Trưởng Thành Trong Đời Sống Ơn Gọi
Có những lúc tôi nghĩ mình đã trưởng thành.
Tôi đã đi qua những năm tháng đào tạo, đã học cách sống chung với người khác, học vâng phục, học kỷ luật, học cầu nguyện, học làm việc và học cách chịu trách nhiệm với những gì mình được trao. Tôi đã từng nghĩ: có lẽ như thế là mình đã lớn hơn rất nhiều so với ngày đầu bước vào đời sống tu trì. Nhưng rồi, một ngày nào đó, khi bước ra khỏi những khuôn khổ quen thuộc, tôi nhận ra rằng trưởng thành không đơn giản là mình đã đi qua bao nhiêu giai đoạn đào tạo. Có những điều tưởng như mình đã vượt qua, nhưng thực ra chỉ đang được giữ lại bởi một môi trường có khuôn khổ.
Trong môi trường đào tạo, mọi thứ đều có khuôn khổ: giờ giấc, nguyên tắc, người hướng dẫn, chị em sống bên cạnh. Nhưng khi khoảng không rộng hơn, tôi bắt đầu nhìn thấy một con người khác trong mình. Không chỉ là một người trẻ muốn trở thành nữ tu của Chúa, mà còn là một con người với những khát vọng, ham thích, yếu đuối và cả cái tôi.
Tôi đã từng háo hức lắm khi bước ra khỏi nhịp sống quen thuộc của môi trường đào tạo. Nơi tôi bắt đầu có nhiều mối tương quan, được chủ động hơn, trải nghiệm nhiều hơn. Và quan trọng nhất: tôi có nhiều tự do hơn. Tôi đâu biết chính ở nơi đó, sự tự do mà tôi từng thích sẽ bắt đầu thử thách tôi. Tôi có thể tự quyết định nhiều hơn. Tôi có thể lựa chọn cách mình sử dụng thời gian, cách mình làm việc, cách mình xây dựng các mối tương quan, cách mình phản ứng trước những điều mình không thích. Không phải lúc nào cũng có người nhắc nhở. Không phải lúc nào cũng có một khuôn khổ rõ ràng để mình dựa vào.
Và rồi tôi nhận ra:
Kỷ luật giúp tôi biết mình có thể vâng phục đến đâu, và tự do cho tôi thấy mình thật sự là ai.
Bên dưới sự nhiệt huyết, vẫn có một cái tôi đôi khi muốn mình nổi bật hơn.
Bên dưới khát vọng phục vụ, đôi khi ẩn chứa mong muốn được nhìn nhận.
Bên dưới sự tự tin, có thể là chút kiêu hãnh mà chính mình chưa nhận ra.
Và bên dưới một ơn gọi tưởng như vững vàng, vẫn còn những câu hỏi đang ngủ yên, chưa cất tiếng. Có lẽ, đó chính là lúc tôi bắt đầu hiểu hơn về sự trưởng thành trong đời sống ơn gọi.
Tôi nhận ra rằng trưởng thành không phải là học cách để mình trở nên “đúng” trong một môi trường nhất định, nhưng là huấn luyện chính mình để có thể sống cách trưởng thành trong bất cứ môi trường và giai đoạn nào của đời sống. Ở đâu, tôi vẫn là tôi - với những nhân đức đã được vun đắp, những thói quen tốt đã được hình thành và những giá trị tôi đã chọn để sống. Tôi không cần một môi trường thuận lợi mới có thể sống tốt. Không cần người khác nhắc nhở mới biết mình phải làm gì. Bởi nếu những điều tốt đẹp tôi có chỉ tồn tại khi còn ở trong một môi trường có khuôn khổ, có người hướng dẫn, có những quy định rõ ràng, thì có lẽ đó mới chỉ là sự thích nghi tạm thời, chứ chưa hẳn là sự trưởng thành.
Trưởng thành không có nghĩa là mỗi khi bước sang một giai đoạn mới, tôi lại trở thành một “con người khác”. Không thể có chuyện ở giai đoạn này tôi sống rất tốt, rất kỷ luật, rất quảng đại; nhưng khi bước sang một môi trường khác, tôi lại trở về với con người cũ: những thói quen cũ, những phản ứng cũ, những giới hạn mà tôi tưởng mình đã vượt qua. Nếu sự thay đổi của môi trường luôn kéo tôi trở lại con người cũ, thì điều cần thay đổi không phải là môi trường, mà là chính tôi.
Trưởng Thành Trước Hết Là Một Sự Đổi Mới Từ Bên Trong.
Tôi cần thay đổi cách nhìn, cách suy nghĩ, cách phản ứng và cách chịu trách nhiệm về chính mình. Không còn sống tốt chỉ vì “người ta yêu cầu tôi phải như thế”, nhưng vì đã hiểu tại sao mình cần sống như thế và tự do chọn điều tốt. Không giữ kỷ luật chỉ vì sợ bị nhắc nhở, nhưng vì hiểu kỷ luật giúp tôi trở thành người tự do hơn. Không phục vụ chỉ vì đó là bổn phận, nhưng vì muốn làm cho tinh thần phục vụ trở thành một phần trong con người mình. Không sống hiền hòa chỉ vì mọi người mong tôi như thế, nhưng là vì ước muốn thực sự để sự trở nên hiền hòa. Không tha thứ chỉ vì đó là điều “phải làm”, nhưng là vì muốn trở thành một người biết yêu thương và tha thứ.
Vì thế, trưởng thành không phải là thay đổi môi trường để mình dễ sống hơn, mà là thay đổi chính mình để mình có thể sống tốt hơn trong những môi trường khác nhau.
Một người trưởng thành không cần phải luôn có một hoàn cảnh lý tưởng mới có thể sống đúng căn tính của mình. Ở đâu, họ cũng mang theo con người mà họ đã trở thành. Khi được khen hay bị phê bình, khi được trao trách nhiệm hay bị bỏ quên, khi được yêu mến hay không được đón nhận, khi có tự do hay phải sống trong khuôn khổ, họ vẫn có khả năng trở về với những giá trị mình đã chọn. Có lẽ, đó cũng là lúc ơn gọi không còn chỉ là điều tôi đang học để sống, mà trở thành con người tôi đang thực sự trở thành. Tôi không muốn trở thành một người “tốt, ngoan” chỉ trong thời gian đào tạo. Tôi muốn những gì mình đã học, đã tập luyện và đã được uốn nắn trở thành một phần của con người tôi, để khi hoàn cảnh thay đổi, tôi không đánh mất mình; khi môi trường thay đổi, tôi không trở lại con người cũ; và khi không còn ai đứng bên cạnh để nhắc nhở, tôi vẫn biết mình là ai và mình muốn trở thành người như thế nào.
Hơn hết, trưởng thành trong đời sống ơn gọi không phải là tôi không còn yếu đuối, nhưng là ngày càng biết mình hơn, biết mình đang ở đâu, biết điều gì đang thúc đẩy mình, và đủ khiêm tốn để tiếp tục để Chúa biến đổi.
Không phải là không còn những giới hạn, nhưng là dám dũng cảm nhìn vào giới hạn của mình. Không phải là luôn mạnh mẽ, nhưng biết mình cần biết đón nhận sự giúp đỡ, không ngại để người khác đồng hành với mình. Không phải luôn đúng, nhưng là có đủ tự do để nhận ra mình sai và can đảm thay đổi.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất là:
Tôi không cần trở thành một con người khác.
Tôi cần trở thành chính mình - một con người ngày càng tự do hơn, trưởng thành hơn và thuộc về Chúa cách sâu xa hơn. Bởi cuối cùng, trưởng thành không phải là đã sống tốt được bao lâu trong một môi trường tốt, mà là có thể mang con người tốt đẹp ấy đi cùng mình đến đâu. Và có lẽ, đây mới là một trong những dấu hiệu quan trọng của sự trưởng thành trong đời sống ơn gọi: Không phải môi trường làm nên con người tôi, nhưng chính con người được hình thành sẽ quyết định cách họ sống trong mọi môi trường.
Có thể hôm nay, mỗi người chúng ta đang ở một giai đoạn khác nhau của hành trình đào tạo.
Có người đang bắt đầu.
Có người đang tập thích nghi.
Có người đang được trao thêm trách nhiệm và tự do.
Có người đang đứng trước một thay đổi mới.
Nhưng có lẽ câu hỏi không phải là: “Môi trường mới này sẽ làm gì cho tôi?”
Mà là: “Tôi sẽ mang con người nào bước vào môi trường ấy?”
Và sâu hơn nữa: “Nếu ngày mai không còn những khuôn khổ quen thuộc, không còn ai nhắc nhở, không còn ai đứng bên cạnh, tôi sẽ sống thế nào?”
Và câu trả lời cho những câu hỏi ấy sẽ cho tôi biết mình đang thích nghi với đời sống ơn gọi, hay thật sự đang trưởng thành trong đời sống ơn gọi.
Hội Dòng nữ Đa Minh Gò Vấp