Trao con cho Chúa
12 tháng 1, 2026
Sau giờ cơm chiều, hôm nay Mai xin phép không đi dạo lần chuỗi với chị em trong lớp. Trầm tư một mình trong khu vườn nhỏ của nhà dòng, ánh trăng lẽ khẽ rơi, lướt qua vài kẽ lá đang mùa mơn mởn, cánh hoa nhài kia hôm nay tỏa hương thoang thoảng chứ không gắt gỏng như mọi lần. Ngồi trên chiếc ghế đá quen thuộc, mắt Mai nhắm hờ, nhẹ nhàng với những hơi thở sâu như đang cố gắng tìm một góc nhỏ yên tĩnh trong tâm hồn. Ngày lễ tiên khấn gần đến, nhưng dường như với Mai niềm vui vẫn chưa trọn vẹn.
…
Lần đầu tiên Mai biết và đến với dòng Đa Minh là khóa Tìm hiểu Ơn gọi năm 2018. Mai đi vì mục đích tĩnh tâm nhiều hơn nên cũng không mấy để ý quan tâm đến nhà dòng này như thế nào, thậm chí còn không biết đó là Đa Minh Gò Vấp, lúc bấy giờ là Đa Minh Lạng Sơn.
Khởi đầu là một khoảnh khắc rất tình cờ, nhưng tình Chúa lại dẫn đưa từng bước. Với những gì còn đọng lại sau ba ngày cầu nguyện, và nỗi lòng thao thức băn khoăn cho hướng đi tương lai của mình, Mai bước vào buổi tổng kết khóa tìm hiểu. Nhận ra trên sân khấu là người chị gần nhà, trông chị thật khác với những gì Mai biết về chị trước đó, năng động và duyên dáng hơn rất nhiều. Ấn tượng ấy khiến Mai phải dừng lại và đặt cho mình câu hỏi TẠI SAO?...
À thì ra chọn đúng con đường Chúa chọn là như vậy! Đó là một trong một ngàn lẻ một động lực và lý do khiến Mai quyết định trở lại Nhà Dòng, bất chấp lời khuyên can của mẹ. Vì muốn được trải nghiệm cuộc sống tu trì có thực vui vẻ và hạnh phúc như chị ấy đang có không?
Sau khóa tìm hiểu, Mai trở về nhà, tìm dịp thuận tiện để thưa chuyện với ba mẹ về quyết định quan trọng nhất đời Mai. Cầm trên tay chiếc phong thư mời gọi lên đường, Mai thủ thỉ với mẹ:
- - Mẹ ơi, cho con đi tu nhé!
Mẹ không mấy ngạc nhiên, bà vốn đọc được ý định ấy trong mắt con từ lâu. Những tưởng mẹ sẽ hân hoan khi nghe Mai ngỏ lời, nhưng không, mẹ lặng yên, nhìn Mai, rồi nhìn xa xăm. Từ ánh mắt mẹ, dấy lên một nỗi vấn vương da diết khôn tả. Nhìn sâu vào mắt Mai, mẹ xót xa:
- - Nhất định phải đi tu mới được à? Người ta ở ngoài họ sống hạnh phúc, thành công mà vẫn đạo đức đàng hoàng, còn dấn thân phụng sự nhà Chúa đâu có thiếu, tội gì phải đâm đầu vào nhà dòng làm chi cho khổ hở con.
Đôi mắt mẹ long lanh đầy ứ nước, chỉ trực trào ra. Quay mặt đi, mẹ nói một lời ngắn ngủn, trả lời như không trả lời:
- - Đi mà hỏi bố con!
…
Chị giáo tôi trạc tuổi mẹ, hơn mẹ tôi hai tuổi. Dì là một người nữ tinh tế và hiền từ, nội tâm sâu sắc và bén nhạy. Thấy tôi “lẻ bóng” một mình, dì ngồi cạnh bên, dì khẽ hỏi:
- - Sao hôm nay trầm tư thế? Con bình an chứ?
Nhìn dì, Mai mỉm chào, rồi thở dài nhìn xuống hai bàn tay đang nắm chặt, líu nhíu như gió thoảng:
Con hạnh phúc, nhưng mẹ… mẹ chưa một lần chúc phúc cho con. Hôm nay con thấy…
Nói đến đấy, như thoáng nhận ra điều gì, Mai lặng yên nín thinh. Dì nhẹ nhàng hỏi:
- - Sao thế? Con thấy gì? Chúa ngỏ lời với con sao?
- - Dạ không dì, Ca Ca vẫn nhẹ nhàng thế. Chỉ là hôm nay con nằm mơ thấy mẹ đến dự lễ khấn của con, mẹ khóc nhiều lắm.
- - Mai à, có những cánh cửa phải mở từ từ bằng lời cầu nguyện. Rồi một ngày, con sẽ thấy.
- - Không cần, tôi đâu phải trẻ con!
- - Con hiểu, dì từng mạnh mẽ lắm. Nhưng chính vì vậy, hôm nay con muốn được mạnh mẽ thay cho dì, ít nhất là trong những điều nhỏ bé này. Nha dì.
- - Con bé này, đau! Chị tính trả đũa tôi thay mẹ chị đấy à?!
- Dì biết mẹ của con sao? Mẹ con còn chưa một lần lên thăm con mà.
- - Muốn trễ lễ à, nhanh lên rồi đi.
- - Dì ơi, hồi dì đi tu, ông bà cố có ủng hộ không dì?
- - Ồ, bố mẹ dì bất ngờ lắm! Vì ngày xưa dì ham chơi, lười học, chỉ được cái mê nấu ăn thôi. Thấy dì xin đi tu, ai cũng ngạc nhiên. Nhà thì nghèo, lại đi xa, nhưng rồi cũng đồng ý. Con đang bận tâm chuyện gia đình à?
- Dạ, dì biết không… từ khi con quyết đi tu đến tận bây giờ mẹ con chưa một lần thật sự vui. Ngày con thưa với mẹ về ơn gọi, mẹ không phản đối, nhưng con thấy rõ mẹ chẳng hề hạnh phúc. Mỗi lần con được phép gọi về nhà, mẹ vẫn ở đó, nhưng ba luôn nói “mẹ đi công chuyện rồi”. Giờ sắp đến ngày khấn, con không biết… liệu mẹ có đến không nữa.
- - Dì cầu nguyện cho mẹ con nhé…
- - Con làm dì nhớ… có lần dì đã làm tổn thương một người, đến mức chị ấy rời khỏi dòng. Lỗi lầm ấy, dì mang theo suốt đời. Nhưng giờ nhìn con, dì thấy như Chúa đang tha thứ cho dì vậy.
- - Chị ấy cũng cùng khóa Tập với chị giáo con đấy. Cách đây khoảng hai tuần, dì có thoáng thấy chị ấy có đến thăm nhà dòng?
- Lúc này, trong đầu Mai bỗng hiện lên bức tranh toàn thể — những mảnh ghép rời rạc bấy lâu: lời dì, lời chị giáo, và hình ảnh vị khách lạ hôm nọ.
- - Là mẹ con đúng không dì, con cũng có nhìn thấy người ấy, nhưng vì con không được phép ra nhà khách, nên con cũng không dám chắc. Vả lại, con nghĩ mẹ chưa bao giờ lên nhà dòng, làm sao mà quen ai được, nên con nghĩ con nhìn nhầm.
Mai chỉ nói thế, chứ thật ra không có giấc mộng nào cả. Có chăng cũng chỉ là trong thao thức mong chờ của Mai. Dì không biết chuyện sáng nay trong lúc làm công tác, Mai thoáng nhìn thấy bóng hình của một người phụ nữ ở phòng khách…với dì giáo, rất giống mẹ.
Câu nói của Mai, rất đơn sơ nhưng cũng khiến chị giáo lặng lại một chút. Chị nhớ đến người phụ nữ chị đã gặp sáng nay: “Con gái tôi… nó lại đi con đường chúng ta đã từng.”
Hít một hơi thật sâu, chị giáo mỉm cười, ánh mắt an ủi:
Nói rồi chị giáo trở về phòng, trong lòng thoáng một chút vấn vương: “Con bé sẽ mạnh mẽ hơn, Nhu ạ. Rồi chính nó sẽ chữa lành vết thương cho chị.”
Mai ngồi lại một mình, trong lòng rối như tơ vò. Hàng loạt câu hỏi cứ nối nhau hiện ra trong đầu: “Người phụ nữ sáng nay… có phải là mẹ không? Sao dì lại không nhắc gì đến chuyện gặp khách? Mà nhìn hai người ấy - ánh mắt, nụ cười - thân thiết đến lạ, như đã quen từ thuở nào. Nhưng mẹ đâu có bao giờ đến nhà dòng… làm sao lại biết dì được?”
Những ý nghĩ cứ đan xen, lặp đi lặp lại, khiến tâm trí Mai như có ai khuấy động. Đúng lúc ấy, tiếng chuông kinh Tối vang lên, từng hồi ngân dài, lan trong không gian yên tĩnh như một lời nhắc dịu dàng. Mai thở khẽ, đứng dậy. Cô gom hết những mảnh tâm tư còn rối bời, mang theo vào nhà nguyện - nơi chỉ còn ánh nến và một Đấng vẫn lặng lẽ chờ.
…
Ở nhà Tập, ngoài giờ học hỏi về linh đạo và nếp sống cộng đoàn, tập sinh còn được giao nhiều công tác khác nhau để tập luyện đưa Chúa vào từng nhịp sống hằng ngày. Những công tác ấy không chỉ là bổn phận, nhưng còn là cách giúp tập sinh sống sinh động với Chúa trong mối tương quan đa chiều: chiều dọc với Thiên Chúa, chiều ngang với tha nhân và chiều sâu với chính bản thân mình.
Tháng này, phần việc Mai được trao là chăm sóc các dì trong nhà hưu dưỡng. Cộng đoàn nhỏ bé nơi ấy chỉ có bốn dì cao niên và một dì trẻ phụ trách. Công việc tưởng chừng giản dị: mỗi sáng xuống giúp các dì mặc áo, dìu đi đọc kinh, đi lễ. Nhưng chỉ khi bước vào, Mai mới hiểu đây là trường học đích thực của lòng kiên nhẫn. Mỗi sáng, Mai đến, khẽ giúp các dì mặc áo dòng, dìu từng bước chậm rãi ra nhà nguyện. Với những dì phải ngồi xe lăn, công việc lại càng đòi hỏi nhiều kiên nhẫn và sức lực hơn.
Dì Hy năm nay đã 78 tuổi. Sau cơn tai biến bảy năm trước, dì mất đi khả năng tự phục vụ, buộc phải nhờ đến sự trợ giúp của người khác. Đó là một thử thách cay đắng cho người từng nhiệt thành, nhanh nhẹn, đon đả trong sứ vụ. Những ngày đầu ngã bệnh, dì không cho ai chạm vào mình, việc gì người khác làm thay cũng khiến dì khó chịu. Một nữ tu vốn quen xông pha nay phải bất lực ngồi yên, để người khác “dẫn đến nơi mình chẳng muốn”, quả thật là điều khó chấp nhận. Bảy năm trôi qua, tâm tính dì có phần lắng lại.
Sáng nay, như mọi ngày, Mai khẽ gõ cửa, rón rén bước vào phòng dì Hy. Thấy dì đã ngồi sẵn trên ghế, Mai mỉm cười chào, rồi tiến lại tủ lấy áo dòng chuẩn bị mặc cho dì.
Dì nói:
Không thấy dì nói gì nữa, Mai nhanh nhẹn bước đến. Mai rất khéo trong các môn năng khiếu, cắm hoa đẹp, múa hát giỏi, còn những việc chân tay này thì đúng là hơi vụng về. Vả lại, đây là công tác Mai mới nhận chưa được một tuần. Mai nhẹ nhàng, cẩn thận luồn tay qua tay áo cho dì, đột nhiên dì kêu lớn:
Biết mình vừa lỡ lời, dì tròn mắt, không nhìn tôi, nhưng lại giáo giác nhìn quanh như lẩn tránh câu hỏi, dì vội nói:
Hiểu ý dì không muốn nói thêm, Mai im lặng. Cô chỉ cúi xuống, nhẹ nhàng hoàn tất công việc, rồi đẩy xe đưa dì ra nhà thờ. Không ai nói thêm lời nào. Nhưng trong tâm trí Mai, câu nói ấy vẫn vang lên, từng chữ rơi xuống nặng nề: “Chị tính trả đũa tôi thay mẹ chị đấy à?”
Lòng ngổn ngang khôn tả, Mai tham dự Thánh lễ trong sự vô hồn. Nhìn bên ngoài Mai có vẻ rất trầm tĩnh, nhưng bên trong, những cơn sóng lòng đang cuộn trào mà lại không thể giải thích được với ai. Mai không thể nào hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra ở hiện tại, chuyện gì đã diễn ra trong quá khứ. Dường như có một mắt xích vô hình, nối kết sự kiện này với việc mẹ từ chối quyết định đi tu của Mai. Câu nói ấy, như một vết cứa mảnh, mở ra nơi Mai một vết thương mới – và một bí ẩn bắt đầu lộ sáng.
Nhớ đến lời chị giáo dặn: “Có những cánh cửa phải mở từ từ bằng lời cầu nguyện”, Mai gói ghém tất cả những buồn vui lo lắng, mang đến đặt trước bàn thờ. Dù trong lòng còn chút vấn vương, nhưng Mai quyết định bước vào ngày mới với niềm hy vọng và sự phó thác, Mai cúi chào Bàn thờ thật sâu, rồi chậm rãi bước ra khỏi nguyện đường. Không khí ấm áp của buổi ban mai khiến tâm hồn Mai dịu lại.
Mai vẫn làm công tác như thường ngày, đến chăm sóc các dì nhà hưu dưỡng ân cần, nhẹ nhàng và khéo léo cẩn thận hơn, vì hôm nay Mai đã tập quen và vui thích với nhiệm vụ mới này. Đến gần phòng dì Hy, Mai vui vẻ chào dì, thăm dì như mọi ngày. Không phải vì Mai đã quên câu nói của Dì mấy hôm trước, mà là vì Mai không muốn dì Hy cũng như Mai phải khó xử.
Thời gian trôi êm như tiếng kinh đều đặn mỗi chiều. Mỗi khi trời quang, dì Hy lại cùng Mai ra vườn dạo mát.
Một tháng qua, Mai vẫn nặng lòng với câu nói của dì Hy về mẹ. Nhiều lần định hỏi, nhưng lại thôi. Hôm nay, khi hai dì cháu ngồi bên hiên, gió nhẹ hắt vào vườn, Mai hít một hơi thật sâu, gom hết can đảm và sự tin tưởng dì dành cho mình, rồi khẽ hỏi:
Dì Hy cười hiền:
Mai gật đầu, giọng trầm trầm:
nói rồi nước mắt Mai lưng tròng rơi xuống.
Dì lặng lẽ hồi lâu, Mai dìu dì ngồi xuống chiếc ghế gần gốc hoa giấy, nơi bóng cây rũ xuống khiến lòng người cũng chùng lại. Mai khẽ thưa:
Nắm tay Mai, dì bắt đầu kể:
Dì Hy tiếp lời:
Tim Mai thắt lại: