--- Sứ vụ khởi đi từ món quà bình an ---
Có một chi tiết rất nhỏ trong trang Tin Mừng hôm nay, nhưng lại mở ra toàn bộ logic của sứ vụ Kitô giáo. Khi Đức Giêsu sai các môn đệ ra đi, Ngài không khởi đầu bằng chiến lược truyền giáo, không bằng những nguyên tắc luân lý, cũng không bằng các cuộc tranh luận học thuật. Điều đầu tiên Ngài trao cho họ và yêu cầu họ trao lại cho thế giới là một lời chúc rất đơn sơ: “Vào bất cứ nhà nào, trước tiên hãy nói: Bình an cho nhà này!” (Lc 10,5). Chính chi tiết tưởng chừng như phụ ấy lại mặc khải điều cốt lõi, sứ vụ của người môn đệ không bắt đầu từ điều mình làm, nhưng từ điều mình đã lãnh nhận. Và điều người môn đệ được ký thác để mang đi không phải là ý tưởng hay sức mạnh, mà là một món quà mang tên bình an.
Trong Kinh Thánh, bình an – shalom – không bao giờ chỉ là sự vắng bóng của xung đột hay cảm giác yên ổn tạm thời. Shalom là tình trạng con người được đặt đúng vị trí trong tương quan với Thiên Chúa, với tha nhân và với chính mình; là sự toàn vẹn, hài hòa và được chữa lành tận căn. Ngôn sứ Isaia đã mô tả bình an như hoa trái của sự công chính: “Sự công chính sẽ đem lại hòa bình, và hoa trái của công chính là an cư lạc nghiệp muôn đời” (Is 32,17) . Vì thế, khi Đức Giêsu chúc bình an, Ngài không ban một lời xã giao, nhưng thông ban chính sự sống của Thiên Chúa. Điều này được thể hiện rõ sau biến cố Phục Sinh, khi Đức Giêsu hiện ra với các môn đệ đang đóng kín cửa vì sợ hãi và nói: “Bình an cho anh em!” (Ga 20,19). Lời chúc ấy đi liền với việc ban Thánh Thần và sứ mạng tha tội (x. Ga 20,22–23) , cho thấy bình an Phục Sinh không tách rời khỏi sứ vụ cứu độ. Chính vì thế, khi sai các môn đệ lên đường, Đức Giêsu không bảo họ “hãy tạo ra bình an”, nhưng “hãy trao ban bình an”. Bình an ấy không phát xuất từ khả năng tâm lý hay sự khéo léo của con người, nhưng đến từ Thiên Chúa, được trao phó cho người môn đệ như một hồng ân cần được chuyển trao. Người môn đệ không phải là nguồn sản xuất bình an, mà là khí cụ. Huấn quyền Hội Thánh diễn tả điều này rất rõ khi nói rằng người Kitô hữu được mời gọi trở nên “dấu chỉ và khí cụ của sự hiệp thông với Thiên Chúa và của sự hiệp nhất toàn thể nhân loại” (x. Lumen Gentium, 1). Bình an mà người môn đệ mang theo chính là biểu hiện cụ thể của sự hiệp thông ấy.
Điều gây ngạc nhiên hơn nữa là bình an được trao ban mà không kèm điều kiện. Các môn đệ không được yêu cầu thăm dò xem gia đình nào xứng đáng, người nào thiện cảm hay đạo đức. Họ cứ chúc bình an trước. Đức Giêsu nói rất rõ: “Nếu ở đó có ai đáng hưởng bình an, thì bình an của anh em sẽ ở lại với người ấy; bằng không thì bình an ấy sẽ trở lại với anh em” (Lc 10,6). Bình an Tin Mừng không phải là phần thưởng cho người tốt, nhưng là lời mời gọi chữa lành cho người đang cần. Nó có thể bị từ chối, nhưng không bao giờ bị mất. Điều này giải phóng người môn đệ khỏi tâm thế sợ hãi, cay đắng hay ám ảnh thành công. Sứ vụ không được đo bằng phản ứng của con người, nhưng bằng sự trung thành với điều mình được sai đi trao ban. Như thánh Phaolô khẳng định: “Chúng tôi không rao giảng chính mình, mà rao giảng Đức Giêsu Kitô là Chúa” (2Cr 4,5) .
Đức Giêsu cũng không ảo tưởng về môi trường mà các môn đệ sẽ bước vào. Ngài nói thẳng: “Thầy sai anh em đi như chiên con đi vào giữa bầy sói” (Lc 10,3). Thế giới mà Tin Mừng chạm đến không phải là một thế giới trung lập, nhưng là thế giới đầy cạnh tranh, nghi kỵ, tổn thương và bạo lực. Chính trong bối cảnh ấy, bình an không phải là dấu chỉ của sự yếu đuối, nhưng là biểu hiện của một quyền năng khác, quyền năng của Thiên Chúa đang hành động cách âm thầm. Đức Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh rằng Tin Mừng “không được loan báo bằng áp lực hay bằng chiêu dụ, nhưng bằng sức hấp dẫn của tình yêu” (x. Evangelii Gaudium, 14). Bình an là hình thức đầu tiên của sức hấp dẫn ấy. Nó làm lắng dịu nỗi sợ, mở ra cánh cửa đối thoại và chuẩn bị mảnh đất cho Lời Chúa bén rễ. Tuy nhiên, Tin Mừng cũng đặt ra một đòi hỏi rất nghiêm túc: chỉ ai đã nhận bình an từ Thiên Chúa mới có thể trao ban bình an cho người khác. Một tâm hồn đầy bất an, nóng nảy, cay cú hay kiêu ngạo không thể trở thành khí cụ bình an, dù nói rất nhiều về Tin Mừng. Chính vì thế, trước khi sai các môn đệ đi, Đức Giêsu đã mời gọi họ ở lại với Ngài (x. Mc 3,14) . Sứ vụ phát sinh từ hiệp thông. Huấn quyền Hội Thánh khẳng định rằng hoạt động truyền giáo “phát xuất từ đời sống cầu nguyện và sự kết hiệp sâu xa với Đức Kitô” (x. Redemptoris Missio, 90) . Người môn đệ không cần hoàn hảo, nhưng cần để cho bình an của Chúa ngự trị trong lòng mình, để chính mình được chữa lành và an nghỉ trong tình yêu của Ngài: “Chính Thầy ban cho anh em bình an của Thầy; Thầy ban không theo kiểu thế gian” (Ga 14,27).
Sau lời chúc bình an, các môn đệ được sai đi để chữa lành và loan báo: “Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần các ông” (Lc 10,9) . Điều này cho thấy bình an không phải là điểm kết thúc, nhưng là cánh cửa mở ra cho Tin Mừng. Nơi nào bình an được đón nhận, nơi đó Triều Đại Thiên Chúa bắt đầu bén rễ; nơi nào bình an bị khước từ, người môn đệ vẫn ra đi tự do, không mang theo oán giận. Đức Bênêđictô XVI đã nói rất sâu sắc: “Nước Thiên Chúa đến không phải bằng bạo lực, nhưng bằng sự biến đổi từ bên trong” (x. Deus Caritas Est, 31) . Bình an chính là dấu chỉ đầu tiên của sự biến đổi ấy.
Trong bối cảnh thế giới hôm nay, đầy tiếng ồn, chia rẽ và bất an, trang Tin Mừng này vang lên như một lời chất vấn lặng lẽ. Thế giới không thiếu diễn ngôn, nhưng đang đói khát bình an. Không thiếu chiến lược mục vụ, nhưng thiếu những con người thực sự mang bình an của Đức Kitô. Mỗi gia đình, mỗi cộng đoàn, mỗi giáo xứ, mỗi môi trường sống và làm việc đều đang trở thành nơi Đức Giêsu âm thầm sai chúng ta đến. Không phải với hành trang nặng nề, không phải với những kế hoạch phức tạp, nhưng với món quà giản dị mà quý giá nhất, dó chính là bình an của Chúa.
Xin cho chúng ta, những người đã được chạm đến bởi bình an Phục Sinh, biết trở thành những người trao ban bình an. Để qua sự hiện diện khiêm tốn, lời nói hiền hòa và đời sống hiệp thông của chúng ta, Triều Đại Thiên Chúa được đến gần hơn với con người hôm nay, đúng như lời Chúa Giêsu đã hứa: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa” (Mt 5,9).