Ước mơ của Chúa nơi xứ Lạng
Rời Sài Gòn ồn ào và tấp nập, chúng tôi đến sân bay Nội Bài của thủ đô Hà Nội trong một buổi sáng dịu mát. Từ đây, cả nhóm tiếp tục hành trình lên thành phố Lạng Sơn. Trời bắt đầu đổ mưa, và miền sơn cước hiện ra trước mắt chúng tôi với vẻ bao la, hùng vĩ của núi rừng đại ngàn – nơi đang ấp ủ những hoài bão sứ vụ mà chúng tôi mang theo.
Sau hơn hai giờ ngồi xe, chúng tôi đến thành phố Lạng Sơn. Cánh cổng cộng đoàn Đa Minh Cửa Nam mở ra, chào đón chúng tôi – những sinh viên Thần học đến thực tập sứ vụ hè nơi miền đất này. Với tinh thần dấn thân và nhiệt huyết, chúng tôi nhanh chóng hòa nhịp với đời sống cộng đoàn: âm thầm trong từng giờ kinh Phụng vụ, hiện diện trong mỗi Thánh lễ hằng ngày, và nhất là trong từng buổi giáo lý cho các em thiếu nhi, những giờ dạy nhân bản và văn hóa cho các em cấp I, cấp II.
Những em nhỏ nơi đây mang những “bản sơ yếu lý lịch” rất đặc biệt: cha mẹ ly dị, gia đình không Công giáo, có em từng vướng vào những hoàn cảnh phức tạp của xã hội. Tất cả khiến chúng tôi không khỏi trăn trở và thao thức.
Giáo điểm nhỏ giữa miền đất rộng
Một buổi chiều Chúa Nhật, chúng tôi đến một giáo điểm cách thị trấn Đồng Mỏ hơn 10 km. Đó là một nhà nguyện nhỏ, nơi khoảng chừng 40 người quy tụ tham dự Thánh lễ. Sau Thánh lễ, trên đường trở về thị trấn, chúng tôi ghé thăm gia đình của một em nội trú chủng viện và gặp lại những gương mặt vừa cùng mình hiệp thông nơi bàn tiệc Thánh.
Ngồi trên xe, tôi hỏi cha:
- Tại sao các cô, các bác vừa rồi không đi lễ ở nhà thờ thị trấn mà phải vào giáo điểm vậy, thưa cha?
Cha mỉm cười trả lời:
- Ở đây làm gì có nhà thờ!
Tôi ngạc nhiên:
- Thị trấn lớn như vậy mà không có nhà thờ sao?
Cha nhẹ nhàng nói tiếp:
- Dì ơi, đây là Lạng Sơn chứ không phải Xuân Lộc. Cả thị trấn này chỉ có hai gia đình Công giáo. Họ đều là người miền xuôi lên đây làm ăn. Khi việc làm ăn không ổn định, họ lại rời đi. Nếu họ đi, thì lấy ai mà đi lễ?
Cha cho biết thêm, Lạng Sơn là một giáo phận truyền giáo, rộng lớn nhưng chỉ có hơn 6.000 tín hữu Công giáo. Truyền giáo cho người Mông thì dễ hơn, còn với người Tày và người Nùng lại rất khó, bởi họ sống xen kẽ với người Kinh và có nền tri thức khá cao.
Bầu khí trên xe chùng xuống. Tôi nhìn ra hai bên đường, rồi hỏi tiếp:
- Thưa cha, dọc con đường này không có nhà nào có đạo sao?
- Không nhà nào cả. Dài mấy chục cây số nhưng chưa thấy gia đình Công giáo nào.
Tôi lặng người suy nghĩ. Quê tôi ở giáo phận Xuân Lộc – nơi những giáo xứ toàn tòng, Chúa Nhật và lễ lớn người người đi lễ đông như trẩy hội. Còn ở đây…
Cha bất chợt hỏi tôi:
- Dì có muốn ra đây truyền giáo không?
Tôi khẽ đáp:
- Nếu Chúa muốn con thực hiện điều ấy.
Những cộng đoàn nhỏ và đức tin âm thầm
Một chiều Chúa Nhật khác, chúng tôi đến thăm cộng đoàn Đồng Đăng. Rời thành phố Lạng Sơn tấp nập, con đường quốc lộ hiện ra thưa thớt nhà cửa, hai bên là những cây đào đang được chăm sóc cho mùa xuân sắp đến. Cách quốc lộ vài trăm mét là nhà thờ Đồng Đăng và cộng đoàn của quý Dì.
Buổi chiều Chúa Nhật là thời gian sinh hoạt lớp ơn gọi của giáo xứ, với khoảng mười em, từ lớp 3 đến lớp 8 – chiếm gần một phần năm số thiếu nhi giáo xứ. Dân cư nơi đây đông, nhưng phần lớn là dân nhập cư từ nhiều nơi đến làm ăn vì Đồng Đăng gần cửa khẩu. Số tín hữu Công giáo chỉ khoảng 200 người.
Có những ngày mưa, Thánh lễ chỉ có cha xứ và khoảng mười Dì tham dự. Theo lời Dì Bề trên, nhiều người vẫn còn hoài niệm về thời gian sung túc trước dịch Covid. Khi kinh tế khó khăn, họ lại rời đi tìm kế sinh nhai nơi khác. Số tín hữu vốn đã ít, nay càng thưa dần. Ở nơi đất khách quê người, liệu họ có thể giữ vững đức tin và trở nên muối, nên men cho đời?
Ấm áp giữa những con người ít ỏi
Một buổi chiều thứ Bảy khác, được phép của Bề trên, chúng tôi lên thăm cộng đoàn Bó Tờ, Cao Bằng – cách Cửa Nam khoảng 150 km. Trời nhá nhem tối khi chúng tôi đến nơi. Sau bữa tối đơn sơ cùng quý Dì, chúng tôi chuẩn bị tham dự Thánh lễ lúc 19 giờ tại giáo xứ. Trong Thánh lễ, cộng đoàn chỉ khoảng 25 người: mười em nội trú của cộng đoàn Bó Tờ, bốn em giúp lễ, bốn Dì và bảy giáo dân. Nhìn đi nhìn lại, chỉ chừng ấy con người.
Tôi chợt nhớ đến câu chuyện về một cha dòng Đa Minh, trong Thánh lễ nhậm chức chánh xứ đầu tiên, chỉ có ba người tham dự: hai Dì và một ông trùm. Có lẽ tâm trạng của tôi lúc ấy cũng gần giống với cha năm nào. Nhưng ngay sau đó, tôi lại cảm nhận được một điều khác: tiếng vỗ tay tuy nhỏ, nhưng tình người thì vĩ đại. Sự đón tiếp chân thành nơi đây làm tôi thấy ấm áp và thân thương, như cánh rừng luôn rộng mở đón những đứa con trở về với cội nguồn.
Sáng hôm sau, chúng tôi đến thăm nhà tổ Quảng Uyên – nơi giờ đây chỉ còn lại dấu tích của “bức tường than khóc”. Lịch sử đất nước năm 1954 đã để lại những vết hằn sâu đậm. Tất cả diễn ra trong hoàn cảnh và thời thế, nhưng cũng nằm trong chương trình quan phòng của Thiên Chúa. Trở về cội nguồn giúp chúng tôi hiểu hơn về lịch sử và ý định ban đầu của Hội dòng nơi vùng núi Tây Bắc này.
Chúng tôi tiếp tục ra phiên chợ vùng cao – một phiên chợ năm ngày mới họp một lần. Mua vài loại trái cây đặc trưng của núi rừng, chúng tôi men theo đường làng đến những thác nước trong veo dưới chân núi đá vôi. Mùi lúa mới, mía, ngô đang trổ cờ hòa quyện cùng làn sương mỏng của núi rừng, tạo nên một khung cảnh bình yên và đậm đà bản sắc văn hóa địa phương.
Mang theo ước mơ của Chúa
Thời gian thực tập sứ vụ hè trôi qua nhanh chóng. Đã đến lúc chúng tôi trở về Sài Gòn để tiếp tục chương trình Thần học, trước khi chính thức lên đường thi hành sứ vụ.
Tôi mang theo ước mơ của Chúa nơi miền xứ Lạng trở về. Đó là niềm hy vọng cho nhiều người được nhận biết Chúa, là khát khao âm thầm được nuôi dưỡng mỗi ngày trong lời cầu nguyện, trong những công việc nhỏ bé và không tên, trong từng trang sách Thánh khoa.
Tôi tin rằng, trong chương trình của Thiên Chúa, ước mơ ấy sẽ thành hiện thực ở những nơi tôi sẽ đến và trong những sứ vụ tôi sẽ thi hành – cách riêng là nơi miền xứ Lạng thân thương này.