Nguồn mạch của mọi ơn gọi và mọi sứ vụ trong Hội Thánh
là nền tảng đời sống của Hội Thánh”
(Misericordiae Vultus, 10).
Có những cái nhìn chỉ dừng lại ở bề mặt. Có những cái nhìn chỉ thấy con số, thành tích hoặc hiệu quả. Nhưng cũng có một cái nhìn đi sâu vào tận đáy lòng con người, nhìn thấy những vết thương mà người khác không thấy, nghe được những tiếng kêu âm thầm mà người khác không nghe. Đó là cái nhìn của Đức Giêsu.
Trang Tin Mừng hôm nay cho chúng ta thấy một hình ảnh thật đẹp về Trái Tim Chúa Giêsu. Trước khi gọi Nhóm Mười Hai, trước khi sai các ông đi truyền giáo, trước khi nói về mùa gặt và thợ gặt, Chúa đã làm một việc rất đơn giản: Ngài nhìn thấy đám đông. Nhưng đó không phải là một cái nhìn lạnh lùng của người quan sát, mà đó là cái nhìn của một Trái Tim biết yêu thương.
Thánh Mátthêu dùng động từ rất đặc biệt: “chạnh lòng thương” (splagchnizomai). Trong tiếng Hy Lạp, từ này diễn tả một sự rung động từ tận ruột gan, từ sâu thẳm con tim. Đó không phải là cảm xúc thoáng qua nhưng là một tình yêu khiến người ta không thể đứng yên trước nỗi đau của người khác. Chính từ Trái Tim chạnh lòng thương ấy mà mọi ơn gọi và mọi sứ vụ trong Hội Thánh được khai sinh.
Thông thường khi tuyển chọn một người cho một công việc quan trọng, người ta tìm kiếm những ứng viên xuất sắc nhất. Nhưng Thiên Chúa lại hành động khác. Nhìn vào danh sách Mười Hai Tông Đồ, chúng ta không thấy những học giả nổi tiếng, những nhà lãnh đạo tài ba hay những nhân vật quyền thế. Đó là những ngư phủ bình thường, một người thu thuế bị xã hội khinh chê, những con người đầy giới hạn và yếu đuối. Tại sao Chúa lại chọn họ? Câu trả lời nằm ở câu Tin Mừng trước đó: “Người đã chạnh lòng thương”.
Ơn gọi Kitô giáo không bắt đầu từ công trạng của con người nhưng từ sáng kiến yêu thương của Thiên Chúa. Thánh Augustinô đã cảm nghiệm điều ấy khi ngài nói rằng: “Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa” . Mọi ơn gọi đều là kết quả của một cuộc gặp gỡ giữa sự nghèo nàn của con người và lòng thương xót của Thiên Chúa.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II khẳng định: “Mỗi ơn gọi là một sáng kiến của tình yêu Thiên Chúa” (Pastores Dabo Vobis, 36). Không ai tự phong mình làm tông đồ, cũng không ai tự tạo ra sứ mạng cho mình. Chúng ta được gọi bởi vì Thiên Chúa yêu thương thế giới và muốn dùng những khí cụ bé nhỏ để tiếp tục công trình cứu độ của Người.
Sau khi nhìn thấy đám đông và chạnh lòng thương, Đức Giêsu nói: “Lúa chín đầy đồng mà thợ gặt lại ít” (Mt 9,37). Điều đáng chú ý là Chúa không bắt đầu bằng một kế hoạch mục vụ. Ngài không đưa ra chiến lược phát triển cộng đoàn, Ngài cũng không nói về cơ cấu tổ chức. Nhưng Ngài bắt đầu bằng lòng thương xót.
Lịch sử Hội Thánh cho thấy mọi cuộc canh tân đích thực đều phát xuất từ những con người biết đau nỗi đau của người khác. Thánh Phanxicô Assisi nhìn thấy những người phong cùi bị xã hội loại trừ và từ đó một dòng tu mới được khai sinh. Ngài nói rằng: “Điều trước kia làm tôi ghê tởm thì nay trở nên ngọt ngào cho linh hồn và thân xác tôi”. Chính cuộc gặp gỡ với người đau khổ đã biến đổi cuộc đời ngài.
Tương tự, mẹ thánh Teresa Calcutta kể lại rằng bà nghe tiếng Chúa gọi mình phục vụ “những người nghèo nhất trong những người nghèo nhất”. Từ một trái tim biết rung động trước nỗi khổ của người khác, một gia đình thiêng liêng đã được sinh ra và lan rộng khắp thế giới.
Lòng thương xót không chỉ là một nhân đức trong đời sống Kitô hữu. Lòng thương xót chính là nguồn gốc của mọi hoạt động tông đồ. Đức Thánh Cha Phanxicô nói rằng: “Lòng thương xót là nền tảng đời sống của Hội Thánh” (Misericordiae Vultus, 10). Nếu đánh mất lòng thương xót, Hội Thánh có thể vẫn còn cơ cấu, vẫn còn chương trình, nhưng sẽ đánh mất linh hồn của mình.
Khi sai các môn đệ lên đường, Đức Giêsu trao cho các ông quyền chữa lành bệnh tật, trừ quỷ và loan báo Nước Trời. Điều đó cho thấy sứ mạng Kitô giáo không đơn thuần là truyền đạt giáo lý. Người môn đệ được sai đi để tiếp tục chính lòng thương xót của Đức Kitô. Thánh Phaolô VI, trong Tông huấn Evangelii Nuntiandi, nói rằng: “Con người thời nay sẵn sàng lắng nghe các chứng nhân hơn là các thầy dạy; và nếu họ lắng nghe các thầy dạy thì bởi vì các thầy dạy ấy là những chứng nhân” (Evangelii Nuntiandi, 41). Người ta không bị thuyết phục bởi những bài giảng hay nhất nhưng bởi những trái tim biết yêu thương nhất. Một linh mục, một tu sĩ, một giáo lý viên, một người cha, một người mẹ chỉ có thể trở thành nhà truyền giáo khi họ biết cảm thấy nỗi đau của tha nhân như chính nỗi đau của mình.
Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI nói rằng: “Chương trình của người Kitô hữu là một trái tim biết nhìn thấy” (Deus Caritas Est, 31) . Một trái tim biết nhìn thấy người nghèo bị bỏ quên. Một trái tim biết nhìn thấy người trẻ đang mất phương hướng. Một trái tim biết nhìn thấy những gia đình đang tan vỡ. Một trái tim biết nhìn thấy những người đang đói khát Thiên Chúa. Đó chính là trái tim của người môn đệ.
Đức Giêsu không bảo các môn đệ trước tiên đi tuyển người. Ngài nói: “Anh em hãy xin Chủ mùa gặt sai thợ ra gặt lúa về” (Mt 9,38). Lời cầu nguyện cho ơn gọi không chỉ là cầu cho có thêm linh mục hay tu sĩ. Đó còn là lời cầu xin để Thiên Chúa khơi dậy những trái tim biết yêu thương giữa thế giới hôm nay. Thánh Gioan Maria Vianney từng nói: “Chức linh mục là tình yêu của Trái Tim Chúa Giêsu”. Lời nói ấy không chỉ áp dụng cho linh mục mà còn diễn tả mọi ơn gọi Kitô hữu. Người môn đệ đích thực là người để cho Trái Tim Chúa Giêsu tiếp tục yêu thương nhân loại qua cuộc đời mình. Càng kết hợp với Thánh Tâm Chúa, người Kitô hữu càng trở nên nhạy cảm trước những đau khổ của tha nhân. Càng cầu nguyện, họ càng không thể dửng dưng. Càng yêu Chúa, họ càng thao thức cho con người.
Trang Tin Mừng hôm nay cho chúng ta khám phá một chân lý rất đẹp: trước khi có các Tông Đồ, đã có Trái Tim Chúa Giêsu; trước khi có sứ mạng, đã có lòng thương xót; trước khi có mùa gặt, đã có ánh mắt đầy yêu thương của Đấng Mục Tử Nhân Lành. Mọi ơn gọi trong Hội Thánh đều bắt đầu từ một Trái Tim chạnh lòng thương. Mọi sứ vụ trong Hội Thánh chỉ sinh hoa trái khi được nuôi dưỡng bởi Trái Tim ấy.
Vì thế, điều thế giới hôm nay cần nhất không phải chỉ là những nhà tổ chức giỏi, những nhà quản trị tài năng hay những nhà hùng biện xuất sắc. Điều thế giới cần nhất là những con người mang trong mình nhịp đập của Thánh Tâm Chúa Giêsu, những con người biết nhìn thấy, biết rung động, biết cúi xuống và biết yêu thương. Bởi lẽ, chỉ khi mang lấy Trái Tim của Đức Kitô, chúng ta mới có thể tiếp tục sứ mạng của Đức Kitô giữa lòng thế giới hôm nay.
Giọng đọc: Phan Anh