn, và Thiên Chúa trở thành một ý niệm xa lạ, thay vì là Đấng đang sống và đối thoại. Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không chữa lành người đàn ông ấy ngay giữa đám đông. Tin Mừng ghi rất tinh tế: Người kéo riêng anh ta ra khỏi đám đông (x. Mc 7,33) . Thiên Chúa không thích phô trương. Ngài không làm phép lạ để gây ấn tượng. Ngài biết rằng những vết thương sâu nhất của con người không thể được chữa lành trong ồn ào. Muốn gặp được Thiên Chúa, con người phải chấp nhận để mình được kéo ra khỏi đám đông, khỏi những tiếng nói áp đảo, khỏi cả những vai diễn quen thuộc, để ở lại một mình với Ngài. “Hãy biết rằng Ta là Thiên Chúa” (Tv 46,11) , chỉ trong thinh lặng, con người mới thật sự “biết”, không phải bằng lý trí, mà bằng trái tim biết lắng nghe.
Rồi Đức Giêsu chạm đến người đàn ông ấy. Người đặt ngón tay vào tai anh, bôi nước miếng vào lưỡi anh (x. Mc 7,33) . Những cử chỉ rất gần gũi, rất “đời”, rất người. Thiên Chúa không chữa lành từ xa bằng mệnh lệnh lạnh lùng. Ngài chạm vào đúng nơi đau đớn, đúng nơi bị tắc nghẽn. Trái Tim của Thiên Chúa không sợ đụng đến những vùng tổn thương nhất của con người. Và rồi, Đức Giêsu ngước mắt lên trời và thở dài. Cái thở dài ấy không phải là mệt mỏi, mà là tiếng thở dài của lòng thương xót, của Trái Tim của Thiên Chúa đang đau vì thấy con người bị đóng kín, bị câm điếc ngay trong chính khả năng yêu thương và đón nhận của mình. Đó là tiếng vọng của lời ngôn sứ Isaia: “Dân này kính Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì xa Ta” (Is 29,13).
Sau cùng, Đức Giêsu thốt lên một lời ngắn gọn nhưng đầy quyền năng: “Épphatha – Hãy mở ra!” (Mc 7,34). Lời ấy không chỉ mở tai thể lý của người đàn ông, mà còn mở ra một chân trời mới cho nhân loại. Hãy mở ra: mở tai để nghe Lời Chúa, mở miệng để nói lời chân thật, và nhất là mở con tim để đón nhận tình yêu và sự thật. Đó là lời sáng tạo mới, lời tái tạo con người từ bên trong.
Như vậy, trang Tin Mừng cho thấy một trật tự rất rõ ràng là tai anh ta mở ra trước, rồi lưỡi anh mới được tháo cởi. Khi con người biết lắng nghe, họ mới có thể nói đúng. Khi con tim được mở ra cho Thiên Chúa, lời nói của con người được thanh luyện, trở nên lời xây dựng chứ không còn là lời gây tổn thương. Thánh Giacôbê đã khuyên nhủ rất thực tế: “Mỗi người hãy mau nghe, chậm nói” (Gc 1,19) . Chỉ những người biết lắng nghe mới có thể trở thành khí cụ của sự chữa lành.
Phản ứng của đám đông thật đẹp: “Ông ấy làm việc gì cũng tốt đẹp cả” (Mc 7,37) . Lời ấy vang vọng lại trình thuật sáng tạo thuở ban đầu, khi Thiên Chúa nhìn công trình của Ngài và thấy “mọi sự đều rất tốt đẹp” (x. St 1,31) . Khi con người được mở ra cho Thiên Chúa, họ không chỉ được chữa lành, mà còn được tái tạo, được trả lại vẻ đẹp nguyên thủy của mình, là vẻ đẹp của một trái tim biết lắng nghe, biết yêu thương và biết nói lời sự sống.
Trang Tin Mừng hôm nay, vì thế, không chỉ kể một phép lạ đã qua, mà đặt ra cho mỗi chúng ta một câu hỏi rất hiện sinh: tôi có còn là một người biết lắng nghe không? Tôi có dành chỗ cho thinh lặng trong đời sống thiêng liêng, hay tôi sợ thinh lặng vì trong đó tôi phải đối diện với chính mình và với Thiên Chúa? Tôi nghe Lời Chúa bằng tai, hay để cho Lời ấy thấm xuống con tim và định hướng đời sống?
Đức Maria là mẫu gương tuyệt vời của trái tim biết lắng nghe. Tin Mừng nói rằng Mẹ “ghi nhớ mọi điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng” (x. Lc 2,19. 51) . Nhờ lắng nghe, Mẹ đã gặp được Thiên Chúa, và nhờ gặp được Thiên Chúa, Mẹ trở thành nơi Ngôi Lời cư ngụ. Trái tim biết lắng nghe luôn là mảnh đất màu mỡ để Thiên Chúa bước vào và hành động.
Ước gì mỗi chúng ta dám để Đức Giêsu kéo mình ra khỏi đám đông ồn ào, chạm vào những vùng câm điếc nội tâm, và nói lên trên đời mình lời “Épphatha!” Ước gì chúng ta biết cầu xin như Thánh vịnh gia: “Lạy Chúa, xin mở tai con để con nghe Lời Chúa” (x. Tv 40,7), và xin mở cả con tim con, để trong sự lắng nghe ấy, chúng ta thật sự gặp được Thiên Chúa và được biến đổi từ bên trong.