Khi đức tin bắt đầu từ việc biết suy niệm hơn là hiểu hết
không phải là Mẹ hiểu tất cả,
nhưng là Mẹ vẫn tin dù chưa hiểu hết
Có những điều trong cuộc đời mà chúng ta không thể hiểu ngay khi chúng xảy ra. Có những biến cố khiến lòng người bối rối, những câu hỏi không có câu trả lời tức thì, những ngã rẽ làm chúng ta ngơ ngác giữa hành trình. Con người thường muốn hiểu trước rồi mới tin. Chúng ta muốn nhìn thấy toàn bộ con đường rồi mới dám bước đi. Nhưng Thiên Chúa lại thường dẫn dắt con người bằng một cách khác: Ngài mời gọi chúng ta tin tưởng trước khi hiểu hết. Đó cũng chính là con đường mà Đức Maria đã đi.
Trang Tin Mừng hôm nay kể lại một trong những biến cố đặc biệt nhất của tuổi thơ Chúa Giêsu (x. Lc 2, 41-51) . Sau lễ Vượt Qua tại Giêrusalem, Đức Giêsu ở lại Đền Thờ mà không báo cho cha mẹ biết. Ba ngày dài tìm kiếm trong lo lắng và đau khổ. Khi gặp lại con, Đức Maria không giấu được nỗi lòng của một người mẹ: “Con ơi, sao con lại làm cho cha mẹ như thế?”
Thế nhưng, câu trả lời của Chúa Giêsu lại càng làm cho sự việc trở nên khó hiểu hơn: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” Thánh Luca ghi nhận một chi tiết rất đáng suy nghĩ: “Nhưng ông bà không hiểu lời Người vừa nói”. Đức Maria không hiểu hết. Đây không phải lần đầu tiên Mẹ không hiểu. Khi sứ thần truyền tin, Mẹ đã hỏi: “Việc ấy sẽ xảy ra cách nào?” Khi nghe cụ Simêon tiên báo về lưỡi gươm đâm thâu tâm hồn mình, Mẹ chưa thể hình dung được điều gì đang chờ đợi phía trước. Và giờ đây, khi đứng trước những lời của Con mình, Mẹ vẫn chưa hiểu. Nhưng điều làm nên vẻ đẹp của Đức Maria không phải là Mẹ hiểu tất cả, nhưng là Mẹ vẫn tin dù chưa hiểu hết. “Riêng mẹ Người thì hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng”. Đó là thái độ của một trái tim biết lưu giữ mầu nhiệm.
“Ghi nhớ trong lòng” không chỉ là nhớ lại một biến cố. Trong ngôn ngữ Kinh Thánh, đó là một hành động sâu xa hơn nhiều. Đó là đem mọi sự vào trong tâm hồn, đặt chúng trước mặt Thiên Chúa, nghiền ngẫm, cầu nguyện và kiên nhẫn chờ đợi ánh sáng của Ngài. Đức Maria không vội kết luận. Mẹ không phản ứng bằng sự thất vọng. Mẹ không đòi hỏi phải hiểu ngay. Mẹ giữ mọi sự trong lòng. Có lẽ đó là một trong những bài học lớn nhất của đời sống đức tin.
Ngày nay, chúng ta đang sống trong một nền văn hóa của sự tức thời. Chỉ cần vài giây để tìm kiếm một câu trả lời. Chỉ cần một cú chạm để có thông tin mình muốn. Dần dần, chúng ta cũng muốn Thiên Chúa phải giải thích ngay mọi điều xảy đến trong cuộc đời mình. Tại sao lời cầu nguyện chưa được nhậm lời? Tại sao người tốt lại phải chịu đau khổ? Tại sao gia đình gặp thử thách? Tại sao những kế hoạch tốt đẹp lại đổ vỡ? Tại sao Thiên Chúa im lặng? Nhưng có những câu hỏi mà Thiên Chúa không trả lời bằng lý luận. Ngài trả lời bằng sự hiện diện.
Có những mầu nhiệm chỉ được hiểu sau nhiều năm tháng. Có những biến cố chỉ sáng tỏ khi nhìn lại từ cuối hành trình. Nếu Đức Maria đòi phải hiểu hết ngay từ đầu, có lẽ Mẹ đã không thể bước đi trên con đường đức tin. Nhưng Mẹ chọn lưu giữ những điều chưa hiểu ấy trong trái tim và để Thiên Chúa từ từ giải thích bằng chính cuộc đời của Con mình.
Thực ra, mọi Kitô hữu đều được mời gọi sống như Đức Maria. Mỗi người đều mang trong lòng những câu hỏi chưa có lời giải đáp. Có người đang mang nỗi đau mất mát. Có người đang mang sự thất vọng trong sứ vụ. Có người đang mang những vết thương từ gia đình. Có người đang bước đi trong bóng tối của tương lai bất định. Có những lúc chúng ta muốn hiểu ngay ý nghĩa của mọi sự. Nhưng Thiên Chúa thường không cho chúng ta toàn bộ bức tranh. Ngài chỉ trao đủ ánh sáng cho bước chân kế tiếp. Đức tin không phải là biết tất cả. Đức tin là tin tưởng Đấng biết tất cả. Đức tin không phải là nắm trong tay mọi câu trả lời. Đức tin là đặt cuộc đời mình trong tay Thiên Chúa ngay cả khi chưa có câu trả lời.
Chính vì thế, những tâm hồn trưởng thành trong đức tin không phải là những người không còn thắc mắc. Họ là những người biết mang những thắc mắc ấy vào trong cầu nguyện. Họ biết chờ đợi. Biết lắng nghe. Biết để cho thời gian của Thiên Chúa hoàn thành điều mà lý trí con người chưa thể hiểu.
Nhìn vào Trái Tim Đức Maria, chúng ta nhận ra rằng đó là một trái tim đầy những mầu nhiệm được cất giữ. Mẹ cất giữ lời thiên thần. Mẹ cất giữ tiếng hát của các mục đồng. Mẹ cất giữ những lời tiên báo của cụ Simêon. Mẹ cất giữ biến cố lạc mất Con trong Đền Thờ. Mẹ cất giữ những ngày tháng âm thầm ở Nadarét. Mẹ cất giữ những đau khổ dưới chân thập giá. Mẹ cất giữ niềm vui Phục Sinh. Tất cả được lưu giữ trong một trái tim biết tin tưởng. Và chính nhờ biết lưu giữ những mầu nhiệm ấy mà Đức Maria trở thành người môn đệ hoàn hảo nhất của Chúa Giêsu.
Ngày nay, Thiên Chúa cũng đang gieo vào cuộc đời chúng ta những mầu nhiệm như thế. Không phải mọi điều đều cần được giải thích ngay. Có những điều cần được cầu nguyện. Có những điều cần được chiêm niệm. Có những điều cần được mang trong lòng và chờ đợi. Bởi vì đức tin không khởi đầu khi chúng ta hiểu hết mọi sự, mà khởi đầu khi chúng ta đủ khiêm tốn để chấp nhận rằng mình chưa hiểu hết, nhưng vẫn tiếp tục bước đi với Thiên Chúa.
Ước gì chúng ta biết học nơi Đức Maria nghệ thuật của một trái tim biết lưu giữ mầu nhiệm. Chúng ta biết đem những niềm vui, những đau khổ, những câu hỏi và cả những điều chưa hiểu vào trong lời cầu nguyện. Và chúng ta xác tín rằng: nếu hôm nay chúng ta chưa hiểu được đường lối của Thiên Chúa, thì một ngày nào đó, dưới ánh sáng của tình yêu Ngài, mọi sự sẽ trở nên sáng tỏ. Khi ấy, chúng ta sẽ nhận ra rằng những điều từng là mầu nhiệm lại chính là những dấu chỉ của tình yêu Thiên Chúa đang âm thầm dẫn dắt cuộc đời mình.
Giọng đọc: Phan Anh